José Serrato
PR |
Sta pagina chi a l'è scrita da Prìa |
José Serrato (Muntevideu, 30 de seténbre du 1868, 7 de seténbre du 1960) u l'é stêtu in ecunumista, inzegnê e puliticu üruguayàn, Prescidénte Custitusiunâle fra u 1923 e u 1927.[1]
Vitta
[modìfica | modìfica wikitèsto]-Tàrga_da_nàscita_de_Dumenegu_di_Serèi_01.jpg)
A sö famìggia a ne vegniva da-u paîze de Giüstexine, difêti u l'êa u fìggiu de Domingo Serrato (Dumenegu di Sérèi), in maziniàn ch'u l'êa scapòn in Uruguay e u l'axeva fêtu furtüna cumme custrutû. A muê a se ciamava de María Bergeróo.[2][3] U l'axeva frequentòn a scöa Elbio Fernández, fundâ da-u José Pedro Varela, diplimanduse in agraria.[2] A 18 anni u cunbatte da vuluntâiu in-te forse de reasiùn, cuntru a ditatüa de Massimo Santos, pé laureâse dapö in-te l'Üniverscitê di geometri in-tu 1888.[3] De seguitu u l'ha stüdiòn izegnerîa in-te l'Üniverscitê da repüblica, laureanduse in-te l'ànnu 1892, esendu ün di primmi tréi inzegnê a cunseguî u titulu. Serrato u l'ha travaggiòn cumme prufesû e mestru de matematica in-te l'insegnamentu segundàiu e a livellu ciü de d'âtu. Da marcâ u matrimoniu cun Josefina Perey. In-tu 1897 u l'intra in-ta Zunta ecunomicu-aministrativa de Muntevidêu, incumensandu a cariêra pulitica. U möe a Muntevidêu in-tu1960.[2]
Ativitê pulitica
[modìfica | modìfica wikitèsto]Menbru du partîu puliticu du Colorado, cumme sö puê, u l'ê stêtu deputòn, Ministru di Travaggi Püblici in-tu 1913, de Finanse fra u 1904 e u 1906, de l'Internu in-tu 1911 e di Esteri fra u 1943 e u 1945.
Elezüu Prescidente da Repüblica in-tu 1923, u l'ê restòn in càrega fin a-u 1927. In-tu mentre u l'ha firmòn in tratòn de cunfin cun l'Argentina, istituìu a Curte Eleturâle, inauguròn u Palàssu Legislatìvu, creòn i fundi de pensciunamentu e u relatìvu scistemma a livellu sivìle, de ansianitê e pé i impieghê de bànche.[3]
U l'ê stêtu ascì u primmu prescidente de l'Uruguay a vengnì elezüu pé vutasiùn üniversâle, mecanismu previstu daa Custitusiùn emanâ in-tu 1918.
Incaregòn pöi a l'internu du Cunseggiu du Stattu du 1942 cu-a mutivasiùn de scrìve a Custitusiùn e ancù cumme Canselê da Repübblica e ministru di esteri, u vegne cunscideròn cumme ün di prinsipâli punti de riferimentu pe' l'ONU in via de furmasiun.[2]
Gabinéttu du guvèrnu
[modìfica | modìfica wikitèsto]| Ministéru | Incaregòn | Perìudu |
|---|---|---|
| Interni | Lorenzo Vicens Thievens | 1923 |
| Justino Jiménez de Aréchaga | 1923 - 1925 | |
| Rufino Domínguez | 1925 - 1927 | |
| Esteri | Pedro Manini Ríos | 1923 - 1924 |
| Juan Carlos Blanco Acevedo | 1924 - 1927 | |
| Ecunumìa e Finanse | Ricardo Cosio | 1923 - 1924 |
| Luis Caviglia | 1924 - 1925 | |
| Ricardo Cosio | 1925 - 1927 | |
| Daniel Blanco Acevedo | 1927 | |
| Guêra e maîna | Roberto Riverós | 1923 - 1925 |
| Segundo Bazzano | 1925 - 1926 | |
| Guillermo Ruprecht | 1926 - 1927 | |
| Giüstìssia e Istrusiun | Pablo Blanco Acevedo | 1923 - 1924 |
| Raúl Jude | 1924 - 1925 | |
| Carlos María Prando | 1925 - 1927 | |
| Travaggi püblici | Santiago Calcagno | 1923 - 1925 |
| Juan Andrés Álvarez Cortés | 1925 - 1927 | |
| Indüstria e Travaggiu | José Francisco Arias | 1923 - 1925 |
| César Mayo Gutiérrez | 1925 - 1927 |
Ativitê giurnalistica
[modìfica | modìfica wikitèsto]José Serrato l'ha püblicòn quarche articulu cu-u survanumme "Engignour", da-u fransese "inzegnê", u sö mestê.[4] Sutta a stu-chi l'ha püe intrategnüu in'inpurtante discüsciùn finansiària cun Julio Herrera y Obes in-te l'annu 1902 pé vía de 'na série de artìculi püblichê in sci giurnâli de Muntevideu.[3]
Ativitê pulitica in-tu sport
[modìfica | modìfica wikitèsto]L'ê ricurdòn pé avê dirèttu u «Laudo Serrato», ch'u l'ha segnòn a riunificasiùn du balùn uruguayan in-tu 1926. U mêximu l'êa stêtu divizu in-tu 1922, fra l'«Asociación Uruguaya de Football», capitanâ da-a squaddra nasiunâle de balùn, e a «Federación Uruguaya de Football» du «Club Atlético Peñarol». In-tu 1925 sùn stêti suspezi i turnei urganizê da-e due asuciasiui e, dapö ina lunga tratatìva, s'ê decizu che pé 1926 se duxeva tegnî in Turneu du Cunseggiu Pruvizòriu. A-a fin s'ê rivê a-a definisiùn de in ünica urganizasiùn l'Asociación Uruguaya de Fútbol.[5]
Nòtte
[modìfica | modìfica wikitèsto]- ↑ (ES) Nomenclatura de Montevideo (PDF), in sce periodicas.edu.uy.
- 1 2 3 4 (IT) AA.VV, L'emigrazione, in Magliolo nel tempo, Zena, Cumün de Magiö, 2002, p. 197.
- 1 2 3 4 Uruguayos contemporáneos, Barreiro y Ramos, 1937.
- ↑ Diccionario de seudónimos del Uruguay, Claudio García & Cía, 1942.
- ↑ (ES) Álvarez, ¡Manyas!, in Historia de Peñarol, Montevideo, Aguilar, 2010, p. 965.
Âtri prugetti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce José Serrato
| Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 100069209 · ISNI (EN) 0000 0000 6831 7232 · LCCN (EN) no2014040427 · GND (DE) 1056380012 · BNF (FR) cb169866051 (data) |
|---|