Stasiùn de Cuni
AR |
Sta pagina chi a l'è scrita in arbenganese sitadìn |
| Cuni (IT) Cuneo | |
|---|---|
.jpg) Vista du fabricàu da stasiùn
| |
| Lucalisasiùn | |
| Stàttu |  Itàlia
|
| Lucalitè |  Cuni
|
| Curdinè | 44°23′16″N 7°32′11″E |
| Linee | feruvìa Fusàn-Cuni, feruvìa Cuni-Vintimìa, feruvìa Munduvì-Cuni, feruvìa Savijàn-Salüssu-Cuni, feruvìa Cuni-Boves-Burgu San Darmàssu |
| Caraterìstiche | |
| Tìpu | Stasiùn in superficie, passante |
| Stàttu d'üsu | Duve(r)â |
| Gestû | Rete Ferroviaria Italiana |
| Ativasiùn | 1937 |
| Bina(r)i | 6 |
| Interscangi | Curiêre ürbâne e interürbâne, tascì |
A stasiùn de Cuni[n. 1] (Stazione di Cuneo in italiàn, dìta ascì de Cuneo Altipiano) a l'è ina stasiùn feruvia(r)ia du Piemunte ch'a se tröva in sce feruvìe Cuni-Vintimìa, Cuni-Savijàn, Cuni-Munduvì (serâ au traffegu dau 2012) e Cuni-Boves-Burgu San Darmàssu (fina du 1960).
Duvèrta a partì dau 1937, a funsiuna cumme stasiùn feruvia(r)ia pe'u cumün de Cuni, sêde da sò pruvinsa.
Sto(r)ia
[modìfica | modìfica wikitèsto]A primma stasiùn de Cuni a l'è stèta quella ae basse de Gessu, duvèrta du 1855, ma cu'u tèmpu u l'è muntàu u besögnu d'ina stasiùn ch'a se truvesse au livéllu da sitè, ligâ aa feruvìa Cuni-Vintimìa. U primmu prugèttu, vusciüu dau Ministe(r)u pe'i Travai Pübbrichi e presentàu da l'inzegnê Girard du 1903, u metteva a stasiùn aa fìn de Cursu Dante ma, du 1912, u s'è truvàu de pòstu ciü a meridiùn, dund'a l'è stèta dunca fabricâ[1].
A primma prìa du cumplessu a l'è stèta missa ai 22 de setèmbre du 1913[2], cu'a stasiùn ch'a l'è intrâ in servissiu ai 7 de nuvèmbre du 1937 asemme aa növa linea Madònna de l'Urmu-Cuni-Burgu San Darmàssu, ch'a l'ha piàu u pòstu da linea veggia vìa Cuni Gessu-Boves-Burgu San Darmàssu[3]. L'impiantu u l'è stètu inaugü(r)àu aa presènsa du Ministru de Cumünicasiùi, l'Antonio Stefano Benni[4].
U cantautû Gianmaria Testa, che ciü da sò ativitè cu'a müxica de mestê u l'é(r)a in feruvê, u l'è stètu u cappustasiùn pròpiu de Cuni.
Impianti
[modìfica | modìfica wikitèsto].jpg)
A stasiùn, dau 2000, a l'è gestìa da RFI e a g'ha sèi bina(r)i pe'u servissiu ai viagiatùi, de nüme(r)u da l'1 au 6 (u 2 u nu g'ha de marciapê e u l'è duve(r)àu pe'e manövre pe' mette insemme i treni), de in fasciu mèrce furmàu da sette bina(r)i e de âtri sette bina(r)i trunchi (ün a setentriùn e sèi a meridiùn du fabbricàu pe'i passegèi).
U depôxitu de lucumutìve, ch'u l'axêva chinze bina(r)i trunchi, u se truvava in scia zìna de drìta du Stü(r)a, a tòstu dui chilòmetri a süd-òvest du scâlu prinsipâle, ch'u gh'é(r)a ligàu pe' mezzu d'ina linea a duggiu bina(r)iu a curènte, gestìa in regimme de blòccu autumaticu. In sce sta linea, cu'in'ecesiùn aa regula, i treni i curivan in sciu bina(r)iu de drìta, cun tütti i segnâli che dunca i se truvavan in scia drìta du bina(r)iu ch'i cumandavan[5].
Dau 30 de marsu du 2009 u funsiuna in scistema autumaticu pe'e infurmasiùi au pübbricu, ch'u g'ha in'interfaccia dirètta cu'i impianti ch'i gestiscen a circulasiùn di treni, ch'a permette de infurmasiùi aa lèsta e a giurnu in italiàn e in inglese. St'impiantu u cumprènde ascì di âtuparlanti e di schermi.
A stasiùn a l'é(r)a de tésta pe'a linea ch'a ne vegne da Munduvì, ch'a l'è stèta serâ ai 17 de zügnu du 2012.
Muvimèntu
[modìfica | modìfica wikitèsto]A stasiùn a l'è servìa dai treni regiunâli de Trenitalia in diresiùn de Tü(r)ìn Pòrte Növa, Fusàn, Limùn e Vintimìa, inte l'ambitu du cuntrattu de servissiu firmàu cu'a regiùn Piemunte. Dau 27 de zenà du 2025 a l'è ascì u cappulinea di treni in diresiùn de Savijàn, gestìi da Arenaways[6].
Servissi
[modìfica | modìfica wikitèsto]
A stasiùn de Cuni a g'ha de[7]:
Biete(r)ìa a spurtéllu
Biete(r)ìa autumatica
Distributùi autumatichi pe' mangià e bêve
Bagni
Pòstu da pulisìa feruvia(r)ia
Interscangi
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Curiêre du Consorzio Granda Bus du trasportu pübbricu lucâle da pruvincia de Cuni.
Tascì.
Nòtte
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Nòtte au tèstu
- Nòtte bibliugrafiche
- ↑ (IT) Stazione di Cuneo, in sce fondoambiente.it. URL consultòu o 18 màzzo 2026.
- ↑ (IT) Ferrovie, in Rivista mensile del Touring Club Italiano, utubre 1913, p. II (archiviòu da l'url òriginâle o 4 màrso 2016).
- ↑ (IT) Ferrovie dello Stato, Circolare Compartimentale del Compartimento di Torino 54/1937.
- ↑ Collidà, Gallo & Mola, 1982, p. 180
- ↑ (IT) Compartimento FS di Torino, Quadro N - Disposizioni da osservare per la circolazione delle «corsette» organizzate per il trasporto di personale tra il deposito locomotive e la stazione di Cuneo, in Prefazione compartimentale all'orario di servizio, Fascicolo n. 1 - Parte 1ª - Disposizioni di carattere permanent, 1° zenà 1983 (in vigû dau), p. 275.
- ↑ (IT) Regiùn Piemunte, Riapertura per le ferrovie Cuneo-Savigliano e Ceva-Ormea, in sce regione.piemonte.it, 27 marsu 2024. URL consultòu o 12 màzzo 2026.
- ↑ (IT) RFI, Cuneo, in sce rfi.it. URL consultòu o 12 màzzo 2026.
Bibliugrafìa
[modìfica | modìfica wikitèsto]- (IT) Franco Collidà, Max Gallo e Aldo A. Mola, CUNEO-NIZZA Storia di una ferrovia, Cuni, Cassa di Risparmio di Cuneo, 1982.
Âtri prugètti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce stasiùn de Cuni
