Teritöi d'oltremâ Françeixi
I Teritöi e departimenti d'oltremâ Françeixi (abbreviæ DOM – TOM départements d'outre-mer, territoires d'outre-mer) son teritöi amministræ da a Fransa che non son feua da l'Euròpa. Questi teritöi g'han diversci livelli de autonomïa e son tutti rappresentæ in to parlamento françèise e votan pe o parlamento da [[Comunitæ Europea].
Indiçe |
Departimenti d'oltremâ o Regioin d'oltremâ [Càngia]
I Départements d'outre-mer son stæti costitoii in to 1946 e da o 2003 son dïti Régions d'outre-mer ascì, lô son:
Teritöi d'oltremâ [Càngia]
Da o 1956 i Territoires d'outre-mer son i:
- Teritöi Françèixi Meridionæ e de l'Antartigo - Terres australes et antarctiques françaises (TAAF)
Communitæ d'oltremâ [Càngia]
E Collectivités d'outre-mer son stæte creæ co-a reforma costituçionâ do o 28 Marso 2003. Ogni communitæ a g'ha a söo statùo. E communitæ d'oltremâ son:
- Polinesia Françèise: teritöio d'oltremâ da o 1946 a o 2003
- Majotte: communitæ teritöiâ da o 1976 a o 2003. In to 2010 a popolaçion a gh'avià a poscibilitæ de diventâ un departimento d'oltremâ.
- San Pê e Michelon: departimento d'oltremâ da o 1976 a o 1985, communitæ teritoriâ da o 1985 a o 2003.
- Wallis e Fortuna: teritöio d'oltremâ da o 1961 a o 2003
Neuva Caledonia [Càngia]
A Neuva Caledonia (Nouvelle-Calédonie) a l'ea un teritöio d'oltremâ da o 1946 a o 1999, ancheu a g'ha unn-a condiçion particolâ e a saja ascì fin a o referendum, che se fajà tra o 2014 e o 2019, quando i söo abitanti porian votâ pe l'indipendença o pe divegnî unn-a communitæ d'oltremâ
Paixi d'oltremâ [Càngia]
A condiçion di Pays d'outre-mer a no l'è ciæa, segondo o conseggio constituçionâ, a denominaçion de "paize d'oltremâ" a non g'ha conseguençe legali.
Teritöi minoî [Càngia]
A Fransa a reciamma a sovranitæ de arcunn-e isoe disabitæ de l'Oçeano Indian, dïte Isoe Spantegæ, (Îles Éparses); e de un'isoa de l'Oçeano Paciffigo, (Isoa de Clipperton):
E Isoe Spantegæ son:
E primme træ son rivendicæ da o Madagascar, l'Isoa Tromelin da e Seychelles.
Lista de i Teritöi d'oltremâ Françèixi [Càngia]
Teritöi Abitæ [Càngia]
| Bandëa | Teritöio | Capitâ | Popolaçion (2005) |
Area km² |
Condiçion | Poxiçion | Note |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Guadaloppa | Basse Tære | 448.713 | 1.703 km² | Regioin d'oltremâ | Caraibi | E isoe de San Bærtomê e de San Martin divegnian communitæ d'oltremâ in to 2007 | |
| 80px | Guayana Françèise | Cayenne | 195.506 | 86.504 km² | Region d'oltremâ | America do Sud | |
| Martinica | Forte de Fransa | 432.900 | 1.128 km² | Region d'oltremâ | Caraibi | ||
| Majotte | Mamoudzou | 201.234 | 374 km² | Communitæ d'oltremâ | Africa | A divegnià Region d'oltremâ in to 2011, rivendicæ da e Isoe Comore | |
| Neuva Caledonia | Nouméa | 232.258 | 19.058 km² | Communitæ sui generis | Oçeano Paciffigo Meridionâ | Referendum pe l'indipendença in to 2014 | |
| Polinesia Françèise | Papeete | 260.338 | 4.167 km² | Communitæ d'oltremâ | Oçeano Paciffigo Meridionâ | ||
| Réunion | San Denis | 776.948 | 2.512 km² | Regioin d'oltremâ | Oçeano Indien | ||
| San Pê e Michelon | San Pê | 7.012 | 242 km² | Communitæ d'oltremâ | Levante do Canada | ||
| Wallis e Fortun-a | Mata-Utu | 15.185 | 274 km² | Communitæ d'oltremâ | Oçeano Paciffigo Meridionâ |
| Condiçion | Popolaçion (2005) |
Area km² |
|---|---|---|
| DOM-ROM | 1.854.067 | 91.847 km² |
| COM | 483.769 | 5.057 km² |
| Neuva Caledonia | 232.258 | 19.058 km² |
| Totale | 2.570.094 | 115.962 km² |
Teritöi Desabitæ [Càngia]
| Nomme | Area km² |
Condiçion | Poxiçion | Note |
|---|---|---|---|---|
| Bassas da India | 1 | Teritöio privòu françèise | Africa | Rivendicòu da o Madagascar |
| Isoa de Clipperton | 7 | Teritöio privòu françèise | Ponente do Mescico | Rivendicà da o Mescico |
| Isoe Crozet | 352 | Oçeano Indien Meridionâ | ||
| Isoa d'Euròpa | 28 | Teritöio privòu françèise | Africa | Rivendicà da o Madagascar |
| Isoe Gloriose | 5 | Teritöio privòu françèise | Oçeano Indien | Rivendicou da Isoe Comore, Madagascar e Seychelles |
| Isoa Gioan de Nova | 4,4 | Teritöio privòu françèise | Africa | Rivendicou da o Madagascar |
| Isoe Kerguelen | 7.215 | Oçeano Indian Meridionâ | ||
| Isoa de San Paolo e Isoa d'Amsterdam |
66 | Oçeano Indian Meridionâ | ||
| Isoa Tromelin | 1 | Teritöio privòu françèise | Oçeano Indien | Rivendicou da e Mauritius |
Antartego [Càngia]
| Nomme | Area km² |
Condiçion | Posiçion | Note |
|---|---|---|---|---|
| Tæra de Adélie | 432.000 | Antartigo | Sovranitæ limitâ |