Vultur gryphus

ZE	Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ

Conosciûo comme Còndor de Ande ( Vultur Gryphus - Linnaeus 1758 ) - Famìggia Catharidae, Génere Vultur, Spêce Gryphus. O Còndor o l'êa sâcro pe-e ancestrâli popolaçioìn Andìnn-e, e a-a giornâ d'ancheu o l'é conscideròu 'n scìnbolo de fòrsa, sæximo e libertæ. O l'é l'avoltöio ciù gròsso de tùtto o móndo, lóngo 130 cìtti, peizo 15 chìlli, avertûa alâre in scî 4 metri, o peu velezâ pe 5 ôe sensa bàtte e âe e percurî 250 chilòmetri inte 'n giórno.

Descriçión

E ciumme én scûe, quæ de cô néigro, in scê âe e copritrici superiôri e remiganti secondâie én de cô giànco; a testa a l'é nûa, i mascci àn 'na cresta lónga 10--12 cìtti e 4-5 de spesô e ch'a contìnoa in barbîxi da derê l'éuggio, a-o becco e a gôa. L'éuggio o l'é de cô brùn-ciæo, a fémina a l'à de coî ch'i tîan a-o rósso, becco gròsso a lensìn pe tagiâ e scciancâ tòcchi de carne; o lóngo còllo nûo o l'à a-a bâze 'n colæn de ciumette de cô gianco, o pâ de lann-a, sanpe de cô grîxo e ónge lónghe ma no a granfio. Into seu lóngo velezâ, quande o trêuva 'na gròssa carcassa, o s'ingöscia de chìlli de carne o 50% do seu peizo inte 'na sôla vòtta tanto da no ariescî a pigiâ o xêuo da tæra; pe cóntra o peu rexìste pe de setemann-e a zazùn.

Habitat

O conprénde praterîe montagnôze, savâne, sarvægo, zöne de montagna e dezerti.

Riproduçión

Maturitæ sesoale tra i 6-7 anni d' etæ, o nidìfica tra i træmilla e-i çinquemilla metri d'altéssa in cavitæ rociôze, O cîclo riprodutîvo o l'incoménsa vèrso Novénbre inte Ande Meridionâli, entro tùtto l'anno inte Ande Setentrionâli e Centrâli, o deponn-e un èuvo, incobòu 54-58 giórni da tùtti doî, o picìn o resta into nîo 6 meixi, dapeu i primmi cùrti xêui, ma o dipénde da-i genitoì fìn a-a pròscima stagión riprodutîva. O Còndor o l'é into Stemma Naçionâle da Bolìvia, Cîle, Colónbia, Ecoadòr, Perù e Venesoêla.

Nòtte

Âtri progètti

Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Vultur gryphus
Wikispecies a contêgne informaçioìn in sce Vultur gryphus

Contròllo de outoritæ	NDL (EN, JA) 00576692