Semafuru Növu (Camuggi)
CA |
Sta pagina chi a l'é scrita in camugin |

U Semafuru Növu (ditu finn-a Regiu Semafuru de Portufin, Semaforo Nuovo in italian) u l'é üna custrusiun de segnalasiun militare nu ciü adövià ch'a l'é steta missa in sciu Munte de Portufin, in tu teritoiu du cumüne de Camuggi. U piggia u numme de "Növu" pe distinguelu daa strutüa che gh'ea primma, missa ciü in ertu, ch'a l'é ciamà "Semafuru Vegiu".
Descrisiun
[modìfica | modìfica wikitèsto]
A pustasiun a se tröva in tu cumprensoiu du Munte de Portufin, a piccu in sciu mà e ciü de precizu nu guei daa distante daa simma du Munte Toccu (471 m). U resta intu frunte ch'u spartisce Punta Ciappa, ch'a resta a punente, da Cà de l'Ou e San Fertuzu (a levante). U cumplessu u l'é fetu de dui tocchi, a custrusiun ciü impurtante a l'é quella da vegia stasiun du telegrafu, in sce duì cien: quellu de d'atu u se mustra cu'ün prufilu mezu riundu in ta parte ch'a l'é già a meridiun, versu u mà.[1]
Chi u se gh'é missu tante vedrè a nastru cun di braghetuin de feru. Sutta, se ghe intra pe via d'ina porte de lamma dipinta, ch'a mette in sce ün ambiente ciütostu squadrou. L'atru frunte, invece, u l'é squadrou e lineare. Separou da sta custrusiun chi, u gh'é a vegia rexidensa du guardian, cumme l'atra in sce dui cien e cun trei barcuin au cian de d'atu in sci dui frunti ciü larghi, a l'é cunsciderà cumme parte du scistema semaforicu.[1][2]
Dai catasti u se sa che e pertinense da strutüa s'alargan pe seimilla metri quaddri tüttu in giu: propiu in tu mezu fra l'impiantu e a vegia cà, asemme ai duì edifissi u ghe cazze drentu finn-a üna pustasiun pe fa partì e chinà a tera i aparecchi.
Storia
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Ai tempi de Napuliun s'ea sentiu u bezögnu de custruì üna stasiun de segnalasiun e de cumünicasiun ch'a fusse megiu di vegi scistemi de segnalamentu, bazè in sce turi d'avistamentu e i segnali cu'u fümme, ciü tantu adöviè in tu periudu de scuribande di piratti saraceni. Au prinsipiu a l'ea steta tià sciü üna primma stasiun, a l'artessa de 610 m, averta in tu 1807 e ch'a funsiunava sulu cun di segnali a vista. Sulu doppu u l'é vegnüu u telegrafu.
Cumunque gh'ea u fetu che in sciu Munte ghe fusse de spessu fuschia e che e nüvie in scia simma d'invernu rendessan ciü bassa a puscibilitè tantu de vedde da distante[2] cumme de vegnì visti. Cuscì, in tu 1880 u s'é decizu de tià sciü ün növu puntu d'avistamentu, ciü in bassu, a 407 metri in sciu livellu du mà e a piccu in sci scöggi, de moddu che a stasiun a pueise restà ciü ben in vista, finn-a pe'i naveganti.
Tra u 1880 e u 1885 gh'é stetu fetu ben di travaggi, pe furnì a stasiun nu sulu de l'impiantu otticu, ma ciü che tüttu da stasiun du telegrafu.
Mentre aa vegia stasiun gh'ea stetu cangiou de funsiun, primma cumme pustasiun de guardia cuntru chi u smerciava de sfröxu a sà, pöi cuntru i atacchi di aparecchi, a növa strutüa, u Regiu Semafuru Portufin (zà ai tempi ciamou Semafuru Növu) u restava sutta ae dipendense de Regie Poste, cun tantu d'ün üfissiu avertu ae gente.
