Çetron
ZE |
Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize |
| Citrus sinensis | |
|---|---|
 | |
| Clasificaçión APG IV | |
| Domìnio | Eukaryota |
| Régno | Plantae |
| (clade) | Angiospermae |
| (clade) | Mesangiospermae |
| (clade) | Eudicotidae |
| (clade) | Eudicotidae centrâli |
| (clade) | Sùperrosidae |
| (clade) | Rosidae |
| (clade) | Eurosidae |
| (clade) | Malvidae |
| Órdine | Sapindales |
| Famìggia | Rutaceae |
| Génere | Citrus |
| Spêce | C. sinensis |
| Clasificaçión Cronquist | |
| Domìnio | Eukaryota |
| Régno | Plantae |
| Sotorégno | Tracheobionta |
| Superdivixón | Spermatophyta |
| Divixón | Magnoliophyta |
| Clàsse | Magnoliopsida |
| Sotoclàsse | Rosidae |
| Órdine | Sapindales |
| Famìggia | Rutaceae |
| Génere | Citrus |
| Spêce | C. sinensis |
| Nomenclatûa binomiâle | |
| Citrus sinensis (L.) Osbeck, 1765 | |
| Nómmi comùn | |
| Çetrón (sv) Çetrùn, Purtugallu (ve) Purtégalu (mo) Çitrun, Purtügalu[1], Çitrunè, Purtügalè[2] | |
Citrus sinensis ((L.) Osbeck, 1765), comuneménte conosciûo cómme çetron (it: arancia) o l'è 'n èrbo ch'o apartegne a-a famìggia de Rutaceae, ch'o da o fruto da-o mæximo nómme[3]. De çetron in realtæ gh'é dôe divèrse variêtæ: a qualitæ amaa a l'è da specce Citrus aurantium, quella doçe a l'è da specce Citrus sinensis. O l'è l'agrumme ciu diffuzo into mondo.
Descriçion e stöia
[modìfica | modìfica wikitèsto]
O l'è originaio da Cinn-a, za conosciuo a-i tempi di Romen, foscia importao inta Seçilia da-i Arrabi, e dapœu torna da-i Portogheixi into XIV sec.
L'ærbo
[modìfica | modìfica wikitèsto]L'ærbo o pœu razonze i 12 metri. I brotti en sempre verdi, mai rosci. E scioî en gianche. O se propaga pe inseimento o pe bottua.
O fruto o l'è riondo, a scorça ruddega e do so tippico cô. A porpa, fæta a gæli, a pœu ese cô de çetron o donque rossa. O pœu ese consumao fresco, o donca spremuo e o so agro doeviao pe-a produçion de bevande. O pœu ese ascì candio opù doeviao pe-a produçion de fruta secca. Da-a scorça, da-e fœugge e da-e scioî s'estrae i essençe de çetron. Da-i armelle se n'estrae l'œuio.
Nòtte
[modìfica | modìfica wikitèsto]- ↑ Nómme do frûto
- ↑ Nómme de l'èrbo
- ↑ (EN) Citrus sinensis, in sce powo.science.kew.org. URL consultòu o 3 màzzo 2021.
Vôxe corelæ
[modìfica | modìfica wikitèsto]Atri progetti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Citrus × sinensis
| Contròllo de outoritæ | GND (DE) 4372979-4 · BNE (ES) XX539868 (data) |
|---|