Zena (Genoa cfc)
| Ballon |
|||
![]() |
|||
| Grifone, Zena, Vecchio Balordo, Grifo | |||
| Segni distintivi | |||
|---|---|---|---|
| Uniformi di gara
|
|||
| Colori sociali: | |||
| Scìmboli: | Un grifon giano in-scio sfondo rossoblö sormontòu da-a Croxe do San Zorzo de Zena | ||
| Cansòn | In cantico pe o më Grifon testo do Piero Campodonico, muxica do Gian Piero Reverberi |
||
| Dati societari | |||
| Çittæ: | |||
| Naçion: | |||
| Confederaçion: | UEFA | ||
| Federaçion: | |||
| Campiunòu: | Serie A | ||
| Fondazione: | 1893 | ||
| Prexidente: | |||
| Allenatò: | |||
| Stadio: | Luigi Ferraris (36.743 posti) |
||
| Scito web: | www.genoacfc.it | ||
| Palmarès | |||
| Scudètti: | 9 | ||
| Trofei nazionali: | 1 Coppe Italia |
||
| Se invita a seguì o [Progetto:Sport/Ballon/Squaddra de club|Progetto Ballon]] | |||
O Zena (veo nomme Genoa Cricket and Football Club 1893) o l'è a squaddra de ballon ciù antiga da Liguria e d'Italia dopo l'Andrea Doria e o Pro Vercelli. O l'è stæto o primmo a guägna o campionato de ballon italian int'o 1898 e o l'è na squaddra de Zena.
O Zena o l'ha zugoö o campionato 2005-2006 int'a Serie C pe a segunda votta inta so stoïa a seguito de na façenda contestâ in gïo a unn-a partïa accattâ a-a fin do campionato de Serie B 2004-2005, quando o l'ëa primmo in clascifica e o l'ha zugoö contro o Venessia. A façenda da retrocescion do Zena a l'ha provocou polemiche e mogogni in tutta Zena.
Indiçe |
E origini: o Genoa Cricket and Athletic Club [Càngia]
O Zena l'è stæto fondou o 7 de Setembre 1893 a Zena in via Palestro 10 numero 4 in tö cönsolato britannico da:
- Charles De Grave Sells
- S.Green, G.Blake
- W.Rilley
- D.G.Fawcus
- H.M.Sandys
- E.De Thierry
- Johnathan Summerhill sr.
- Johnathan Summerhill jr.
- Charles Alfred Payton, baronetto de l' Impeo Britannego e Console Generale da Reginn-a Vittoïa d'Inghiltæra a Zena.
Stoïa da societæ [Càngia]
Spensley e o gïo [Càngia]
Trei anni doppo (1896) a fondaçion o se unîo a o gruppo o personaggio ciù importante da stoïa do Zena e unn-a de personne ciù importanti do ballon in Italia, James Richardson Spensley. Appascionou de sport in genere in Inghiltæra o l'aveiva zugou comme portê in to Sunderland.
Spensley o l'ëa un mëgo arrivou a Zena pe curâ i mainæ de naë de carbon, ma a sô pasciòn pe o zeugo a o portò a mette in pê o settô do ballon do Genoa Cricket and Athletic Club, tanto che o 2 Zenâ 1899 Spensley o convinçe i dirizenti da societæ a cangiâ o nomme in Genoa Cricket and Football Club.
In ciû o mego ingleize o convinçe i soci a fä inträ in to club anche i zeneixi o 10 Arvî 1897.
O 6 Zenâ 1898 a Ponte Carrega dinansi a 208 tifoxi se zeuga a primma partïa de ballon tra doe squaddre de doe diverse çitæ, tra o Zena e 'na formaçion mista de zugoei de Torin che guägnan pe un goal a zero. O 9 de Marso 1898 a Torin o Zena o guägna a seconda partïa pe un a zero.
O primmo campionato [Càngia]
L'ea tutto in po troppo fito pe o primmo campionato offiziâ da Federaçion Italiann-a de Football ch'a l'ëa stæta in to contempo fondâ o 15 e 26 de Marso 1898 da o Spensley e da ätri dirizenti torineixi.
