Aulus Postumius Albinus Luscus
AR |
Sta pagina chi a l'è scrita in arbenganese sitadìn |
L'Aulus Postumius Albinus Luscus (Aulu Pustümiu Arbìn Lüscu, primma du 219 primma de Cristu - dòppu du 167 primma de Cristu) u l'è stètu in puliticu e militâre rumàn, cunsu(r)e du 180 primma de Cristu e censor du 174 primma de Cristu.
Vitta
[modìfica | modìfica wikitèsto]A primma mensiùn de l'Aulus Postumius a remunta ciü o mênu a l'ànnu 191 primma de Cristu. A l'imprinsippiu da guèra cuntr'a l'Antìucu III e aa lìga etòlica, segundu u Titus Livius, in sèrtu Aulus Postumius u l'é(r)a u guvernatâ de l'ìsu(r)a de Cefalònia e u l'axeva mandàu in agiüttu au Gnaeus Octavius, legatus, di surdatti e de nâve. I studiusi de l'antighitè i dixen che stu cumandante u sa(r)ea da identificà cun l'Albinus Luscus[1][2], che dunca u l'ha piàu parte de prubabile a tütta a guèra cuntr'a l'Antìucu. Aa fìn de sta lì, du 187 primma de Cristu, u l'ha cuèrtu insemme au Publius Cornelius Cethegus a càrega de aedilis curulis[1][3]. U se cunta che, tèmpu di zöghi rumèi de quellu ànnu, in èrbu(r)u du circus u sa(r)ea finìu in scia stàttua da dêa Pollentia, e sta côsa a l'è stèta cunscide(r)â in brüttu segnu. Pe' stu fètu u s'é(r)a decisu de lüngà i zöghi d'in giurnu, e au pòstu da stàttua abatüa u se n'è missu due növe[4].
L'ànnu de dòppu, grassie a l'agiüttu de sò cuxìn, u Spurius Postumius, che in qualitè de cunsu(r)e u l'é(r)a a cappu de elesiùi di magistrèi, l'Aulus Postumius u l'è stètu numinàu praetor, cu'i sò culêghi ch'i l'é(r)an in sò pa(r)ènte, u Lucius Postumius Tempsanus, e, turna, u Publius Cornelius Cethegus[5]. E funte e nu cuntegnen pe(r)ò de infurmasiùi in sce l'ativitè di praetores du 185 primma de Cristu[1].
Du 180 primma de Cristu l'Albinus Luscus u l'è vegnüu cunsu(r)e, cu'u sò cumpâ, plebêu, ch'u l'è stètu da primma u Gaius Calpurnius Piso e, de dòppu ch'u l'è mòrtu, u Quintus Fulvius Flaccus[6]. A pruvinsa dèta a l'Aulus Postumius a l'é(r)a a Ligü(r)ia, ma u l'ha avüu da fermâse pe' tròppu tèmpu a Rumma pe'e elesiùi du növu cunsu(r)e plebêu, e pe' stu fètu i proconsules i l'han guagnàu ina vito(r)ia decisiva in sce trebü ligü(r)i avanti ch'u rivesse u cunsu(r)e. A ògni moddu, l'Albinus Luscus u l'è sciurtìu au mèximu a batte ina se(r)ie de trebü di munti e in scia Rive(r)a[1].
Du 176 primma de Cristu l'Albinus Luscus u l'ha cumandàu ina delegasiùn mandâ inti Balcâni[7]. A trebü di Dardanoi a l'axeva ciamàu l'agiüttu de Rumma cuntr'ai Bastarnae e au ré de Macedònia Perseus, e dunca u Senàu u l'axeva vusciüu cuntrulà a situasiùn inte quelle tère[8]. Quande che i ambasciatûi i sun turnèi, a l'imprinsippiu du 175 primma de Cristu, i l'han cunfermàu che inta Dardania u l'é(r)a in cursu ina gran guèra[9][10].
U puntu ciü âtu da carie(r)a de l'Aulus Postumius u l'è stètu du 174 primma de Cristu, cu'a càrega de censor[11]. Cu'u sò culêga Quintus Fulvius Flaccus, cuxìn du sò cumpâ de quand'u l'é(r)a cunsu(r)e, l'Albinus Luscus u l'ha cacciàu dau Senàu növe nòbili, cumpresu u fìu du Scipio Africanus e u frè de carne du Flaccus; cu'a lista di senatûi ch'a gh'axeva a cappu u Marcus Aemilius Lepidus. I censores, pe'a primma votta, i l'han dètu l'apaltu pe' lastregà u fundu de stradde de Rumma e de rangià cun de l'a(r)ena gròssa e zine de vìe au de fö(r)a de sitè. De ciü, i l'han fètu frabicà ina se(r)ie de punti e in teâtru, lastregà de rissö e rive du Capitolium, u mercàu au de là de trê pòrte e ascì di pòrteghi[12].
