Sâta a-o contegnûo

Mole

Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize
Da Wikipedia
ZE
Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize
'N cugiä ch'o contëgne 5 ml d'ægoa, pægi a 0,3 mol de sta sostansa chi

A mole (unna votta conosciüa comme grammomole, scinbolo mol) a l'é l'unitæ de mesüa adoviä pe a quantitæ de sostansa dao 1971, quando ch'a l'è stæta piggiä comme unna de sette grandesse fondamentale do Scistema internasionale.[1]

Unna mole a rapresenta un grüppo de unitæ chimiche (atomi o molecole) e a l'é adöviâ pe contâ e mæxime unitæ in grandi numeri.

A definision da mole a l'é dovüa a Wilhelm Ostwald, ch'o l'ha stabilia into 1896. Pe definï giüsto concetto de mole besögna primma avei ciæo quello do numero de Avogadro.

O valô da mol piggiou ancö da l'SI o se basa in scia definision stòrica da mol comme quantitæ de sostasa ch’a corresponde ao numero d’atomi inte 12 grammi de12C cosa ch’a rendeiva a massa molare de un conposto in grammi pe mol, nümericamente pægia aa massa molecolare media o aa massa de formola do conposto reisa in Dalton.[2] Co-a revixon do SI do 2019, l’equivalensa numerica oua a l’é solo che approscimativa, ma a pö vegnï piggiä pe bonna con unn’erta prescxon.

Piggiando quantitæ in peiso de sostanse despæge, che stagghen fra de lô into mæximo rappòrto ch'o ghe sta i peixi molecolari ch'i ghe correspondan, se piggia o mæximo nümero de molecole. In particolâ sto fæto o l'avvegne quande conscideremmo un nümero in grammi de ogni sostansa pægio ao sö peiso molecolare: 2 g de idrogeno, 17 g de ammoniaca, 18 g d'ægua, 44 g de anidride carbonica e coscì via, contegnen de longo 'na quantitæ de molecole pægia, dita numero de Avogadro.

Donca a l'è unna quantitæ de sostansa che a contëgne un numero de Avogadro de molecole. O valô do nümero de Avogadro o l'é mol-1.

Pe piggiâ unna môle de sostansa doviemo donca pesâne un numero de grammi pari ao so peiso molecolare. O nümero de Avogadro o l'è stæto calcolou in laboratoio con diversci scistemi sperimentæ, ma o pö esse stabilio ascì in base ao fattô de converscion fra l'unitæ de massa atomega e o grammo.

Da o concetto de mole o ne vegne quello de molaritæ, che o se definisce comme o nümero de moli de solüo pe litro de solusion.

  1. The International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC), IUPAC - mole (M03980), in sce goldbook.iupac.org. URL consultòu o 13 màrso 2025.
  2. The International System of Units (PDF), V3.01 (9th ed.), International Bureau of Weights and Measures, Aug 2024, ISBN 978-92-822-2272-0

Conligamenti esterni

[modìfica | modìfica wikitèsto]
  • (EN) IUPAC Gold Book, IUPAC – mole (M03980), International Union of Pure and Applied Chemistry. URL consultòu o 2 frevâ 2023.
Contròllo de outoritæLCCN (EN) sh86004117