Sâta a-o contegnûo

Ôtri

44°25′47″N 8°45′06″E
Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize
Da Wikipedia
ZE
 Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ
Ôtri
quartê
Vìsta de Ôtri da-o Moìn de Crêvei
Localizaçión
StâtoItàlia Itàlia
Región Liguria
Çitæ metropolitann-a Zena
Comùn Zena
Aministraçión
Instituçión1861
Sopresción1926
Teritöio
Cordinæ44°25′47″N 8°45′06″E
Abitànti11 632 (2022)
Âtre informaçioìn
Prefìsso010
Fûzo orâioUTC+1
Nómme abitàntiÔtrìn, Vôtrìn
PatrónSàn Càrlo Boromêo
CircoscriçiónMuniçìpio VII Ponénte
Cartografîa
Màppa de localizaçión: Liguria
Ôtri
Ôtri
Màppa di muniçìppi de Zêna
Wikidata · Info

Ôtri ò Vôtri (Voltri in italiàn) o l'é o quartê ciù a Ponénte do comùn de Zêna, ch'o s'atrêuva tra-o quartê de Pêgi e-o comùn de Rensén, into Muniçìpio VII Ponénte. L'àrea de Ôtri a conprénde e unitæ urbanìstiche de Ôtri, Crêvei, Fràbiche e Scioìn, insémme a-e fraçioìn de Vêxima e da pàrte zenéize de l'Ægoasànta.

Giögrafîa

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Ôtri a s'atrêuva into setô ciù intèrno do Górfo de Zêna e-a seu còsta a reprezénta o pónto ciù a nòrd do Mâ Mediterànio de ponénte. A-e spàlle do tê se tîan sciù e artûe, che tóccan i 1200 m co-a çìmma do mónte Reixa. Ôtri a l'é atraversâ da-i rién Léia e Cerûza.

Stöia

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Conosciûa cómme Hasta Veiturium, prìmma da dominaçión romànn-a Ôtri a l'é stæta a capitâle da tribû lìgure di Viturii, da dónde a pìggia o nómme.

Do 1796 a l'é stæta tiâtro da Batàggia de Ôtri, tra l'exérçito de Napolión Bonapàrte e-i oustrìachi aleæ di sardo-piemontéixi. Ôtri a l'é stæta 'n comùn outònomo da-o 1798 a-o 1926, quànde co-a costitoçión da Grànde Zêna deçîza da-o regimme fascìsta a l'é stæta unîa a-o comùn de Zêna.

Abitànti

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Evoluçión demogràfica

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Abitànti censîi[n. 1]

Pòsti d'interèsse

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Architetûe religiôze

[modìfica | modìfica wikitèsto]
  • Santoâio da Madònna de Gràçie (IV sécolo), conosciûo cómme San Nicolò ascì
  • Santoâio de Nòstra Scignôra Sónta de l'Ægoasànta inta localitæ de l'Ægoasànta (XVII sécolo )
  • Gêxa e convénto de Nòstra Scignôra di Àngei
  • Gêxa de Sant'Anbrêuxo
  • Gêxa di Sànti Nicolò e Eràsmo (XVII sécolo), conosciûa ciufîto cómme gêxa de Sant'Eràmo, nasciûa in sciô pòsto de 'n ötöio do XIII sécolo di Ospitalieri de Pre intitolòu a San Zâne
  • Gêxa de Sant'Ànna (za intitolâ a-a Madònna do Càrmo e Sànta Terêza) con l'anéso convénto carmelitàn òua sêde da schêua média statâle
  • Gêxa de Sànta Linbania (XIII sécolo), inte l'òmònima ciasétta de Bórgo Cerûza, a l'é a sêde da Confratèrnita N.S. do Rozâio, dîta "di Turchìn" pe-o cô de càppe; sótta l'artâ gh'é o pertûzo dónde pe tradiçión se métte a tèsta pe baxâ e relìchie da sànta e òtegnî proteçión
  • Gêxa de Sant'Eogénio a Crêvei inte l'òmònima localitæ
  • Ötöio se Sant'Eogénio inte l'òmònima localitæ
  • Gêxa de Sant'Antönio Abòu a Crêvei inte l'òmònima localitæ
  • Ötöio de Sant'Eràmo
  • Ötöio "Mòrte e Òraçión" (XVII sécolo), riavèrto do 2010 dòppo di travàggi de restòuro
  • Gêxa de San Pê a-a Vêxima (XII sécolo), za convénto de móneghe cistercénsi
  • Convénto e Gêxa de San Françésco, òua seròu

