Volùmme

Da Wikipedia
Sata a-a navegassion Sata a-a serchia
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno

Scultûa raprezentànte 'n volùmme de in mêtro cùbbo.

O volùmme o l'è a quantitæ ch'a mezûa o spàçio tridimenscionâle contegnûo drénto 'na superfìcce serâ, cómme o spàçio òcupòu da 'n ògètto ò da 'n lìquido a l'intèrno de 'n contegnitô[1].

Pe definiçión, inte 'n spàçio tridimenscionâle, tùtte e figûe de unn-a ò dôe dimenscioîn han in volùmme pægio a zêro.

Unitæ de mezûa do volùmme[modìfica | modìfica wikitèsto]

Scistêma internaçionâle[modìfica | modìfica wikitèsto]

Coscì cómme pe-e unitæ de mezûa de l'àrea, quélle do volùmme sun corispóndenti a-e relatîve unitæ de mezûa da longhéssa: ògni volùmme de grandéssa unitâia l'è determinòu da 'n cùbbo i quæ lâti sun ànche lô de longhéssa unitâia (ascì cómme e seu fàcce, de àrea unitâia).

L'unitæ de mezûa fondamentâle a l'è o mêtro cùbbo, çernûa da-o scistêma internaçionâle de unitæ de mezûa e derivâ da-o mêtro, unn-a de 7 unitæ de bâze. E âtre unitæ inportànti sun riportæ in quésta tabélla chi:

Unitæ de mezûa do volùmme
Unitæ milìmetro cùbbo cìtto cùbbo dexímetro cùbbo mêtro cùbbo decàmetro cùbbo etàmetro cùbbo chilòmetro cùbbo
Scìnbolo mm3 cm3 dm3 m3 dam3 hm3 km3
Valô (in mêtri quàddri) 0,000000001 m3 0,000001 m3 0,001 m3 (1l) 1 m3 1000 m3 1.000.000 m3 1.000.000.000 m3

Into scistêma internaçionâle l'è ascì acetâ còmme unitæ de mezûa o lîtro, scibén che quésta a no l'è 'n' unitæ derivâ da quélle de bâze. In ògni mòddo no l'è difìçile fâ a conversción inte mêtri cùbbi: defæti in lîtro o l'è pægio a in dexímetro cùbbo, ò sæ a 0,001 m3 ò a 1/1000 m3.

Âtri pàizi[modìfica | modìfica wikitèsto]

Inti çèrtidùn pàizi, còmme Stâti Unîi d’América, Libeîa e Myanmar, óltre che parçialménte into Régno Unîo e Cànada, se adêuvia o scistêma inperiâle. E prinçipâ unitæ de mezûa do volùmme into quésto scistêma sun[2]:

'na barî

Pe-i volùmmi[modìfica | modìfica wikitèsto]

  • o pòlice cùbbo 1 in3 = 16,3873 cm3
  • o pê cùbbo 1 ft3 = 0,0283 m3
  • a iàrda cùbba 1 yd3 = 0,7646 m3
  • o mìggio cùbbo 1 mi3 = 4.168,1818 m3

Pe-i lìquidi[modìfica | modìfica wikitèsto]

  • o minim (US) 1 min = 0,0000617 dm3 = 0,0617 l, l'è ascì pægio a 1/60 de dràmma lìquida
  • a dràmma lìquida (US) 1 fl dm = 0,0037 dm3 = 0,0037 l, l'è ascì pægia a 1/1024 de galón
  • a ónsa lìquida (US) 1 fl oz = 0,0296 dm3 = 0,0296 l, l'è ascì pægia a 1/128 de galón
  • o gill (US) 1 gill = 0,1421 dm3 = 0,1421 l, l'è ascì pægio a 1/32 de galón
  • a pìnta lìquida (US) 1 pt = 0,5683 dm3 = 0,5683 l, l'è ascì pægia a 1/8 de galón
  • o quàrto lìquido (US) 1 qt = 1,1365 dm3 = 1,1365 l, l'è ascì pægio a 1/4 de galón
  • o galón (US) 1 gal = 4,546 dm3 = 4,546 l
  • a barî (do petròlio) 1 bbl = 158,9873 l, ancón a-a giornâ d’ancheu adêuviòu pe mezuâ a quantitæ de petròlio

Càlcolo do volùmme[modìfica | modìfica wikitèsto]

Figûe sòlide nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]

A segoénte l'è 'na tabélla chi contegne e fórmole pe-o càlcolo do volùmme de prinçipæ figûe sòlide[3]:

Fórma Fórmola Raprezentaçión
Cùbbo Wuerfel-1-tab.svg
Paralelepìpedo rètto Quader-1-tab.svg
Prìsma Prisma-1-e.svg
Piràmide Pyramide-46-e.svg
Paralelepìpedo Parallelepiped-1-tab.svg
Tetraedro (regolâre) Tetraeder-1-tab.svg
Sfêra Kugel-1-tab.svg
Elisòide Ellipsoid-1-tab.svg
Cilìndro Zylinder-1-tab.svg
Cöno Kegel-1-tab.svg
Töòide (Toroide) Torus-1-tab.svg
Sòlido de rotaçión Vase-1-tab.svg

Càlcolo co-i integrâli[modìfica | modìfica wikitèsto]

Into càlcolo infiniteximâle se pœ calcolâ o volùmme de 'na qualónque figûa sòlida gràçie a-i integrâli mùltipli, dæta 'na fonçión chi ne descrîve e superfìcci e 'n scistêma de coordinæ rispètto a-o quæ integrâlo. O volùmme de 'na región de spàçio in R3 o l'è dónca definîo cómme l'integrâle tèrso da fonçión costànte inte quélla región, scrîto ascì:

, dónde D l'è a región de spàçio consciderâ[4].

Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]

  1. (EN) Definiçión do volùmme in sciô scîto youmath.it
  2. (EN) Weights and Measures Division, NIST, General Tables of Units of Measurement, in sce ts.nist.gov, National Institute of Standards and Technology. URL consultòu o 3 màrso 2021 (archiviòu da l'url òriginâle o 10 dexénbre 2011).
  3. (EN) Càlcolo do volùmme in sciô scîto youmath.it
  4. (EN) Càlcolo do volùmme co-i integrâli mùltipli in sciô scîto youmath.it

Vôxe corelæ[modìfica | modìfica wikitèsto]

Âtri progètti[modìfica | modìfica wikitèsto]

Colegaménti estèrni[modìfica | modìfica wikitèsto]

Contròllo de outoritæLCCN (ENsh85144330 · GND (DE4136953-1