Gustin Scciafin
CA |
Sta pagina chi a l'é scrita in camugin |

U Gustin Scciafin (Agostino Schiaffino, Camuggi?, 1577/79 - Zena?, 20 de marsu du 1649) u l'é stetu ün fratte carmelitan, pueta e storicu ligüre.
Vitta
[modìfica | modìfica wikitèsto]U Gustin Scciafin u l'ea nasciüu prubabilmente a Camuggi[1][2] e, quand'u l'ha pigiou i vuti in te l'urdine carmelitan in tu 1591, u l'é introu in ta cungregasiun du munasteru de Munte Oliveto, a Murtiou de Zena[3]. U sö primmu scritu, da storicu, u l'é stetu propiu a Cronaca breve del Monastero di Monte Oliveto, manuscritu cunservou in ta Bibliuteca Üniversitaia de Zena[4], mentre in tu 1607 u l'é sciurtiu u sö primmu travaggiu da pueta civile, ün sunettu dedicou a l'elesiun du düxe Giömu Assereto, seguiu duì anni ciü tardi da quellu pe l'elesiun du Gustin Pinelli[5].
In tu 1609 u l'é vegnüu u pariecu de Santa Maria de Munte Olivetu, carega ch'a l'ha cunservou finn-a in tu 1616, mentre in tu 1628 u l'é andetu a Napuli, duve però u nu s'é fermou guei. Defeti, in tu 1630 u l'é numinou pe'a primma votta cumme priù du munasteru de Murtiou e, du 1637, u l'ha scritu ün cumpunimentu, in zeneize d'alantù, pe'a nomina du düxe Gustin Pallavicini, duve u Scciafin u mustra in moddu cieu e sö idee "repüblichiste" e cuntraie ai ligammi streiti cu'a Spagna[5].
A ogni moddu, l'ativitè ciü impurtante du Scciafin a l'é restà quella de storicu: pe du tempu, finn-a aa stè du 1632, u s'é dedicou pe'u ciü a racögge de infurmasiuin, ün'ativitè che a ogni moddu a l'é andeta avanti pe tütta a sö vitta, mettendule sciü papé in te quattru manuscriti che sun cunservè in ta Bibliuteca Üniverscitaia de Zena[n. 1]. Tütte ste notte sun servie au Scciafin pe scrive i sö duì travaggi ciü impurtanti, saieva a dì e Memorie di Genova e i munümentali Annali Ecclesiastici della Liguria[6]. Pe'e Memorie, che se sun cunservè in te sei copie manuscrite, pà che u Scciafin u l'agge cumensou a scrivile versu i anni 1623-25, metendughe ascì de infurmasiui, ciü ree, ch'u l'aiva cügeitu pe'u periudu 1516-1623, pe poi andà avanti a cumpilale annu pe annu finn-a ai primmi meixi du 1648[7][8]. Pe'i Annali, turna manuscriti, u pà che i primmi trei vulümmi seggian steti finii turna in tu 1632, quandu u Scciafin u l'ha regalou e sö notte au Gio Giacumu Pastori, abate de San Bertumé du Fusou a San Pé d'Ainn-a. Di Annali u se cunusce sulu due serie intreghe, ünn-a aa Bibliuteca Civica Berio e l'atra aa Bibliuteca Üniverscitaia de Zena, che crövan, in te üna mainea nu guei cumpatta, u periudu da l'annu 45 au 1644 (pe'i primmi trei vulümmi), mentre u quartu e u quintu vulümme sun sciurtii in te l'ürtima chinzenn-a d'anni de vitta du Scciafin. Defeti, sti vulümmi parlan du meximu periudu de Memorie, che se sümeggian ben ben ai Annali pe cuntegnüi, cu'u quartu ch'u se ferma au 1630 e u quintu ch'u va dau 1631 au 1644[9].
I ürtimi anni da vitta du Scciafin sun steti ün tempu de gran rümescci pulitici e religiuxi, testimuniè dau fetu che l'Angelo Valdettaro, preve a Murtiou dau 1621 au 1631 e poi vegnüu ün disidente, in tu 1638 u l'aiva mancou de ubedì au Scciafin, priù, e de recunuscilu cumme superiure, mandandu de gente armè a purtaghe via e sö robe d'in ta stansia. Dai anni 1638-1639 u se perde e testimunianse du Scciafin au munasteru de Munte Oliveto e, sciben ch'u segge andetu avanti a scrive e sö crunache, se ghe tröva ben menu nutissie de Murtiou[10]. A l'ürtimu, in ta Bibliotheca Carmelitana u se tröva scritu che u Scciafin u saieva mortu ai 20 de marsu du 1649 in tu sö munasteru; però, pe'e raxuin mensünè de d'atu e pe'u fetu ch'u manche in ti registri de quella parocchia ascì, u nu l'é següu duv'u l'é ch'u saieva mortu[10].
Sciben che i fratti du sö munasteru aivan tegnüu in gran cuntu e opere du Scciafin, quandu u Soprani u n'ha scritu a vitta, pasou menu de üna vintenn-a d'anni, ean zà finii spanteghè in te ciü posti[11]. Üna serie di sinque manuscriti di Annali ecclesiastici, insemme a ün atru intitulou Genova Sacra, de l'Öttusentu ean finii in prupietè au senatù Giacomo Ricci (1813-1892), ch'u l'ha regalè au Cumüne de Zena insemme aa sö culesiun, de 111 ünitè in tüttu[12].
