Utente:Arbenganese/Sandbox/Spartitû de tensciùn

In spartitû de tensciùn u l'è 'na qualitài de circüitu ch'u l'è fàu da dui o ciü cumpunènti pascìvi messi in sé(r)ie ün cun l'âtru e che, ae estremitài de ciaschedün, u se registra 'na tensciùn, ch'a vegne(r)à spartìa fra e cumpunènti mèxime a segunda de che valû i g'han. L'impiantu ch'u ghe curispunde, u l'è u spartitû de curènte.

Funsiùn de trasfe(r)imèntu

A lezze de base da duve(r)à a l'è quella de murtipricà a tensciùn ch'u gh'è ataccu aa sé(r)ie pe'a frasiùn da rexistènsa ch'u se ne vö cunusce a tensciùn in sciu tutâle de rexistènse cunesse in sé(r)ie. Sta chi a l'è 'na cunseguènsa ch'a ne vegne daa lezze de Ohm e dae lezzi de Kirchoff.

A funsiùn de trasfe(r)imèntu ch'a se rife(r)ìsce au spartitû a l'è : $\alpha ={\frac {R_{2}}{R_{1}+R_{2}}}$ e dunca u se utegne che : $V_{out}=\alpha V_{in}$, cun $\alpha <1$ .

Se presèmpiu e piemmu due rexistènse cunesse in sé(r)ie, ch'i gh'aggen u mèximu valû de tensciùn de dexe volt, truve(r)emu che ai tèrmi de ciaschedüna u ghe sa(r)à pròpiu sinque volt. Se dui rexistûi cunessi in sé(r)ie i g'han di valûi dife(r)ènti, i se sparti(r)àn a tensciùn inte 'na mane(r)a dife(r)ènte, levàu che inte tüttu, aa fin di cunti, u resülta che messe asemme a tensciùn a l'è pa(r)eggia au valû ai tèrmi da sé(r)ie e dunca u gh'è de lungu 10 volt.

Dimustrasiùn

A curènte ch'a scûre inte ciaschedüna rexistènsa a l'è:

$I_{1}=I_{2}=I\;$.

Segundu a lezze de Ohm, a tensciùn a l'estremitài d'ognidüna a l'è:

$V_{1}=I_{1}R_{1}=IR_{1}\;$

$V_{2}=V_{out}=I_{2}R_{2}=IR_{2}\;$

Regurdandu che V _in = V ₁ + V ₂ e gh'emmu:

$IR_{1}+IR_{2}=V_{in}\;$ e dunca $I={\frac {V_{in}}{R_{1}+R_{2}}}\;$

A tensciùn ch'a traversa a rexistènsa _R2 a sa(r)à dunca, turna dandu amentu aa lezze de Ohm:

$V_{2}=V_{out}=V_{in}{\frac {R_{2}}{R_{1}+R_{2}}}$.

Variasiùn da tensciùn ch'a ne sciòrte

In sga(r)ùn ch'u capita de suvènte quellu de fa di cunfrunti fra stu genere de circüitu e in un regulatû de tensciùn in sce l'iputetica V de sciurtìa: difatti, tütte e càreghe ch'i g'han da fà cun sta lì i van aprövu aa lezze de Kirchhoff, de mòddu che a tensciùn traversu de ste chi a nu reste fissa, ma a cange de mòddu nu lineâre cumme funsiùn da rexistènsa.

Pe creâ 'n regulatû de tensciùn u fa besögnu de âtre tecniche, ch'i cangian a segunda de tensciùi e de curènte ligàe au circüitu.

Spartitûi a cascâ

Splitter in cascâ nu descubiài

Quande dui divisûi de tensciùn i se culegan a cascâ, u vö dì che dund'u sciòrte u primmu u l'è ascì l'entrâ de quellu de doppu e u nu se pò murtipricà e funsiùi de trasfe(r)imèntu perché u circüitu u nu l'è descubiàu. Stu fenomenu u pò êsse pruvàu cu'in cuntru esèmpiu.

Piài in cascâ dui spartitûi ch'i gh'aggen tütte e rexistènse cu'in valû de $1\Omega$ u prudòttu de funsiùi de trasfe(r)imèntu u vegne:

$V_{out}=\alpha _{1}\alpha _{2}V_{in}={\frac {1\Omega }{2\Omega }}\cdot {\frac {1\Omega }{2\Omega }}V_{in}$, quindi $\alpha _{tot}={\frac {1\Omega }{4\Omega }}$; u l'è fasile pruvà che quantu dìtu u l'è fâsu: u se risolve a réa cu'u teurema de Thévenin, e difàtti u ne sciorte ch'u gh'è $\alpha _{tot}={\frac {1}{5}}$.

Descubiamèntu

Spartitûi a cascâ descubiài

Pe' validà u prudòttu de dui spartitûi de tensciùn u gh'è da isulâ e curènti ch'i cûren inta maja. Alu(r)a u se fa ch'u se duve(r)a in buffer fàu cun in amplificatû d'upe(r)asiùn, ch'u permette, grassie aa gròssa impedènsa du tèrmu puxitivu, de isulà in teuria i dui circüiti, pe' permette cuscì u murtipricâse de sò funsiùi de trasfe(r)imèntu.

A regula a se dimustra fassile: in sciu mursettu negativu de l'amplificatû upe(r)ativu (indicàu inta figü(r)a cu'in - ) u gh'è 'na tensciùn ch'a l'è pròpiu $\alpha _{tot}\cdot V_{in}$ e grassie aa cunfigü(r)asiùn tampùn de l'amplificatû upe(r)atìvu aa sciurtìa de stu chi (a rispèttu di limiti de l'alimentasiùn) gh'ave(r)ea $1\cdot V_{-}=\alpha _{tot}\cdot V_{in}$ ; che s'u se ghe mette ascì u segundu a sciòrte a giüsta funsiùn de trasfe(r)imèntu.