Sâta a-o contegnûo

Zizoa

Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize
Da Wikipedia
(Rindirisòu da Zizzua)
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ
Ziziphus jujuba
Ilustraçión botànica da Zizoa
Clasificaçión APG IV
DomìnioEukaryota
RégnoPlantae
(clade)Angiospermae
(clade)Mesangiospermae
(clade)Eudicotidae
(clade)Eudicotidae centrâli
(clade)Sùperrosidae
(clade)Rosidae
(clade)Eurosidae
(clade)Fabidae
ÓrdineRosales
FamìggiaRhamnaceae
GénereZiziphus
SpêceZ. jujuba
Clasificaçión Cronquist
DomìnioEukaryota
RégnoPlantae
SotorégnoTracheobionta
SuperdivixónSpermatophyta
DivixónMagnoliophyta
ClàsseMagnoliopsida
SotoclàsseRosidae
ÓrdineRhamnales
FamìggiaRhamnaceae
GénereZiziphus
SpêceZ. jujuba
Nomenclatûa binomiâle
Ziziphus jujuba
Mill., 1768
Scinònimi
35 scinònimi

Ziziphus zizyphus (Mill., 1768), comuneménte conosciûa cómme zìzo ò dàtou cineize, (in cinéize Natsume u Tsao), a l'é 'na cianta a féugge decìdoe da famiggia de Rhamnaceae[1].

Descriçion e stöia

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Se pensa che a zìzoa a ne vegne da l'Africa do nord e da-a Sciria, e c'a segge stæta pòi esportâ in Cinn-a e in India, donde a l'é cortivâ da ciù de 4000 anni.

L'erbo o peu arivâ a êse erto da-i 5 a-i 12 métri, e feugge son de in vèrde brilante e e ramme son de vòtte coverte de spinn-e. Tante vòtte a zìzoa a se dêuvia ascì comme cianta ornamentâle. A zìzoa a fâ di frûti gròsci comme 'na murta e tante scioete picinn-e de tinta gianco-verdexin.

A varietæ indiann-a da zìzoa, o Zizyphus mauritiana, a l'é 'n erbo tropicâle e a fâ frûti meno sucherìn che e âtre varietæ.

O ziziphin, 'na sostansa c'a se trêuva inte féugge da zìzoa, a léva o sentî do gùsto dôse.

O l'è poscibile trovâ de zìzoe inti clîmi ciù diversci, ma a cianta a dâ di boìn frûti sôlo a-a fin de-e éstæ câde. Diversamente da e âtre ciante da mæxima famiggia, a rexiste ascì a inverni frèidi con temperatûe anche de -15°C.

Frûti de Ziziphus zizyphus

Se o vegne cüggìo quande o no l'é 'ncon méuio (quande o l'à in colôre verde uniforme), o frûto da zizoa o l'à in gùstu c'o se semeggia a quello de inn-a mèia. Manimàn c'o méuia, o colôre o vegne ciù scûo, a pélle a se fâ rügoza e o sâ manimàn ciù de dôse, finn-a semeggiâse a in dàtou. Drento o l'à in sôlo òssu, c'o se semeggia a quello de inn-a ôìva, che inta cuxinn-a persiann-a a se ciamma annab.

  1. (EN) Ziziphus jujuba, in sce powo.science.kew.org. URL consultòu o 4 màzzo 2021.

Âtri progètti

[modìfica | modìfica wikitèsto]
Contròllo de outoritæLCCN (EN) sh85070983