A stu prupoxitu, i vilezanti ch'ean in te l'albergu Portufin Vetta vegnivan de spessu in ta pustasiun pe mandà di telegrammi de auguri o de salüu ai sö cunuscenti. U Semafuru u l'é pöi stetu mensunou in te ciü elenchi üfisiali de pustasiuin de telegrafu zà a partì dai primmi anni d'ativitè, cumme presempiu in te l'Elenco dei fari, fanali, segnali marittimi da Regia Marina, du 1883, duve u l'é marcou cumme Semaforo sul Monte Tocco[3], denuminasiun ch'a l'é turna a mexima in ti papé du 1926.[4]
Atru titulu ricurente u l'é quellu de Regio Semaforo Portofino, ch'a l'ea a sigla che gh'éa muntou in scia stasiun cun tantu de stemma: fetu ch'u l'é ducumentou da üna futugrafia du 1885 du Juanito Mortola, cunservà daa Bibliuteca Nicolò Cuneo de Camuggi[5] e ancun da ün'atra, du 1914, duve se vedde u stemma ch'u restava in scia porta d'intrà.[6]
Du primmu Növesentu a strutüa a l'ha pöi pigiou finn-a a tipica culurasiun a bande gianche e neigre, cumme tante atre pustasiuin du genere. In ciü, de quellu periudu sun cunservè di bulli uriginali impressi dai telegrafisti in sce curispundense che vegnivan mandè dai vilezanti. Gh'é difeti de cartulinn-e spedie dae poste da Rüa duve se vedde cumme u numme de ricunuscimentu da pustasiun u fusse sulu "Portofino" o "Portofino Semaforo".[7]
Levou ch'a segge steta missa ciü in bassu rispettu au Semafuru Vegiu, a restava üna de pustasiuin de semafuru ciü in èrtu de tütta l'Italia, scicumme che spessu se serneiva de puzisiuin ciü fassili da esse viste dai naveganti, prublema che però chi u nu gh'ea, scicumme ch'u restava a piccu in sciu mà.
Cheitu in abandun, u l'é restou prupietè du Demaniu pe di anni, u rezülta che in ti anni '90 u segge passou in te man au Corpu Furestale, che fra u 1994 e u 1995 u l'ha cumpiüu di travaggi pe arangià i duì fabrichè[2], finn-a quande a pertinensa a nu l'é passà de man a l'ente ch'u gestisce u Parcu du Munte de Portufin.
Au giurnu d'ancö l'impiantu u nu l'é ciü in funsiun da di anni, ma gh'é sun tratative pe adövialu cumme strutüa türistica o cumme uservatoiu pe amià e stelle. Zà dau 2020 difeti u parcu u s'ea espressu cuntru a trasfurmasiun da pustasiun in te ün albergu, spunciandu pe ativitè de cultüa, de riserca scientifica o de vigilansa in scia natüa, fetu ch'u l'ha purtou a ciü bandi pübblici. Au 2026, in sce inisiativa du Parcu, gh'é stetu a delibera in sce l'avertüa cumme rifügiu e scitu de sosta pe'i chi u caminn-a in ti senté.
Notte
[modìfica | modìfica wikitèsto]- 1 2 (IT) Semaforo Nuovo di Portofino (Camogli, GE) (PDF), in sce agenziademanio.it. URL consultòu o 1º lùggio 2026.
- 1 2 3 (IT) Relazione storico-artistica (PDF), in sce srvcarto.regione.liguria.it. URL consultòu o 1º lùggio 2026.
- ↑ (IT) AA.VV., Elenco dei fari e fanali, semafori e segnali marittimi esistenti sulle coste del Mare Mediterraneo, Mar Nero, Mar d'Azof, Mar Rosso, Golfo d'Aden e Benadir, Zena, Regio Istituto Idrografico, 1883, p. 108.
- ↑ (IT) AA.VV., Elenco dei fari e fanali, semafori e segnali marittimi esistenti sulle coste del Mare Mediterraneo, Mar Nero, Mar d'Azof, Mar Rosso, Golfo d'Aden e Benadir, Zena, Istituto idrografico della R. marina, 1926, p. 70.
- ↑ (IT) 2520. Portofino Vetta Semaforo Nuovo in costruzione 1880, in sce agenziabozzo.it. URL consultòu o 1º lùggio 2026.
- ↑ (IT) 2521. Portofino Vetta Semaforo Nuovo nel 1914, in sce agenziabozzo.it. URL consultòu o 1º lùggio 2026.
- ↑ (IT) Enrico Bertazzoli, Semafori della Liguria e dintorni, in sce ilpostalista.it. URL consultòu o 1º lùggio 2026.
Atri prugetti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Semafuru Növu