Sâta a-o contegnûo

Çeramica

Questa pagina a l'è scrita in savuneize
Da Wikipedia
SV
Questa pagina a l'è scrita in savuneize, a-a manea de l'Essiu d'a Ciann-a
Sc-ciappi cun ipotexi de recustruçiùn d'u väzu truvóu int'a tann-a de Xianren, Cinn-a, che, datóu a 18.300 - 15.430 anni fa, u l'è tra i ciü antighi cuntenituì de tèra mäi truvè

A çeramica, cumüneménte dita tèra ascì, a l'è ciaschedün d'i vari materiäli düi, che se stuccan fàççile e che rexistan ben a-u cädu e a-a curuxùn prudüti fandu cöxe a èrte tenperatüe da mateja inurganica diferente da-i metalli, cumme a tèra da pu̇gnàtte[1][2]. Tra e menn-e de çeramica, prezenpiu, se pöan regurdä a tèra cötta, a purçelann-a e u bescöttu.

A primma pruduçiùn de l'ommu a bäze de tèra a l'è stèta quella d'i muìn de tèra russa cötta a-u fögu, döviè int'e mu̇àgge d'e cà o inte de ätre custruçiuìn. Di ätri ogètti de çeramica, cumme växi, cuntenituì e statuinn-e, ean fèti de tèra sula o mesc-ciä cun ätri materiäli cumme a silice, ch'a vegne ciü düa pe sinterizaçiùn int'u fögu. De doppu, s'è cumensóu a mette d'a vedrinn-a in çimma a-a çeramica e a cöxila, de moddu d'otegnì de facce liŝĉe e a däghe di cuì, cruvindune cuscì i garbetti pe mezu d'i rivestimenti scimili a-u veddru e amorfi dèti insc'ou fundu çeramicu cristalìn[3]. A-a giurnä d'ancö a tèra a l'è döviä tantu pe robe da cà che pe l'indüstria e e custruçiuìn, ciü che tütti i üxi inte l'inzegnaja çeramica avansä, cumme int'i semicundutuì.

A poula "çeramica" a ne vegne da-u gregu antigu κεραμικός, keramikós, ch'u vö dì "de o p'â çeramica"[4], da κέραμος, kéramos, "tèra da pâtä, cuppu o çeramica"[5]. A primma mençiùn cunusciüa d'a reixe ceram- a l'è int'u miceneu ke-ra-me-we, "artexen d'a çeramica", scritu int'i carateri scilabichi da Lineäre B[6].

  1. (EN) Robert B. Heimann, Preface, in Classic and Advanced Ceramics: From Fundamentals to Applications, John Wiley & Sons, 16 arvì 2010, ISBN 3-527-63018-X.
  2. (EN) Ceramic, in sce thefreedictionary.com. URL consultòu o 12 agòsto 2026.
  3. (EN) C. Barry Carter e M. Grant Norton, Ceramic materials: Science and engineering, Springer, 2007, pp. 20-21, ISBN 0-387-46271-6.
  4. (EN) Henry George Liddell e Robert Scott, keramiko/s, in sce Perseus Project, A Greek-English Lexicon. URL consultòu o 12 agòsto 2026.
  5. (EN) Henry George Liddell e Robert Scott, ke/ramos, in sce Perseus Project, A Greek-English Lexicon. URL consultòu o 12 agòsto 2026.
  6. (EN) keramewe, in sce palaeolexicon.com. URL consultòu o 12 agòsto 2026.

Ätri prugètti

[modìfica | modìfica wikitèsto]
Contròllo de outoritæLCCN (EN) sh85022017 · GND (DE) 4030270-2 · BNF (FR) cb11935435f (data) · BNE (ES) XX524836 (data) · NDL (EN, JA) 00570816