Brandäle

SV	Questa pagina a l'è scrita in savuneize, a-a manea de l'Essiu d'a Ciann-a

Brandäli d'e bandêe d'Europa, d'Italia e de Zena int'u salùn de Palassiu Türsci, a Zena

U brandäle o brandä (pennon in zeneize) u l'è u baccu ch'u l'è dövióu pe rezze 'na bandêa.

Stoja

A Sann-a a gh'è a türe d'u Brandäle, ch'a l'è fàççile ch'a pigge u sö numme da-u baccu ch'u tegniva a bandêa d'u Liberu Cumüne. A mèxima türe a l'ea dita ascì turris perforata, pe-i ärchi a ogiva fèti tra i sêi piluìn dund'a se poggia, e a l'è mensünä p'â primma votta cumme la torre de lo Branda finn-a d'u 1340, scibén che 'n attu firmóu sub brandale u se tröve zà d'u 1202.

In lengua corsa brandali u vö dì "treipé", da-u Pruvençäle antigu, e ascì a Sann-a u l'è registróu, zà inte 'n inventäju d'u 1476, a poula brandale int'u sensu de "treipé p'ou fögä". Sta cumünança semantica a siea u segnu che a türe de Sann-a, prubabilmente, a l'äva insc'â çimma in baccu a treipé ch'u rezeiva a bandêa.

Descriçiùn

U brandäle u l'è fètu de solitu de leĝn̂u o de metallu, e u pö ese inte 'n toccu ünnicu, da-a furma bizlunga o a èntasis, o inte ciü tocchi che ghe permettan d'estendise. Se u brandäle u l'è ciü èrtu de quantu u se riesce a isä a bandêa, e ciü tante votte u l'è dutóu de 'na corda ch'a l'è fèta pasä pe 'na rella missa int'a sö parte ciü äta, cu'e estremitè lighè a-a bäze. A bandêa a l'è cuscì fisä a ünn-a d'e estremitè d'a corda, e a se pö isäla tiandune l'ätru cävu, cu'a corda che, dapö ch'a l'è teiza, a l'è grupä a-u brandäle a-u sö fundu.

De solitu, u brandäle u gh'ha in çimma 'na piastra ciatta o 'na balla riunda, o ancùn d'e decuraçiùn ciü cumplichè. I brandäli ciü èrti pöan aveighe de bezöĝn̂u de strutüe pe rezzili ciü forti e cumplichè che 'n baccu, cumme prezenpiu 'na stanga cun tiranti.

Ätri prugètti

Altri progetti

• Wikimedia Commons

• Wikimedia Commons a contêgne di files in sce brandäle

Contròllo de outoritæ	GND (DE) 4352732-2