Pónte de Cornigén

ZE	Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ

O pónte de Cornigén o l'é 'n pónte into teritöio de Zêna, tra-i quartê de Sàn Pê d'Ænn-a e de Cornigén, ch'o conlîga Stràdda de Rafaêle Pieragostini e Stràdda de Gioâne Ansàldo, in sciô percórso da Stràdda de Ourélia.

Stöia

«A MADONINN-A DO PONTE. A primma Capella a meitæ do ponte de Cornigen a l'é stæta fæta costroî verso a meitæ do 1500 pe voentæ de 'n nòbile zeneize, Beneito Gentî, o quæ, into seu testamento, scritto do 1550, o l'à dispòsto un'ingente donaçión pe a costruçión de 'n ponte in prîa, in sostituçión de quello de primma in legno, rovinòu de lóngo da-e pinn-e do torrente Ponçeivia. O l'à dispòsto coscì a costruçión de 'na Capella in önô da Biata Vergine Maria, perché ghe fîse celebròu Messe pe-o seu unico figgio, ch'o l'ea mòrto mentre o çercava d'atraversâ a cavallo o sciumme in pinn-a. Do 1592 o nòbile Paolo Batista Interiano o gh'à fæto colocâ 'na statoa da Madònna, a mæxima ch'a l'é venerâ ancón ancheu. O ponte o l'é stæto ciù vòtte ricostroîo e ingrandîo into corso di secoli; e primme dôe vòtte ch'o l'é stæto caciòu zü, ùnn-a do 1903, l'âtra do 1998, l'é stæto demolîo anche a Capella che gh'ea in sciô ponte, pe questo s'é reizo neçesâio o trasferimento da statoa da Madònna. Do frevâ do 2000, a-a fìn di travaggi da ricostruçión, a Capella, anche se ciù picinetta, a l'é tornâ a-o seu pòsto, coscì cómme anche a Madònna, venerâ e tanto câa a tùtta a popoluaçión de Cornigen e da çitæ de Zena.»

(Scìntexi da stöia do pónte de Cornigén e da madonétta che gh'é sôvia, reportâ in zenéize d'in sce 'n cartonétto mìsso inta Capélla da-a paròcchia di Ss. Andrîa e Anbrêuxo de Cornigén)

A capelétta da Madònna da Mizeicòrdia in sciô pónte de Cornigén a l'é stæta tiâ sciù inte l'ànno 1550 pe comàndo do Dûxe Benéito Gentî Péivie (1490-1555). Defæti, segóndo quéllo chò-u stòrico Loîgi Levâti o ripòrta, o seu fìggio sôlo Françésco o l'êa mòrto into pasâ o Ponçéivia in pìnn-a, perché e dimenscioìn do pónte che gh'êa alôa no permetéivan o pasàggio do câro co-i bagàggi. Pe sta raxón o poæ o l'à deçîzo de finançiâ a realizaçión de 'n nêuvo pónte ciù segûo, de mainêa chi-â mæxima desgràçia a no corpìsse ciù nisciùn inte l'avegnî, e-o l'à comandòu de métte a capéletta da Madónna coscì ch'a l'avardàsse a costroçión.

Benéito Gentî Péivie, Dûxe da Repùblica de Zêna da-o 1547 a-o 1549
A stàtoa da Madònna do Pónte inta capelétta do pónte de Cornigén
A chéita de l'Andrîa Masêna a Cornigén a-i 4 de Zùgno do 1800

Do rèsto za into XII sécolo s'êa sentîo o bezéugno de tiâ sciù 'n pónte, a-o prinçìpio de légno, pe conligâ e doæ rîve do Ponçéivia: pe sta raxón i patrìççi do pòsto avéivan institoîo 'n consòrçio ciamòu "Opera del Ponte" (pöi "Masseria do Pónte" e da-o 1550 "Camperia"), ch'o s'òcupàsse de costroî, fâ manutençión e schêuve i pedàggi.

Davànti a-a capelétta a-i 4 de Zùgno do 1800 s'é negoçiòu e condiçioìn pi-â fìn de òstilitæ tra-i françéixi e-i oustrìachi aleæ di ingléixi, dòppo l'asédio de Zêna. L'acòrdo defæti o l'é stæto firmòu in sce l'artâ da Madònna do Pónte e-o l'à permìsso a-i françéixi goidæ da l'Andrîa Masêna (a-o quæ l'é dedicòu a vixìnn-a ciàssa a Cornigén) de tornâ in pâtria dòppo a chéita, 'na vòtta che òrmâi Napolión o l'êa za arivòu a Milàn.

Into córso da seu stöia o pónte o l'é stæto caciòu zu e ricostroîo tànte vòtte, scìn a-o 1942, quànde co-a nêuva scistemaçión da stràdda o l'é stæto refæto do tùtto.

Bibliografîa

(IT) Cappelletta della Madonna della Misericordia sec. XVI, Ponte di Cornigliano Ligure, in sce prolococornigliano.it.
(IT) Ponte di Cornigliano, in sce sanpierdarena.net.

Âtri progètti

Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Pónte de Cornigén