Zena (Genoa cfc)
| Ballon |
|||
![]() |
|||
| Grifone, Zena, Vecchio Balordo, Grifo | |||
| Segni distintivi | |||
|---|---|---|---|
| Uniformi di gara
|
|||
| Colori sociali: | |||
| Scìmboli: | Un grifon giano in-scio sfondo rossoblö sormontòu da-a Croxe do San Zorzo de Zena | ||
| Cansòn | In cantico pe o më Grifon testo do Piero Campodonico, muxica do Gian Piero Reverberi |
||
| Dati societari | |||
| Çittæ: | |||
| Naçion: | |||
| Confederaçion: | UEFA | ||
| Federaçion: | |||
| Campiunòu: | Serie A | ||
| Fondazione: | 1893 | ||
| Prexidente: | |||
| Allenatò: | |||
| Stadio: | Luigi Ferraris (36.743 posti) |
||
| Scito web: | www.genoacfc.it | ||
| Palmarès | |||
| Scudètti: | 9 | ||
| Trofei nazionali: | 1 Coppe Italia |
||
| Se invita a seguì o [Progetto:Sport/Ballon/Squaddra de club|Progetto Ballon]] | |||
O Zena (vero numme Genoa Cricket and Football Club 1893) o l'è a squaddra de ballon ciù antiga da Liguria e d'Italia dopo Andrea Doria e Pro Vercelli. O l'è stæto o primmo a guägna o campionâ de ballon italian int'o 1898 e o l'è na squaddra de Zena.
O Zena o l'ha zeugoö o campionâ 2005-2006 int'a Serie C pe a segunda votta in-ta soâ stoïa a seguito de na façenda contestæ in gïo a unn-a partïa accattâ a-a fin do campionâ de Serie B 2004-2005, quando o l'ëa primmo in classifica e o l'ha zeugoö contro o Venessia. A façenda da retroceççion do Zena a l'ha provocô polemiche e mogogni in tutta Zena.
Indiçe |
[Càngia] E origini: o Genoa Cricket and Athletic Club
O Zena l'è stæto fondô o 7 de Setembre 1893 a Zena in via Palestro 10 numero 4 in tö cönsolâ britannico da:
- Charles De Grave Sells
- S.Green, G.Blake
- W.Rilley
- D.G.Fawcus
- H.M.Sandys
- E.De Thierry
- Johnathan Summerhill sr.
- Johnathan Summerhill jr.
- Charles Alfred Payton, baronetto dô Impè Britannego e Console Generale da Reginn-a Vittoïa d'Inghiltæra a Zena.
[Càngia] Stoïa da societæ
[Càngia] Spensley e o gïo
Trei anni doppo (1896) a fondaçion o se uniô a o gruppo o personaggio ciù importante da stoïa do Zena e unn-a de personne ciù importanti do ballon in Italia, James Richardson Spensley. Appassionou de sport in genere in Inghiltæra o l'aveiva zeugô comme portê in to Sunderland.
Spensley o l'ëa un mëgo arrivô a Zena pe curâ i mainæ de naë de carbon, ma a sôa paxiòn pe o zeugo o lo portô a mette in pè o settô do ballon do Genoa Cricket and Athletic Club, tanto che o 2 Zenâ 1899 Spensley convinçe i dirigenti da societæ a cangiâ o nomme in Genoa Cricket and Football Club.
In ciû o mego ingleixe o convinçe i soci a fä enträ in to club anche i zeneisi o 10 Arvî 1897.
O 6 Zenâ 1898 a Ponte Carrega dinansci a 208 tifuxi se zeuga a primm-a partïa de ballon tra doe squaddre de doe diversce citæ, tra o Zena e 'na formaçion mista de zeugoi de Torin che guägnan pe un goal a zero. O 9 de Marso 1898 a Torin o Zena o guägna a seconda partïa pe un a zero.
[Càngia] O primmo campionâ
L'ea tutto in po troppo fito pe o primmo campionâ offiziale da Federaçion Italiann-a de Football che a l'ëa stæta in to contempo fondâ o 15 e 26 de Marso 1898 da o Spensley e da ätri dirigenti torineixi.
