Sâta a-o contegnûo

Regioìn de l'Albanîa

Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize
Da Wikipedia
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ
Màppa co-e dózze regioìn de l'Albanîa

E regioìn de l'Albanîa (qarqe ò qarqet in albanéize), de vòtte ciamæ prefetûe ascì (prefektura ò prefekturat), són e sudivixoìn aministratîve de prìmmo livéllo de l'Albanîa, ch'àn pigiòu o pòsto di ciù vêgi distréiti. Scìnn-a da-o 2000, gh'é 12 regioìn in Albanîa che, da-o 2015, són stæte spartîe inte 61 comùn, 373 unitæ aministratîve e 2.972 vilàggi.

Scìnn-a da-i ténpi da seu diciaraçión d'indipendénsa da l'inpêio òtomàn do 1912, l'Albanîa a l'à cangiòu a seu strutûa aministratîva pe bén 21 vòtte. E divixoìn de prìmmo livéllo scìnn'a-a prìmma meitæ di ànni 2000 êan i distréiti (rrathë ò rrathët), da-o nùmero, a dimensción e l'inportànsa ch'a l'é cangiâ bén bén co-o ténpo[1]. A partî da-o 1991 gh'êa za 'na spartiçión in sce 12 regioìn[1].

A strutûa d'ancheu de regioìn albanéixi[2] a l'é stæta stabilîa inta costituçión do 1998 e a l'é intrâ in vigô a-i 31 de lùggio do 2000[1]. I vêgi distréiti són stæti abolîi do tùtto e àn lasciòu o pòsto a-i comùn urbâni (bashki ò bashkitë) e de canpàgna (komuna ò komunat), che a seu vòtta aministrâvan ciù vilàggi (fshatra ò fshatrat) spantegæ pe-e canpàgne. Sto scistêma chi o l'é stæto reformòu do 2014 e, a partî da-e eleçioìn locâli do 2015, l'é stæto spartîo e regioìn inte di comùn (bashki or bashkitë) che, a seu vòtta, són stæti spartîi inte de unitæ aministratîve (njësi administrative ò njësitë administrative) pò-u govèrno locâle.

Lìsta de regioìn

[modìfica | modìfica wikitèsto]
Región Sêde Comùn NUTS-2 Estensción Popolaçión (2020)[3] Denscitæ
(2020, pe km2)
Stémma Cordinæ
Berat Berat Berat, Kuçovë, Poliçan, Skrapar, Ura Vajgurore Región do Sùd 1.798 km2 122.003 37,9 Stémma da región de Berat 40°44′N 19°59′E
Dibër Peshkopi Bulqizë, Dibër, Klos, Mat Región do Nòrd 2.586 km2 115.857 44,8 Stémma da región de Dibër 41°42′N 20°22′E
Duràsso Duràsso Duràsso, Krujë, Shijak Región do Nòrd 766 km2 290.697 379,5 Stémma da región de Duràsso 41°23′N 19°30′E
Elbasan Elbasan Belsh, Cërrik, Elbasan, Gramsh, Librazhd, Peqin, Prrenjas Región do Çéntro 3.199 km2 270.074 84,4 Stémma da región de Elbasan 41°06′N 20°08′E
Fier Fier Divjakë, Fier, Lushnjë, Mallakastër, Patos, Roskovec Región do Sùd 1.890 kmÛ 289.889 153,4 Stémma da región de Fier 44°46′N 19°37′E
Gjirokastër Gjirokastër Dropull, Gjirokastër, Këlcyrë, Libohovë, Memaliaj, Përmet, Tepelenë Región do Sùd 2.884 km2 59.381 20,6 Stémma da región de Gjirokastër 40°12′N 20°15′E
Korçë Korçë Devoll, Kolonjë, Korçë, Maliq, Pogradec, Pustec Región do Sùd 3.711 km2 204.831 55,2 Stémma da región de Korçë 40°40′N 20°48′E
Kukës Kukës Has, Kukës, Tropojë Región do Nòrd 2.374 km2 75.428 31,8 Stémma da región de Kukës 42°07′N 20°25′E
Lezhë Lezhë Kurbin, Lezhë, Mirditë Región do Nòrd 1.620 km2 122.700 75,7 Stémma da región de Lezhë 41°49′N 19°41′E
Shkodër Shkodër Fushë-Arrëz, Malësi e Madhe, Pukë, Shkodër, Vau i Dejës Región do Nòrd 3.562 km2 200.007 56,1 Stémma da región de Shkodër 42°06′N 19°37′E
Tirana Tirana Kamëz, Kavajë, Rrogozhinë, Tirana, Vorë Región do Çéntro 1.652 km2 906.166 548,5 Stémma da región de Tirana 41°06′N 20°08′E
Valónn-a Valónn-a Delvinë, Finiq, Himarë, Konispol, Sarandë, Selenicë, Valónn-a Región do Sùd 2.706 km2 188.922 69,8 Stémma da región de Valónn-a 40°30′N 19°37′E
  1. 1 2 3 (EN, SQ) Reforma Administrative Territoriale, A Brief History of the Administrative-territorial Organization in Albania, in sce reformaterritoriale.al. URL consultòu l'11 òtôbre 2025 (archiviòu da l'url òriginâle o 9 zùgno 2017).
  2. (SQ) Ligji Nr. 139/2015 për Vetëqeverisjen Vendore (PDF), in sce erru.al, 17 dexénbre 2015. URL consultòu l'11 òtôbre 2025.
  3. (SQ) Popullsia në 1 Janar sipas qarqeve dhe gjinisë 2001 - 2020, Instituti i Statistikës (INSTAT) (archiviòu da l'url òriginâle o 10 òtôbre 2021).

Âtri progètti

[modìfica | modìfica wikitèsto]