Zizzua

Da Wikipedia
Vanni a: Navegaçión, çerca
Zizyphus zizyphus Ypey54.jpg
Ziziphus zizyphus

Zizzua

Ziziphus zizyphus

  • Classificasiùn scientifica
  • Rêgnu: Plantae
  • Divixùn: Magnoliophyta
  • Classe: Magnoliopsida
  • Urdine: Rhamnales
  • Famiggia: Rhamnaceae
  • Gennere: Zizyphus
  • Speçie: Z. zizyphus


A zizoa (Ziziphus zizyphus), cunusciüa ascì cumme dàtou cineize, Natsume u Tsao a l'è 'na cianta a feugge decidoe da famiggia de Rhamnaceae.


Se pensa che a zizoa a ne vegne da de l'Africa do nord e da-a Sciria, e ch'a segge stæta pòi esportâ in Cinn-a e in India, donde a l'è cortivâ da ciù de 4000 anni.


L'erbo o peu arivâ a ese erto da-i 5 a-i 12 métri, e feugge son de in vèrde brilante e e ramme son de vótte coverti de spinn-e. Tante vótte a zizoa a se deuvia ascì comme cianta ornamentâle. A zizoa a fa di frûti gròsci comme 'na murta e tante scioete picinn-e de tinta gianco-verdexin.


A varietæ indiann-a da zizoa, u Zizyphus Mauritiana, a l'é 'n erbo tropicâle e a fa frûti meno sucherìn che-e atre varietæ.

O ziziphin, 'na sostansa ch'a se treuva inte feugge da zizoa, a léva o sentî do gusto dôse.


Habitat[Càngia | modifica wikitesto]

U l'è puscibile truvä de zizzue in t'i climi ciü diversi, ma a cianta a da' buìn früti sulu a-a fin de e éstae cäde. Diversamente da e ätre ciante d'a mêxima famiggia, a resiste ascì a inverni frèidi cun temperatüe anche de -15°C.


Früti[Càngia | modifica wikitesto]

Se u vegne cüggìu quande u nu l'è 'ncun möiu (quande u l'a in culûre verde ünifurme), u frütu da zizzua a l'a in güstu c'u se semeggia a quellu de inn-a mèia. Manimàn ch'u möia, u culure u vegne ciü scüu, a pélle a se fa rügusa e u sà manimàn ciü de dûse, finn-a semeggiäse a in datteru. Drentu u l'a in sûlu ossu, ch'u se semeggia a quellu de inn-a ôìva, che in t'a cuxinn-a persiann-a u se ciamma annab.