A fase finale do campionato a se zeuga a Torin in t'un giorno solö, l'eutto de Mazzo ao Velodromo Umberto I de Torin. O campionato o l'è stæto zugòu da appenn-a quattro squaddre e scibèn no ghe segge di documenti offiziæ parieiva che diverse partïe de qualificaçion seggian stæte zugæ durante l'anno. A finâ Zena-Internaçionä de Torin a l'è stæta guagnâ dao Zena pe un a zero con in goal de Leaver.
A a societæ ghe vegne dæto unn-a coppa e a i zugoei unn-a medaggia. A quelli tempi no gh'ëa o scudetto. Risûlta ch'o l'è stæto proprio o Zena a primma squaddra de ballon a doeuviâlo in to 1924.
O Zena do 1898 [Càngia]
O Zena o l'à zugòu a finâ dô 1898 con questa formaçion: Baird, Ghigliotti, De Galleani, E.Pasteur, Spensley, Bocciardo, Bertollo, Le Pelley, Dapples, Ghiglione e Leaver. A squaddra a l'ëa andæta a Torin con unn-a reserva so e pâ ch'o no l'agge zugòu, quindi l'è poscibile che questa a segge ascì a formaçion da primma partïa do campionato .
Questa a l'è a lista di zugoei de ballon tra amighevvoli e finæ do primmo campionato:
- Fausto Ghigliotti (portê e tersin mancin)
- James Spensley (tersin e Capitan)
- Ernesto De Galleani (tersin drïto)
- Robert Al Leaver (äa mancinn-a)
- Enrico Pasteur (median)
- Henri Dapples (segonda amighevole e finâle do campionato solö) (çentro attacco)
- Jhon Quertier Le Pelley (segonda amighevole e finâle do campionato solo)
- J.Marshall (doe amighevoli)
- L.Mackintosh (doe amighevoli)
- F.Reed (primma amighevole sola)
- G.Venturini (primma amighevole sola)
- J.Chalmers (primma amighevole sola)
- J.Tweedy (primma amighevole sola)
- J.Wilkic (primma amighevole sola)
- Shaffanser (segonda amighevole sola)
- Passadoro (segonda amighevole sola) (attaccante)
- William Baird (portê, o se fa mâ inta finâ)
- Ettore Ghiggion (italian: Ghiglione) (finâle do campionato)
- Scirvio Pè (italian:Silvio Piero) Bertollo (finâle de campionato)
- Gioan (italian:Giovanni) Bocciardo (mëz'äa mancinn-a)
O primmo grande Zena [Càngia]
L'ëa ascì inandiou o primmo ciclo do Zena, in ti anni dappêu a formula do campionato a l'è restâ de longo a mæxima, con sfie dirette durante l'anno e con unn-a finâle in ca di campioin in carega.
Doe settemann-e doppo a vittoïa do segondo titolo, çinque zugoei do Zena fan parte da primma squaddra da naçionâle italiann-a che a Torin a perde doi a un contro a Svissëa.
O Zena o guägna trei titoli da o 1898 a o 1900 e o se porta a ca a Coppa Fawcus pe a squaddra ch'a l'aveiva guagno trei campionati de fia. O 25 Zenâ 1901 inscia proposta do socio Rosci, con 5 voti a favô e 4 contra, e magge do Zena da gianche e blêu vegnan cangiæ in rosse e blêu, comme i coï da bandëa britannega.
Int'o neuvo secolo, da o 1902 vegne formou di giroin regionàli eliminatoi e allantô o torneo o comensa a vegnì grosso e e squaddre son sempre de ciù. In te l' Ottobre 1902 pe a primma votta vegne fondou o vivaio pe i zueni de men de sezz'anni.
Int'o 1903 o Zena o zeuga, primmo club italian - unna societæ foresta a l'estero. O 27 de Arvî o Zena guägna trei a zero contro o Football VeloClub Nizza in Fransa, a partïa d'andata a Ponte Carrega a l'ëa finia sei a zero pe o Zena. In to mæximo anno e in quello doppo o Zena o guägna o campionato italian, tutte e votte battendo trei a zero a Juventus.
In sti anni o Dapples o mette in palio unna coppa particolâ: a l'è a coscì dîta Balla Dapples.