A fase finale do campionâ a se zeuga a Torin in t'un giorno soö, l'eutto de Mazzo ao Velodromo Umberto I de Torin. O campionâ o l'è stæto zeugô da appenn-a quattrö squaddre e scibèn no ghe seggian di documenti offiziali parieiva che diversce partïe de qualificaçion seggian stæte zeugæ durante l'anno. A finà Zena-Internaçionä de Torin a l'è stæta guagnâ dao Zena pe un a zero con in goal de Leaver.
A a societæ ghe vegne dæta unn-a coppa e a i zeugoi unn-a medaggia. A quei tempi o non gh'ëa o scudetto. O risûlta che o l'è stæto proprio o Zena a primma squaddra de ballon a usâlo in to 1924.
[Càngia] O Zena do-o 1898
O Zena o l'à zeugô a finâle dô 1898 con questa formaçion: Baird, Ghigliotti, De Galleani, E.Pasteur, Spensley, Bocciardo, Bertollo, Le Pelley, Dapples, Ghiglione e Leaver. A squaddra a la ëa andæta a Torin con unn-a reserva soä e pâ che o non l'agge zeugô, quindi o l'è poscibile che questa segge ascì a formaçion da primm-a partïa do campionâ . Questa a la è a lista di zeugoi de ballon tra amighevvoli e finâli do primmo campionâ:
- Fausto Ghigliotti (portê e tersin mancin)
- James Spensley (tersin e Capitan)
- Ernesto De Galleani (tersin drïto)
- Robert Al Leaver (äa mancinn-a)
- Enrico Pasteur (median)
- Henri Dapples (segonda amighevole e finâle do campionâ soö) (çentro attacco)
- Jhon Quertier Le Pelley (segonda amighevole e finâle do campionâ soö)
- J.Marshall (doe amighevoli)
- L.Mackintosh (doe amighevoli)
- F.Reed (primm-a amighevole soä)
- G.Venturini (primm-a amighevole soä)
- J.Chalmers (primm-a amighevole soä)
- J.Tweedy (primm-a amighevole soä)
- J.Wilkic (primm-a amighevole soä)
- Shaffanser (segonda amighevole soä)
- Passadoro (segonda amighevole soä) (attaccante)
- William Baird (portê, o se fa mâ inte a finâ)
- Ettore Ghiglion (italian: Ghiglione) (finâle do campionâ)
- Sirvio Pè (italian:Silvio Piero) Bertollo (finâle de campionâ)
- Gioan (italian:Giovanni) Bocciardo (mëz'äa mancinn-a)
[Càngia] O primmo grande Zena
L'ëa ascì inandiô o primmo ciclo do Zena, in ti anni dappêu a formula do campionâ a l'è restæ de longo a mexima, con sfie direte durante l'anno e con unn-a finâle in câ de i campion in carega.
Doe seimanne doppo a vittoïa do segundo titolo, çinque zeugoi do Zena fan parte da primma squaddra da naçionâle italiann-a che a Torin a perde doi a un contro a Svissëa.
O Zena o guägna trei titoli da o 1898 a o 1900 e o se porta a câ a Coppa Fawcus pe a squaddra che l'aveiva guagnô trei campionâ de fila. O 25 Zenâ 1901 in-scia proposta do socio Rossi, con 5 voti a favô e 4 contra, e magge do Zena da gianche e blêu vegnan cangiæ in rosse e blêu, comme i coloï da bandëa britannega.
Int'o neuvo secolo, da o 1902 vegnan formæ di giroin regionàli eliminatoï e allantou o torneo o comensa a vegnì grosso e e squaddre son sempre de ciù. In to Ottobre 1902 pe a primma votta vegne fondô o vivaio pe i zueni de men de sezze anni.
Int'o 1903 o Zena o zeuga, primo club italian - unn-a societæ foresta all'estero. O 27 de Arvî o Zena guägna trei a zero contro o Football VeloClub Nizza in Fransa, a partïa d'andata a Ponte Carrega a l'ëa finia sei a zero pe o Zena. In to meximo anno e in quello doppo o Zena guägna o campionâ italian, tutte e votte battendo trei a zero a Juventus.
In sti anni o Dapples mette in palio unn-a coppa particolâre: a l'è a coscì dîta Balla Dapples.