De dòppu ch'u l'è mòrtu u Lucius Cornelius Lentulus du 173 primma de Cristu, l'Aulus Postumius u n'ha piàu u pòstu intu culêgiu di decemviri sacris[13][14]. Du 171 primma de Cristu, a l'imprinsippiu da tèrsa guèra macedònica, l'Albinus Luscus u l'ha cumandàu ina delegasiùn diplumatica a Creta, cu'u fìn de campà de trüppe de auxilia pe' l'armâ rumâna[15], e fina tütti dui i sò frè i sun partìi pe' l'Africa e pe' l'Asia cun de misciùi du genere[14]. Ina votta batüu u Perseus, l'Aulus Postumius u l'ha fètu parte da cumisciùn che, insemme au Lucius Aemilius Paullus, du 167 primma de Cristu a l'ha inandiàu u növu urdine inta Macedònia e inta Grecia. De quelli tèmpi l'Albinus Luscus u l'é(r)a, pe' pusisiùn e pe' infruènsa, u puliticu ciü impurtante de Rumma de dòppu du Marcus Aemilius Lepidus[16].
Famìa
[modìfica | modìfica wikitèsto]L'Aulus Postumius u faxeva parte da gens Postumia, üna de famìe patrissie rumâne de ciü cuntu, mensunâ dae funte fina inti primmi dex'ànni da Repübbrica rumâna. In sci Fasti Capitolini u se tröva scritu che u pa(r)e e u nònnu de l'Aulus Postumius i purtavan u mèximu praenomen[17]: u l'è dunca prubabile che u nònnu de l'Aulus u fusse l'Aulus Postumius Albinus, cunsu(r)e du 242 primma de Cristu. U nêvu u l'axeva ascì di frè ciü picìn, ch'i l'é(r)an u Spurius Postumius Albinus Paullulus e u Lucius Postumius Albinus, ch'i sun vegnüi cunsu(r)i, rispetivamènte, du 174 e du 173 primma de Cristu. In âtru Spurius Postumius Albinus, cunsu(r)e du 186 primma de Cristu, u l'é(r)a in cuxìn de l'Aulus[18].
Ciü che u cognomen de Albinus, l'Aulus Postumius u purtava ascì u nume(r)attu persunâle de Luscus, "sbicciu", che pe(r)ò u cumpa(r)isce numma che inti scriti du Titus Livius[19].
L'Aulus Postumius u l'ha avüu in fìu, l'Aulus Postumius Albinus, ch'u l'è stètu cunsu(r)e du 151 primma de Cristu[18].
Nòtte
[modìfica | modìfica wikitèsto]- 1 2 3 4 Klebs, 1953, Postumius 46, col. 926
- ↑ Broughton, 1951, p. 355
- ↑ Broughton, 1951, p. 368
- ↑ Titus Livius, ХХХIХ, 7, 8-9
- ↑ Broughton, 1951, p. 372
- ↑ Broughton, 1951, p. 387
- ↑ Broughton, 1951, p. 403
- ↑ Polýbios, XXV, 6
- ↑ Titus Livius, ХLI, 19, 4
- ↑ Klebs, 1953, Postumius 46, col. 927
- ↑ Broughton, 1951, p. 404
- ↑ Titus Livius, ХLI, 27
- ↑ Broughton, 1951, p. 410
- 1 2 Klebs, 1953, Postumius 46, col. 928
- ↑ Broughton, 1951, p. 418
- ↑ Klebs, 1953, Postumius 46, col. 929
- ↑ (EN) Fasti Capitolini, in sce attalus.org. URL consultòu o 5 agòsto 2026.
- 1 2 Klebs, 1953, Postumius 41, coll. 915-916
- ↑ Klebs, 1953, Postumius 46, col. 925
Bibliugrafìa
[modìfica | modìfica wikitèsto]- (GRC) Polýbios, Ἱστορίαι, II seculu a.C.
- (LA) Titus Livius, Ab Urbe condita libri CXLII, 27 a.C.-14 d.C.
- (EN) Robert Broughton, Magistrates of the Roman Republic, New York, 1951.
- (DE) Elimar Klebs, Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, Vul. XXII, 1, Stuttgart, 1953.
Ligammi de fö(r)a
[modìfica | modìfica wikitèsto]- (EN) POST1172 A. Postumius (46) A. f. A. n. Albinus? (Luscus), in sce romanrepublic.ac.uk. URL consultòu o 5 agòsto 2026.
- (EN) Aulus Postumius Albinus Luscus, in sce topostext.org. URL consultòu o 5 agòsto 2026.
- (EN) William Smith, A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, Boston, Little, Brown and co., 1867, p. 91.