O premmio o consciste in te na sfera d' argento de mæxime dimençioin e caratteristiche (con tanto de cuxitùe in rilevo) de un ballon da football. L'è diffissile capî ancheu o significòu e l'importança de sti trofei quande o campionato o l'êa sortanto unna parte piccinn-a da stagion sportïva.
A Balla Dapples a l' êa assegnâ a a squaddra ch'a guägnava unna partïa e tutti poeivan sfidâ o vinçitô pe guägnâ a balla. E sfïe son duæ sei anni e a balla a l'è stæta disputâ inte 47 partïe. O 20 dexembre 1909 l'è stæto zugou l'urtima partïa pe a balla Dapples e o Zena o l'ha guagnâ pe de longo, doppo che l'aveivan avùa Milan, Juventus, Torino, Pro Vercelli, Andrea Doria e Unione Sportiva Milanese.
Int'o campionato de ballon do 1915 o Zena o guägna o seu settimo scudetto scibben che a Primma Guæra Mondiâ a l'avesse sospeizo o campionato e che a Federaçion do Zeugo do Ballon Italian (FIGC) a l'avesse assegnou o scudetto a-a squaddra primma clascificä do giron finâ de l'Italia do nord.
Int'i campionati de ballon do 1923 e 1924 o Zena allenoö da Garbutt (o primmo mister da stöia do zeugo do ballon) o guägna o seu doi urtimi scudetti battendo in finâle a Lazio (4-1 e 2-0) e o Savoia (2-0 e 1-1). O Zena o l'aveiva guagno o seu deximo scudetto in to 1925, ma a fin da finâ do giron nord quando o Zena o l'ea a proeuvo a guägnâ pe doi a zero, di tifoxi do Bologna (guidæ da di gerarchi fascisti) son intræ in campo armæ de pistolle e han fæto sospende a partia. Doppo doe ripetiçioin o Bologna o guägna pe 2-0 a tersa partia zugä a sett'oe da mattin in campo neutro.
Questo o l'è forse stæto o primmo episodio de ingerensa da politica in to zeugo do ballon: o Zena pe e seu origgini britanneghe o no l'ëa ben vistö da o regimme fascista che o gh'aveiva ä dreitûa cangioö o nomme da Genoa Cricket and Football Club inte l'italian Genova 1893.
I primmi campionati de Serie A [Càngia]
O Zena o va vixin a guagnâ o campionato 1927-'28 e o l'arrïa segondo, derê a o Torin.
Int'o 1929-'30 o l'è stæto zugoö o primmo campionato naçionâ de ballon, a Serie A, e o Zena, guidoö da i attaccanti Banchero e Levratto (o "sfondou de ræ") o l'arrïa segondo a soi doi punti da l'Inter de Meazza.
L'anno doppo o Zena o finisce quarto, scibèn ch'o l'avesse accattou da l'Argentinn-a un di ciù grendi zugoei da stöia do Zena, El Filtrador [Guillermo Stabile]], capocannonê di primmi Campionati Mondiæ de Ballon. Stabile o l'è stæto perseguitoö da a desdiccia e o s'ëa rotto doe votte a gamba, a primma votta in te unna partïa amichevole in te un scontro co-o portê avversaio e a segonda votta l'anno doppo ch'o l'ëa tornou a zugâ.
Int'o 1933-34 pe a primma votta o Zena o vegne retrocesso int'a Serie B, ma doppo un anno soö o torna int'a Serie A comme protagonista, grassie a i investimenti do prescidente Culiolo, o l'arrïa sesto in campionato e o guägna a Coppa Italia contro a Romma pe 1-0 a Firense o 6 de Zugno do 1937.
Int'o 1938 o Zena o l'arrïa terso, a soi trei punti de distacco da l'Inter e o guägna o primmo derby pe 1-0 contro a Liguria.
Doppoguæra [Càngia]
Doppo o 1945 o Zena passa di brutti momenti, arrivando a-a dreitüa inta Serie C int'i anni '70 e int'a stagion 2005/2006. Tuttavìa o riesce anche a zugâ inta Coppa Uefa pe doe votte: int'o 1991 e int'o 2010. Int'o frattempo nasce a Sandöia, con chi o gh'avìa a ciù gran rivalitæ.
