Alan Turing

Da Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
-'Na fòto do Alan Turing into 1930

Turing, Alan Mathison. - Matematico e lògico matematico britannico (Londra 1912 - Manchester 1954).

Pionê da scénsa de l'informaçion e de l'intelligença artifiçiâ, a ligao o sò nomme, in particolâ, a un metodo da lê indicao pe dâ un scignificao precîzo a-o concetto intuitivo de fonçion effettivamente computabile mediante unn-a macchina astrætamente definîa (macchina de Turing).

Vitta e attivitæ[modìfica | modìfica wikitèsto]

Da-o 1948 o fu lettô de matematica a l'universcitæ de Manchester. Da-e sò riçèrche fæte primma da segonda guæra mondiâle l'à derivòu l'elaboraçiòn da macchina de Turing. Questa a l'é costitoîa da un nastro diviso in campi, o quæ o peu scorî inte un senso o inte l'atro quanto se veu; ciascùn campo l'é adatto a contegnî esattamente un scimbolo de un ben determinao arfabeto finîo. A macchina pe de ciù a posêde unn-a memöia, capâxe de retegnî un nùmero finîo de istruçioin, e un "euggio" in graddo de examinâ esattamente un campo pe votta. Unn-a macchina de Turing, trovandose de fronte a di determinæ scimboli scrîti (in conformitæ de precise instruçioin), a l'ezêgue o relatîvo càrcolo e a se pòrta inte una nêuva poxiçion finâle exibendo o rizurtao do carcolo. Naturalmente no tutte e opiaçioin ò fonçioin son eseguibile con questo mêzo. Una funçion a n argomenti numerichi a saiâ dîta Turing computabile esattamente quande existe una macchina de Turing capaxe de fornî o valô da fonçion in corispondença de una determinâ n-pla de numeri.

O nomme de Turing o l'é ligao ascì a di atri importanti risurtæ de logica matematica, comme una dimostraçion de l'indecidibilitæ do calcolo predicativo puo e a-a dimostraçion de l'insolubilitæ do problema da paola pe i semigruppi.

A Turing se deve ascì l'elaboraçion do test de Turing, criteio ch'o consente de stabilî se una macchina a l'é intelligente, conscistente inte l'imposcibilitæ de distingue, inte un dialogo scrîto, se un o se trœuva davanti a un interlocutô uman o a un artefæto.

Durante a segonda guæra mondiâ o Turing contribuì a decrittâ o codexe Enigma dœuviao da-i tedeschi pe e comunicaçioin radio.

Òpie[modìfica | modìfica wikitèsto]

Tra e òpie: On computable numbers, with an application to the Entscheidungsproblem (1936-37); Computability and λ-definibility (1937); Systems of logic based on ordinals (1939); The word problem in semi-groups with cancellation (1950).