Architetûe çivîli

[modìfica | modìfica wikitèsto]
O vêgio uspiâ "San Càrlo" de Ôtri, pöi Rescidénsa sanitâia ascistençiâle e ancheu Distréito sanitâio
  • Vìlla Brìgnoe Sale Duchéssa de Galêa (XVII sécolo), constroîa in scê colìnn-e de Castelâ, Gîvi, Belvedêre e San Nicolò, a l'à 'n pàrco de 32 ètari avèrto a-o pùbrico
  • Vìlla Lomelìn Mameli (XVIII sécolo), che ne rèsta sôlo o palàçio, purtròppo co-e faciæ de fêua òrmâi sénsa decoraçioìn. A-o moménto a l'é dêuviâ da de câze privæ e a se peu vixitâ in pàrte inte di giórni predefinî; se consèrva e decoraçioìn de pitûa intêrne do Giöxèppe Cànepa
  • Monuménto a-i chéiti: o monoménto òriginâio, inougoròu do 1925 e distrûto a-o coménso da Segónda Goæra Mondiâ pe ricavâ do materiâle da destinâ a-e àrmi (brónzo a-a pàtria) o l'é stæto fæto da-o scultô Prof. Vitöio Lavezzari (1864-1938). A configuraçión d'ancheu do monuménto a l'é conpòsta da-o bazaménto òriginâio e da l'êuvia astræta de l'artìsta contenporànio Chimeri; a fìrma in sciâ bâze do Prof. Vitöio Lavezzari dónca a no dêve indûe in àro in sciâ paternitæ de l'êuvia into seu conplèsso.

Coltûa

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Comunicaçioìn

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Ôtri a l'é 'na staçión da ferovîa Zêna-Sànn-a. O l'é 'n çéntro stradâle inportànte, dæto che chi se destàcca da l'Ourélia a stràdda che, pe-o Pàsso do Turchìn, a pòrta a Oâ in Piemónte; in càngio a ferovîa Zêna-Oâ a l'arîva a-a carosàbile a mónte de Ôtri.

Ferovîe

[modìfica | modìfica wikitèsto]
O mæximo argoménto in detàggio: Staçión de Zêna Ôtri.

Nòtte

[modìfica | modìfica wikitèsto]
Nòtte a-o tèsto
  1. ↑ 1861: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 11.802 persónn-e[1].
    1871: popolaçión prezénte[2].
    1881: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 13.621 persónn-e[3].
    1901: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 14.719 persónn-e[4].
    1911: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 15.543 persónn-e[5].
    1921: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 15.890 persónn-e[6].
    1931: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn, quélla prezénte a l'êa de 16.003 persónn-e[7].
    1936: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[8].
    1951: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[9]
    1961: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[9]
    1971: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[9].
    1981: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[9].
    1991: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[9].
    2001: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[9].
    2011: popolaçión rexidénte inte dôe unitæ urbanìstiche de Ôtri (11.601 persónn-e) e de Crêvai (1.211 persónn-e)[10]
Nòtte bibliogràfiche
  1. ↑ (IT) Statistica del Regno d'Italia, Censimento generale 31 dicembre 1861 (PDF), Firénse, Tipografia letteraria e degli ingegneri, 1865, p. 127.
  2. ↑ (IT) Ministero di agricoltura, industria e commercio: ufficio centrale di statistica, Popolazione presente ed assente per comuni, centri e frazioni di comune: censimento 31 dicembre 1871 (PDF), Vol. I, Rómma, Stamperia Reale, 1874, p. 170.
  3. ↑ (IT) Ministero di agricoltura, industria e commercio: ufficio centrale di statistica, Censimento della popolazione del regno d'Italia al 31 dicembre 1881 (PDF), Vol. I, Pt. I, Rómma, Tipografia Bodoniana, 1883, p. 162.
  4. ↑ (IT) Ministero di agricoltura, industria e commercio: direzione generale della statistica, Censimento della popolazione del regno d'Italia al 10 febbraio 1901 (PDF), Vol. I, Rómma, Tipografia Nazionale di G. Bertero e C., 1902, p. 169.
  5. ↑ (IT) Ministero di agricoltura, industria e commercio: direzione generale della statistica e del lavoro, Censimento della popolazione del regno d'Italia al 10 giugno 1911 (PDF), Vol. I, Rómma, Tipografia Nazionale di G. Bertero e C., 1914, p. 245.
  6. ↑ (IT) Presidenza del consiglio dei ministri: istituto centrale di statistica, Censimento della popolazione del regno d'Italia al 1° dicembre 1921 (PDF), Vol. V, Rómma, Tipografia Nazionale di G. Bertero e C., 1926, p. 20, töa 1.
  7. ↑ (IT) Istituto centrale di statistica del regno d'Italia, VII censimento generale della popolazione: 21 aprile 1931-IX (PDF), Vol. II, Pt. I, Rómma, Tipografia Operaia Romana, 1933, pp. 198-199.
  8. ↑ (IT) Istituto centrale di statistica del regno d'Italia, VIII censimento generale della popolazione: 21 aprile 1936-XIV (PDF), Vol. II, Fasc. VIII, Rómma, Tipografia Ippolito Failli, 1937, p. 11, töa II.
  9. 1 2 3 4 5 6 (IT) AA.VV., 4.1 Censimenti della Popolazione - Serie storiche (PDF), in Annuario Statistico: Edizione 2021, LXXXIXI, Zêna, Comùn de Zêna, 2021, p. 160.
  10. ↑ (IT) AA.VV., 4.1 Censimenti della Popolazione - Serie storiche (PDF), in Annuario Statistico: Edizione 2021, LXXXIXI, Zêna, Comùn de Zêna, 2021, p. 175.

Âtri progètti

[modìfica | modìfica wikitèsto]
Contròllo de outoritæVIAF (EN) 152597172 · LCCN (EN) n94016718 · GND (DE) 4549438-1
Estræto da "https://lij.wikipedia.org/w/index.php?title=Ôtri&oldid=271858"