Clascifiche [Càngia]
Sponsor int'a stòia [Càngia]
| Anni | Sponsor |
|---|---|
| 1893-1981 | niscìun |
| 1981-1982 | Seiko |
| 1982-1985 | Elah |
| 1985-1989 | Levante |
| 1989-1992 | Mita |
| 1992-1994 | Saiwa |
| 1994-1995 | Kenwood |
| 1995-1996 | Zugaja |
| 1996 - 1997 | Santal |
| 1997-2000 | Festival Croxee |
| 2000-2002 | Nuvia ch'a core |
| arvî-mazzo 2003 | Giocheria |
| 2003-2005 | Costa Croxee |
| 2006-2009 | Eurobet |
| 2009-2010 | Gaudí |
| 2010-2011 | iZi play |
Tifoxi [Càngia]
Abbònæ [Càngia]
| Anno | Numero Abbònæ |
|---|---|
| 1963-64 | 3866 |
| 1964-65 | 3056 |
| 1965-66 | 2060 |
| 1966-67 | 1520. |
| 1967-68 | 1798 |
| 1968-69 | 2757 |
| 1970-71 | 3194 |
| 1971-72 | 3954 |
| 1972-73 | 6711 |
| 1973-74 | 8231 |
| 1974-75 | 5673 |
| 1975-76 | 6783 |
| 1976-77 | 8032 |
| 1977-78 | 9655 |
| 1978-79 | 4894 |
| 1979-80 | 7580 |
| 1980-81 | 6378 |
| 1981-82 | 8475 |
| 1982-83 | 12309 |
| 1983-84 | 10958 |
| 1984-85 | 7749 |
| 1985-86 | 9882 |
| 1986-87 | 6638 |
| 1987-88 | 5219 |
| 1988-89 | 9539 |
| 1989-90 | 17750 |
| 1990-91 | 17500 |
| 1991-92 | 23125 |
| 1992-93 | 19767 |
| 1993-94 | 18005 |
| 1994-95 | 16202 |
| 1995-96 | 7140 |
| 1996-97 | 6728 |
| 1997-98 | 7029 |
| 1998-99 | 9717 |
| 1999-00 | 8339 |
| 2000-01 | 11841 |
| 2001-02 | 11362 |
| 2002-03 | 6590 |
| 2003-04 | 12802 |
| 2004-05 | 14733 |
| 2005-06 | 15355 |
| 2006-07 | 14818 |
| 2007-08 | 21675 |
| 2008-09 | 22856 |
| 2009-10 | 24289 |
| 2010-11 | 19358 |
A Gradinata Nord [Càngia]
Gradinata Nord o l'è o nomme do settô do Stadio Luigi Ferraris de Zena occupòu durante e gare casalinghe dai nuclei ciù aççeixi da tifozaja organizzä.
Da quarche tempo a societæ a l'ha retiòu a maggetta co o numero 12, assegnandola scimbolicamente a-a Gradinata Nord, considerä o "dozzeximo ommo in campo".
Da o 1973 fin ao 1993 a Gradinata Nord a l'è stæta dominä dall'aloa prinçipä, gruppo ultras genoan: Fossa di Grifoin, ch'o s'è desfæto proprio l' anno do çentenaio da fondaçion do Zena. Oùa i prinçipæ gruppi son: o 5r, ch'o comanda a Gradinata, i Vecchia Sestri, i Via Boselli, Genoa Club Sette Settembre, o Parterre, o Gruppo Andrea Verrina (notto comme G.A.V.), a Brigata Spagna (in onô do Viçenso Spagnollo) e o Genoa Club Figgi do Zena (int'i Distinti).
Voxe corelæ [Càngia]
- Zena
- A stöia de l'Inno do Zena
Inganci [Càngia]
- Scito offiçiâ do Genoa C.F.C.
- Associaçion Club Genoani
- Scito offiçiâ da Fondaçione Genoa
- Grifon in t-a Ræ
- Scito de i Grifon
- San Giorgio Old Times Circle
- I Druidi: nostalgia ed epos a quarti rossoblù
- Akaiaoi - I coloi de Zena - Scito in scia stoïa Rossoblù
- Scito offiçiâ do Genoa Club Islanda "Luigi Ferraris"
- Treuva Grifon - Tutto o Zena in Ræ
- Grifone@Inside - Pe chi o se sente "Grifon dentro"
- O "Caso Genoa": o file do Zena in C
