Durasso

Duràsso
Duràsso; comùn
	(SQ) Durrës
	Duràsso – Veduta Vìsta de Duràsso
Localizaçión
Stâto	Albanîa
Región	Duràsso
Aministraçión
Scìndico	Emiriana Sako (PS) da-o 2023
Teritöio
Coordinæ:	41°18′48″N 19°26′45″E
Altitùdine	0 m s.l.m.
Superfìcce	46,3 km²
Abitanti	175 110 (2011)
Denscitæ	3 782,07 ab./km²
Fraçioìn	Duràsso (sénso stréito), Ishëm, Katund i Ri, Manëz, Rrashbull, Sukth
Comùn confinanti	Kavajë (Tirànn-a), Krujë, Kurbin (Lezhë), Shijak, Tirànn-a (Tirànn-a), Vorë (Tirànn-a)
Âtre informaçioìn
CAP	2000
Prefìsso	052
Fûzo oràrio	UTC+1
Nomme abitanti	(SQ) Durrsak(e)
Cartògrafîa
	Duràsso
	Duràsso – MappaPoxiçión do comùn de Duràsso inta sò región.
Scîto instituçionâle
	Wikidata · Info

ZE	Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ

Duràsso ò Duàsso (Durrës in albanéize, prononçiòu [ˈdʊrəs], Durrësi inta fórma definîa, Dyrrachium in latìn, Δυρράχιο in grêgo) a l'é 'na çitæ e comùn albanéize de 175.110 abitànti, capolêugo da región co-o mæximo nómme e segónda çitæ pe grandéssa da naçión, co-a sò àrea urbâna ch'a l'arîva a 289.628 abitànti. Duràsso a l'é unn-a de çitæ de l'Albanîa ciù antîghe e de lóngo popolæ, con ciù ò mêno 2.500 ànni de stöia^[2]. A se trêuva inte 'na ciànn-a faciâ in sciô Mâ Adriàtico a-a seu estremitæ de sùd-èst, into mêzo tra a fôxe de l'Erzen e quélla de l'Ishëm. O clìmma da çitæ o l'é infroensòu benbén da-o mâ e o l'è de tîpo mediterànio.

Duràsso a l'é stæta fondâ, co-o nómme de Epidamnos, in gîo a-o sécolo VII prìmma de Crìsto da de génte grêghe de Corìnto e de Corcyra asémme a-i Taulantii, ina tribù ilìrica do pòsto^[3]^[4]. Conosciûa cómme Dyrrachium ascì, Duràsso a s'é svilupâ méntre ch'a l'êa pàrte de l'inpêro romàn e, ciù avànti, de l'inpêro bizantìn ascì. A Via Egnatia a l'àiva o seu coménso inte sta çitæ, de dónde a menâva vèrso levànte, tra e cianûe e-e montàgne da penîzoa balcànica p'arivâ a Costantinòpoli.

Inte l'Etæ de Mêzo, Duràsso a l'é stæta contéiza tra bùlgari, veneçién, famìgge da nobiltæ albanéize do pòsto e òtomoén. In sciâ fìn, i òtomoén àn pigiòu a çitæ, governàndola pe ciù de quatroçénto ànni da-o 1501 a-o 1912. Co-a diciaraçión d'indipendénsa de l'Albanîa a çitæ a l'é stæta a capitâle do prinçipâto albanéize pe 'n cùrto moménto. Ciù avànti, inti ànni fra e dôe goære mondiâli a çitæ a l'é stæta anéssa da-o régno d'Itàlia, p'êse dónca òcupâ da-a Germània nazìsta a-i ténpi da Segónda Goæra Mondiâle. Inti ànni da repùbrica socialìsta Duràsso a l'é stæta interesâ da 'n gràn créscio da seu economîa e da seu popolaçión.

E vîe de comunicaçión, a concentraçión de ativitæ econòmiche e a tradiçión industriâle àn dæto a Duràsso 'na poxiçión econòmica de prìmmo cónto inta naçión. A çitæ a l'é servîa da-o seu pòrto, un di ciù gréndi do Mâ Adriàtico, ch'o-a lîga a-e naçioìn da-arénte. O monuménto ciù inportànte de Duràsso o l'é o seu anfitiâtro, da-a capaçitæ de 20.000 persónn-e, o ciù grànde da penîzoa balcànica e o l'é stæto candidòu a patrimònio de l'umanitæ de l'UNESCO.