O premio o consciste in te na sfera de argento de e mexime dimençion e caratteristighe (con tanto de cuxitùe in rilievo) de un ballon da football. O l'è diffissile capî ancheu o significòu e la importança di sti trofei quando o campionâ o l'êa sortanto unn-a parte piccinn-a da stagion sportïa.
A Balla Dapples a l' êa assegnâ a a squaddra che guägnava unn-a partïa e tutti poevan sfidâ o vinçitô pe guägna a balla. E sfïe son duæ sei anni e a balla a l'è stæta disputâ in 47 partïe. O 20 dexembre 1909 a l'è stæta zeugâ l'urtima partïa pe a balla Dapples e o Zena a l'ha guagnâ pe de longo, doppo che l'aveivan avùa Milan, Juventus, Torino, Pro Vercelli, Andrea Doria e Unione Sportiva Milanese.
Int'o campionâ de ballon do 1915 o Zena guägna o seu settimo scudetto scibben che a Primma Guæra Mondiâle a l'avesse sospeixo o campionâ e che a Federaçion do Zeugo do Ballon Italian (FIGC) a l'avesse assegnà o scudetto a squaddra primm-a classificaä do giron finâ de l'Italia do nord.
Int'i campionai de ballon do 1923 e 1924 o Zena allenoö da Garbutt (o primmo mister da stöia do zeugo do ballon) guägna o seu doi urtimi scudetti battendo in finâle a Lazio (4-1 e 2-0) e o Savoia (2-0 e 1-1). O Zena o l'aveiva guagno o seu deximo scudetto in to 1925, ma a fin da finâ do giron nord quando o Zena stava guägnando pe doi a zero, di tifuxi do Bologna (guidæ da di gerarchi fascisti) son intræ in campo armæ de pistolle e faxeivan sospendê a partia. Doppo doi ripetiçioin o Bologna guägna pe 2-0 a tersa partia zeugaä a e sette do mattin in campo neutro.
Questo o l'è forse stæto o primmo episodio di ingerensa da politica in to zeugo do ballon: o Zena pe e seue origgini britanneghe o no l'ëa ben vistö da o regimme fascista che o gh'aveiva ä dreitûa cangioö o nomme da Genoa Cricket and Football Club inte l'italian Genova 1893.
[Càngia] I primmi campionâ de Serie A
O Zena va vixin a guagnâ o campionâ 1927-'28 e o l'arrïa segondo, derè a o Torin.
Int'o 1929-'30 o l'è stæto zeugoö o primmo campionâ naçionâ de ballon, a Serie A, e o Zena, guidoö da i attaccanti Banchero e Levratto (o sfondatô de rei) o l'arrïa segondo a soi doi punti da o l'Inter de Meazza.
L'anno doppo o Zena o finisce quarto, scibèn o l'avesse accattô dall'Argentinn-a un de i ciù grandi zeugoi da stöia do Zena, El Filtrador Guillermo Stabile, capocannoné de i primmi Campionâ Mondiâ de Ballon. Stabile o l'è stæto perseguitoö da a desdiccia e o s'ëa derrûâ doi votte a gamba, a primma votta in te unn-a partïa amichevole in te un scontro co-o portè avversario e a segonda votta l'anno doppo che o l'ëa tornö a zeugâ.
Int'o 1933-34 pe a primm-a votta o Zena vegne retrocesso int'a Serie B, ma doppo un anno soö o torna int'a Serie A comme protagonista, grassie a i investimenti do prescidente Culiolo, o l'arrïa sesto in campionâ e guägna a Coppa Italia contro a Roma pe 1-0 a Firense o 6 de Zugno do 1937.
Int'o 1938 o Zena o l'arrïa terso, a soi trei punti de distacco da o l'Inter e guägna o primmo derby pe 1-0 contro a Liguria.
[Càngia] Dopoguæra
Dopp-o o 1945 o Zena passa di brutti momenti, arrivando addirittüa in Serie C int'i anni '70 e int'a stagioìn 2005/2006. Tuttavìa o riesce anche a zeugà in Coppa Uèfa pe doi votte: int'o 1991 e int'o 2010. Int'o frattempo a nasce a Sandöia, con cui a gh'avìa a ciù grænde rivalitæ.
