Çëxa

Da Wikipedia
Vanni a: Navegaçión, çerca
Owoce wisni.jpg

A çëxa o çeexa (primma do XIX sec. çerexa) o l'è un ærbo da famiggia de Rosaceæ.

O nomme o ven da-o latin cerasus ch'o ven da-o grego κέρασος (kèrasos) da-o nomme da çittæ de Κερασούντα (Kerasùnta), vexin a Trebisonda insce-o Mâ Neigro, de donde segondo Plinnio o Vegio i Romen porton a Romma i primmi ærboi de çeexa into I sec. d.C.

O so fruto o g'ha o mæximo nomme: a qualitæ doçe a l'è da specce Prunus avium, quella amaa, dita çeexa amæna, a l'è da specce Prunus cerasus.

O fruto o l'è normalmente sferico de 0.7 a 2 çentimetri de diametro. O cô, de sovente rosso, o pêu ese da o giäno ciæo a o rosso scùo squæxi neigro.

A porpa ascì a g'ha diverse coloraçioin e conscistense, da o gianco a o rosso scùo e da o tennio a o croccante.

A çëxa a g'ha 'n'armella soö, dûa e do cô do legno.