Cuňigliu brüscau
VE |
Sa pagina a l'è scrita en bligařencu |
U cuňigliu brüscau[n. 1] u l’è ün mangiař tipicu deu paieřse de Bligař, ente a valà deu Nèřvia.
Stiani a pupulassiun bligařenca u nu l’è ch’a l'aglisse trope sustanse, a l'eiřa gènte poveřa, è u ciǜ gřossu sustentamentu u l’eiřa dau daa tèrè è dae bestie che gh’eiřan. Üna de se bestie u l’eiřa přopiu u cuňigliu è a prepařassiun fa ente su modu u pařesce ch’a scie üna de ciǜ antighe deu punènte ligüře.
Stořia
[modìfica | modìfica wikitèsto]U se diixe cuňigliu brüscau perché, a diferènsè deu solitu, u cuňigliu u l’eiřa fau cöixe sènsè ch'u se ghe levesse a pèle è i u faixian “brüscař”[n. 2]: i u metian in scia sciama bassa è u peř u se brüxiava tütu.
Ma candu u gh’eiřa da brüscassařlu, u nu se puřeva brüscař en cà, perché senù u faxia ouduř de brüxiau è de sařvaigu. Cand’u s’eiřa tütu brüscassau, ascaixi cume u cařbun, cun u savun de Mařsiglia, i pulian a pèle ras-ciènduřà.
U l'arestava ün cuňigliu ch’u l’eiřa grossu ascaixi u dugiu d’en cuňigliu spelau, peřché a pèle a mantegnia u grassu è tütu u restu. Üna vota prepařau a su modu i u tagliavan a tochi è i u faxian cöixe enta cassařola, o devoute i u faixian èscì en sce u speu, u l’eiřa u piatu ciǜ tipicu deu paieřse. Auř i adopeřan u gařzu o u furnèř eletricu, ma u nu l’è a stessa cousa: peř tradissiun u faxia lögu cöixèřlu propiu en sce a legna d’auřiva. Stiani i u prepařavan numa en campagna, pöi a tradissiun a s’è ün poucu peřsa, peřché u gh’è ciü pochi ch’i aglien a cà en campagna è ch’i cunuscen a prepařassiun, nunca u nu se ne mangia ciǜ tantu.
Ente i üřtimi ani u gh’è i "gourmet" ch’i seřcan è i dumandan entu paieřse peř pruařlu, ma ven ch’u ghe scie cařcün c’u sace fař. U cuňigliu brüscau a tanti u ghe fa anguscia peřché i sènten cheř ouduř de sařvaigu. Brüxènduřsé, u piglia ün güstu ch’u l’è üňicu, èscì peřché a pèle a l’è grassa è u gh’è u grassu ch’u se descaglia.
Prepařassiun
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Ün cuňigliu cu’u peř
- Öřiu
- Rusmařin
- Uřibagu
- Tùmbau
- (Üna sevula)
- Ün'ausa d’agliu
- Auřiva, scia sařae che fřesche
Peř brüscassař u cuňigliu ven prepařařlu a seiřa prima è levaighe i büeli. Üna vouta ch’u s’è brüscau lavařlu cun ün poucu de savun de Mařsiglia, è sciügařlu cun üna pèssè. Cand’u l’è sciüütu vèn tagliařlu a tochi, cuscì da cöixèřlu. Agiuntařghe e èřbe, s’u se vöř èscì üna pumata è pöi deu vin russeřse.[2]
Bibliugřafia
[modìfica | modìfica wikitèsto]- (LIJ, IT) Marco Cassini, Apricaleidoscopica: Storia - Personaggi - Racconti - Leggende - Fatti e Luoghi misteriosi - Aneddoti - Zibaldino e Dizionario della lingua ancestrale di Apricale, Zena, Erredi Grafiche Editoriali, 2023.
Note
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Rifeřimenti au dialetu
- ↑ U se ghe dixe [ku'ɹiʎu bry'skau], cun <ň> fantasma ch'a se pařesce ciǜ a üna <ř>
- ↑ U veřbu brüscař u l'è aixiau cume l'italian 'abbrustolire', 'tostare'. U se pařesce a brüscassař, ven dìe brüxatař ('bruciacchiare').[1]
- Rifeřimenti au testu
- ↑ Cassini, 2023, p. 67
- ↑ (IT) Le ricette di Renzo Bagnasco: “coniglio bruscau”, in sce levantenews.it. URL consultòu o 15 seténbre 2026.