Imnu munegascu
MC |
Achësta pa̍gina e̍ scrita ün munegascu |
| Testu | Luì Notari (testu munegascu) |
| Müsica | Charles Albrecht (1896) |
| Adutàu | 1848 |
Ř'imnu munegascu o inu munegascu[1] (ün françese: Hymne monégasqu; ün lìguřu: Inno monegasco), ciamàu tambèn A Marcia de Mùnegu (ün françese: La Marche de Monaco; ün ligüřu: A marcia de Mónego), Ària Naçiunale de Mùnegu (ün françese: Air national de Monaco; ün liguřu: Âia naçionale de Mónego) o Marcia Naçiunale d'i Lealisti[2] (ün françese: Marche Nationale des Loyalistes; ün liguřu: Marcia Naçionale di Lealisti), ë ř'imnu naçiunale d'u Prinçipatu de Mùnegu.
Scritu ünt'u XIXeme sèculu da Teufilu Bellando Castru e pœi mudificàu da ciü artisti, ë de facto u sulu imnu naçiunale au mundu ünt'üna variante d'a lengua ligüřa.
Storia
[modìfica | modìfica wikitèsto]Ř'immu munegascu ë stau creau ünt'u XIX seculu, ünt' üna marria passa per u Prinçipatu: cun d'e ünsürreçiuns i territori d'a naçiun s'eru redüì e u Principatu era diventau ün prutetturatu prima d'u Regnu de Sardegna, pœi d'a Fransa.
A prima persuna a pensà ün imnu per Mùnegu ë stau u notaru Teufilu Bellando Castru, ch’à cumposau ün cantu patriòticu ün lenga françese pè i suvrài d’u Principatu ünt’u 1845, cuma reaçiun a d'i canti suvversivi che gh'eru ün acheli ani[3][4][5]. Ünt’u 1848, dopu iesse stau miyuràu dau cumpusitù Castil-Blaze, u cantu ë stau adutau da Gardia Naçiunale creà da Carlu IIIsu, devegnendu a Marcia Naçiunale d'i Lealisti[2].
U principu Carlu, ani dopu, à vusciüu ün imnu naçiunale per u Principatu e u cantu d'u Castru e Castil-Blaze ë stau adatàu da Carlu Albrecht[3]: achëstu à fàu a soa prima urchestraçiun pè pianu, pübricà d'u 1896 a Parigi cuma Air National de Monaco (Aria Naçiunale de Mùnegu) e a Niça r'anu dopu cuma Hymne National de Monaco. Autre mudificaçiui à 'ra müsica sun stae fae da François Bellini (cun ün nœvu arrangiamentu) e Léon Jehin (cun üna redüçiun d'a cumpusiçiun, giüdicà lunga)[2].
Ë parole de r'imnu sun sempre stae ün françese fin au 1931, qandu u pueta Luì Notari à scritu ün testu ün lenga munegasca.
Testu
[modìfica | modìfica wikitèsto]Ün primu testu per r’imnu munegascu ë stau scritu da Bellando Castro ün françese d'u 1845 e è rimastu u meme pe scaiji ün seculu. Üntu 1931 Luì Notari à scritu ün testu noevu, ütilizandu a lenga munegasca; achëstu però ë stau ritenüu difìcile e lungu e ë stà resa obligatoria üna versiun ciü curta.
Ancœi nu esiste üna versiun ufiçiale de r'imnu ün genuese. Üna tradüçiun puètica ë stà fà da u grupu lìguru Buio Pesto è presentà ünt'u 2013 a Muntecarlu[6].
Testu currente
[modìfica | modìfica wikitèsto]Munegascu |
AFI |
Françese |
Genuese |
Despoei tugiù, sciü d'u nostru paise |
[ˈdespej tuˈdʒu ʃy duˈnɔstru paˈise] |
Depuis toujours, sur notre pays, |
De lóngo, in sciô nòstro pàize |
Testu cumpletu (1928)
[modìfica | modìfica wikitèsto]| Munegascu | Françese | Genuese |
|---|---|---|
Riternelu: |
Refrain : |
Ritornéllo : |
Testu de Bellando Castru
[modìfica | modìfica wikitèsto]| Munegascu | Françese | Genuese |
|---|---|---|
Prinçipato de Mùnegu, mè' patria, |
Principauté Monaco ma patrie, |
Prinçipâto de Mónego, mæ pâtria, |
Bibliugrafia
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Aiçó aiçì – Chants Monégasques
Note
[modìfica | modìfica wikitèsto]- ↑ Achësta segunda forma è achela çernüa da u palatu
- 1 2 3 (LIJ, FR) Palais Princier de Monaco - Hymne Monégasque, in sce palais.mc.
- 1 2 (LIJ, FR) Chronique Monégasque: l'Hymne National (PDF), in sce traditions-monaco.com.
- ↑ (FR) Thomas Epiphane Théophile Bellando De Castro, in sce gw.geneanet.org.
- ↑ (LIJ, FR) Gouvernement de Monaco - Symboles - Hymne monégasque, in sce gouv.mc.
- ↑ (IT) Buio Pesto, gran finale in concerto a Montecarlo, in sce ricerca.repubblica.it.
Autri prugeti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Imnu munegascu
Vi̍nculi esterni
[modìfica | modìfica wikitèsto]- (LIJ, FR) Purtai ufiçiale d'u palaçi principescu, in sce palais.mc.
- (LIJ, EN) National Anthem: Monaco - Hymne Monégasque, in sce youtube.com.
- (LIJ, FR) National Anthem of Monaco in official ceremony - Hymne Monégasque, in sce youtube.com.
- (LIJ, FR) Imnu munegascu cantau in genuese a Mùnegu da i Buio Pesto, in sce youtube.com.