Opere
[modìfica | modìfica wikitèsto]Du Gustin Scciafin se cunusce e opere chi sutta, misse in furma de manuscritu, ciü a mensiun de libbri de puesie. Di sö cumpunimenti in rimma sun finii ascì in ti Applausi ch'ean stampè pe l'elesiun di düxi da Repübblica de Zena[11].
- Libbri
- (IT) Cronaca breve del Monastero di Santa Maria di Monte Oliveto di Multedo, Diocesi Genovese, della Osservanza Primitiva dell’Ordine Carmelitano e successi seguiti nel Dominio Genovese, Zena, manuscritu.
- (IT) Memorie di Genova, Zena, manuscritu.
- (IT) Annali ecclesiastici della Liguria, Vul. I, Vul. II, Vul. III, Vul. IV, Vul. V, Zena, manuscritu.
- (IT) Genova Sacra, Zena, manuscritu.
- Puesie a parte
- (IT) Sonetto in lode del Poema dello stato rustico di Gio. Vincenzo Imperiale, s.d.[13]
- (IT) Al Sereniss. Girolamo Assereto Duce di Genova, in Orazione nell'incoronazione del sereniss. Girolamo Assereto duce della Republica di Genova, Zena, Giuseppe Pavoni, 1607.
- (IT) Sonetto in lode di Agostino Pinelli doge di Genova, 1609.[13]
- Pe ra Incoronazion dro Serenissimo Principe Aostin Paravexin, Duxe Reá dra Serenissima Republica de Zena, in Applausi della Liguria nella reale incoronatione del serenissimo Agostino Pallavicino duce della Republica di Genova, Zena, Giuseppe Pavoni, 1638.
Notte
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Notte au testu
- ↑ Tütti firmè dau Scciafin e che, in tu detaggiu, g'han pe titulu: Santi e beati liguri (ms. XIV.2.12), Vescovi, arcivescovi, cardinali, pontefici e religiosi liguri (ms. XIV.2.13), Conventi, Monasteri, Chiese e Ordini Religiosi in Liguria e altre cose riguardanti passaggi di pontefici, reliquie e privilegi (ms. XIV.2.14) e Miscellanea storica e di storia genovese (ms. XIV.5.15).
- Notte bibliugrafiche
- ↑ Casalis, 1836, p. 368
- ↑ (IT) Luigi Grillo, Don Placido Maria Schiaffino: predicatore nella collegiata di N.S. delle Vigne, in Giornale degli studiosi di lettere, scienze, arti e mestieri, Annu IV, n. 12, Zena, Tipografia Sociale di G. E. Beretta e S. Molinari, 16 marsu 1872.
- ↑ Soprani, 1667, p. 9
- ↑ (IT) Carlo Cabella, Agostino Schiaffino: ambiente e formazione religiosa, in sce quaderni.net.
- 1 2 (IT) Carlo Cabella, Schiaffino prete e poeta, in sce quaderni.net.
- ↑ (IT) Carlo Cabella, Schiaffino storiografo, in sce quaderni.net.
- ↑ (IT) Carlo Cabella, "Memorie de lunghi sudori imperfette": inventario e descrizione dei testimoni, in sce quaderni.net.
- ↑ (IT) Carlo Cabella, "Memorie de lunghi sudori imperfette": i tempi della composizione, in sce quaderni.net.
- ↑ (IT) Carlo Cabella, Schiaffino storiografo, in sce quaderni.net.
- 1 2 (IT) Carlo Cabella, Agostino Schiaffino: gli ultimi anni, in sce quaderni.net.
- 1 2 Soprani, 1667, p. 10
- ↑ (IT) Memorie Digitali Liguri, Archivio Storico del Comune di Genova, Manoscritti, Ricci, in sce memoriedigitaliliguri.it.
- 1 2 Giustiniani, 1667, p. 35
Bibliugrafia
[modìfica | modìfica wikitèsto]- (IT) Raffaele Soprani, Li scrittori della Liguria, e particolarmente della marittima, Zena, Pietro Giovanni Calenzani, 1667, pp. 9-10.
- (IT) Michele Giustiniani, Gli scrittori liguri descritti dall'abbate Michele Giustiniani patritio genouese de' Signori di Scio e dedicati alla Serenissima Republica di Genoua, Rumma, Nicol'Angelo Tinassi, 1667, p. 35.
- (IT) Giovanni Battista Spotorno, Storia letteraria della Liguria, Vul. V, Zena, Tipografia di G. Schenone, 1858, p. 19.
- (IT) Goffredo Casalis, Dizionario geografico storico-statistico-commerciale degli stati di S.M. il Re di Sardegna, Vul. III, Türin, G. Maspero Librajo, 1836, p. 368.
- (IT) Fiorenzo Toso, Seicento, in La letteratura ligure in genovese e nei dialetti locali, Vul. 4, Reccu, Le Mani, Nuvembre 2009, ISBN 978-88-8012-524-2.
Atri prugetti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikivivàgna a contêgne una pàgina dedicâ a Gustin Scciafin
Ligammi de föa
[modìfica | modìfica wikitèsto]- (IT) Gustin Scciafin e Carlo Cabella (a cüa de), Memorie di Genova (1624-1647), in sce quaderni.net.
| Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 6898906 · ISNI (EN) 0000 0000 5222 9852 · LCCN (EN) nb2002030119 |
|---|