Tirana

Tirana
Tirana; capitâle e comùn
	(SQ) Tiranë
	Tirana – Veduta Panoràmma de Tirana
Localizaçión
Stâto	Albanîa
Región	Tirana
Aministraçión
Scìndico	Erion Veliaj (arestòu); Anuela Ristani (in càrega) (PS) da-o 2015
Teritöio
Coordinæ:	41°19′42″N 19°49′05″E
Altitùdine	110 m s.l.m.
Superfìcce	41,8 km²
Abitanti	389 323 (2023)
Denscitæ	9 313,95 ab./km²
Fraçioìn	Baldushk, Bërzhitë, Dajt, Farkë, Kashar, Krrabë, Ndroq, Petrelë, Pezë, Shëngjergj, Tirana (sénso stréito), Vaqarr, Zall-Bastar, Zall-Herr
Comùn confinanti	Bulqizë (Dibër), Duràsso (Duràsso), Elbasan (Elbasan), Kamëz, Kavajë, Klos (Dibër), Krujë (Duràsso), Librazhd (Elbasan), Peqin (Elbasan), Rrogozhinë, Shijak (Duràsso), Vorë
Âtre informaçioìn
CAP	1001–1028
Prefìsso	4
Fûzo oràrio	UTC+1
Targa	TR
Nomme abitanti	(SQ) Tiranas(e)
PIL	(nominâle) 6,6 mld €
PIL procapite	(nominâle) 9.000 €
Cartògrafîa
	Tirana
	Tirana – MappaPoxiçión do comùn de Tirana inta seu región.
Scîto instituçionâle
	Wikidata · Info

ZE	Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ

Tirana (Tiranë in albanéize^{[n. 1]}) a l'é a capitâle e a çitæ ciù grànde de l'Albanîa. A se trêuva a-o çéntro do stâto, serâ da montàgne e colìnn-e, co-o Mónte Dajti ch'o ghe svétta in çìmma da levànte e a seu valâ, traversâ da-o sciùmmem Ishëm, che a-o nòrd-òvest a pòrta vèrso o Mâ Adriàtico. A l'é unn-a de çitæ de l'Eoröpa dond'o ghe lûxe de ciù o sô, che chi o l'arîva a 2.544 ôe a l'ànno^[4]. A-o censiménto do 2023 a gh'àiva 'na popolaçión de 389.323 abitanti^[1].

Tirana a l'é stæta fondâ do 1614 da-o generâle òtomàn-albanéize Sylejman Pasha Bargjini, con a-o seu çéntro a moschêa vêgia e o türbe. A ògni mòddo, e tære dónde se trêuva a çitæ én stæte abitæ scìnn-a da l'Etæ do Færo, trovàndose de probàbile a-o cheu do régno ilìrico di Taulantii, che inte l'antighitæ gh'àivan o seu çéntro inte l'entrotæra de Epidamnos. Co-e goære ilìriche a región a l'é stæta conquistâ de l'inpêro romàn e, co-a seu chéita do sécolo IV, a ciù pàrte de l'Albanîa a l'é pasâ sott'a-i bizantìn. A çitæ de Tirana a no l'é stæta goæi inportànte scìnn-a do Nêuveçénto ma, pasòu a diciaraçión d'indipendénsa de l'Albanîa do 1912, co-o congrésso de Lushnjë do 1920 a n'é stæta diciarâ a capitâle.

Çitæ internaçionâle^[5], Tirana a l'é o çéntro econòmico, finançiâio, polìtico e comerciâle ciù inportànte de l'Albanîa, gràçie ànche a-a seu poxiçión a-o çéntro da naçión. A l'é a sêde do govèrno e do parlaménto albanéize, ciù che a rexidénsa ofiçiâ do prescidénte e do prìmmo minìstro de l'Albanîa.