[Càngia] Claçifice
[Càngia] Sponsor int'a stòia
| Anni | Sponsor |
|---|---|
| 1893-1981 | niçoìn |
| 1981-1982 | Seiko |
| 1982-1985 | Elah |
| 1985-1989 | Levante |
| 1989-1992 | Mita |
| 1992-1994 | Saiwa |
| 1994-1995 | Kenwood |
| 1995-1996 | Giocheria |
| 1996 - 1997 | Santal |
| 1997-2000 | Festival Croxiere |
| 2000-2002 | Nube che corre |
| avrì-mazzo 2003 | Giocheria |
| 2003-2005 | Costa Croxiere |
| 2006-2009 | Eurobet |
| 2009-2010 | Gaudí |
| 2010-2011 | iZi play |
[Càngia] Tifoxi
[Càngia] Abbònæ
| Anno | Numero Abbònæ |
|---|---|
| 1963-64 | 3866 |
| 1964-65 | 3056 |
| 1965-66 | 2060 |
| 1966-67 | 1520. |
| 1967-68 | 1798 |
| 1968-69 | 2757 |
| 1970-71 | 3194 |
| 1971-72 | 3954 |
| 1972-73 | 6711 |
| 1973-74 | 8231 |
| 1974-75 | 5673 |
| 1975-76 | 6783 |
| 1976-77 | 8032 |
| 1977-78 | 9655 |
| 1978-79 | 4894 |
| 1979-80 | 7580 |
| 1980-81 | 6378 |
| 1981-82 | 8475 |
| 1982-83 | 12309 |
| 1983-84 | 10958 |
| 1984-85 | 7749 |
| 1985-86 | 9882 |
| 1986-87 | 6638 |
| 1987-88 | 5219 |
| 1988-89 | 9539 |
| 1989-90 | 17750 |
| 1990-91 | 17500 |
| 1991-92 | 23125 |
| 1992-93 | 19767 |
| 1993-94 | 18005 |
| 1994-95 | 16202 |
| 1995-96 | 7140 |
| 1996-97 | 6728 |
| 1997-98 | 7029 |
| 1998-99 | 9717 |
| 1999-00 | 8339 |
| 2000-01 | 11841 |
| 2001-02 | 11362 |
| 2002-03 | 6590 |
| 2003-04 | 12802 |
| 2004-05 | 14733 |
| 2005-06 | 15355 |
| 2006-07 | 14818 |
| 2007-08 | 21675 |
| 2008-09 | 22856 |
| 2009-10 | 24289 |
| 2010-11 | 19358 |
[Càngia] A Gradinata Nord
Gradinata Nord o l'è o nomm-e do settore do Stadio Luigi Ferraris de Zena occupòu durante le gare casalinghe dai nuclei ciù acceixi della tiföxerìa organizzä.
Da quarche tempo a societæ ha ritiròu a maggetta co o numero 12, assegnandola scimbolicamente a Gradinata Nord, considerä o "dodiceximo omm-o in campo".
Da o 1973 fino ao 1993 a Gradinata Nord è stæta dominä dall'alùa prinçipä, gruppo ultras genoan: Fossa di Grifùni, scioltasi proprio o anno do çentenario da fondaçoìn do Zena. Oùa i prinçipali gruppi sön: o 5r, che o comanda a Gradinata, i Vecchia Sestri, i Via Boselli, Genoa Club Sette Settembre, o Parterre, o Gruppo Andrea Verrina (noto comm-e G.A.V.), a Brigata Spagna (in onore do Vincenzo Spagnolo) e o Genoa Club Figgi dö Zena (int'i Distinti).
[Càngia] Vöxi vixinn-e
- Zena
- A stöia de l' Inno do Zena
[Càngia] Ingançi
- Scito offiçiâ do Genoa C.F.C.
- Associaçion Club Genoani
- Scito offiçiâ da Fondaçione Genoa
- Grifon in t-a Ræ
- Scito de i Grifon
- San Giorgio Old Times Circle
- I Druidi: nostalgia ed epos a quarti rossoblù
- Akaiaoi - I coloi de Zena - Scito in scia stoïa Rossoblù
- Scito offiçiâ do Genoa Club Islanda "Luigi Ferraris"
- Treuva Grifon - Tutto o Zena in Ræ
- Grifone@Inside - Pe chi o se sente "Grifon dentro"
- O "Caso Genoa": o file do Zena in C
