Sâta a-o contegnûo

Cädasedda

39°06′37.86″N 8°22′05.63″E
Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize
Da Wikipedia
ZE
Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize
Cädasedda
comùn
(LIJ-TB) Câdesédda
(IT) Calasetta
(SC) Calesèda ò Calesèdda
Cädasedda – Bandiera
Cädasedda – Veduta
Cädasedda – Veduta
Cädasedda vìsta da-o mâ
Localizaçión
StâtoItàlia Itàlia
Región Sardégna
ProvìnsaSùd Sardégna
Aministraçión
ScìndicoClaudia Mura (lìsta çìvica) da-o 16-6-2019
Teritöio
Coordinæ:39°06′37.86″N 8°22′05.63″E
Altitùdinem s.l.m.
Superfìcce31,06 km²
Abitanti2 777[1] (31-5-2023)
Denscitæ89,41 ab./km²
FraçioìnCussorgia
Comùn confinantiSant'Antiòcco
Âtre informaçioìn
CAP09011
Prefìsso0781
Fûzo oràrioUTC+1
Còdice ISTAT111008
Cod. cadastrâB383
TargaSU
Cl. scìsmicazöna 4 (sismicitæ tànto bàssa)[2]
Nomme abitanti(LIJ-TB) cadesedei
(SC) calesedanus
(IT) calasettani
Sànto patrónSàn Mòriçio
Giórno festîvo22 de seténbre
Cartògrafîa
Màppa de localizaçión:
Cädasedda
Cädasedda
Cädasedda – Mappa
Cädasedda – Mappa
Poxiçión do comùn de Cädasedda inta provìnsa do Sùd Sardégna
Scîto instituçionâle

Cädasedda (Câdasédda in tabarchìn, Calesèda in sàrdo) a l'é 'n comùn da Sardegna, inta provinsa do Sud Sardegna.

Gh'é doî centri inta Sardegna do ponente che parlan Tabarchìn, 'n antigo parlâ da léngoa lìgure. O Tabarchìn o l'e parlòu inta zöna de Carlofòrte e a Cädasedda. O nomme de Tabarchìn o vegne da l'izoa de Tabarca, zu in Àfrica, sùbito de d’âto a-a Tunizîa, dove stava di pegeixi, ciù che âtro apreuvo a pescâ o coâlo. Gh’en stæti da-o 1540 a-o 1742.

Dòppo chò-u piràtta Dragut, inte l’ànno 1540[3] o l’êa stæto fæto prexonê da-o Gianetìn Döia e portòu a Zêna, o Carlo V, rè de Spàgna, o l’avéiva òtegnûo Tabarca, in'izoétta rìcca de coâlo no goæi distànte da-a costêa africànn-a e in fàccia a Tùnixi.

Into 1544, pe concesción da Spàgna, i Lomelìn, Scignôri de Pêgi, devéntan padroìn de l’îzoa. Pe colonizâla, i Lomelìn trasferìscian la ’n mùggio de pêgin e coménsan o comèrcio do coâlo ch’o i faiâ diventâ rìcchi, tànto rìcchi da poéi destinâ ’na sómma consciderévole a-a costruçión da gêxa da Nonçiâ. Ma inti prìmmi ànni do Seiçénto e cöse divéntan difìçili pe-a concorénsa françéize e pe-e contìnoe incurscioìn di piràtti barbaréschi. Inte l'anno 1738, 600 abitànti de l'îzoa de Tabarca (són dîti apónto Tabarchìn), minaciæ da-e invaxoìn barbarésche, làscian e sò câze e se rifùgian in sce l’îzoa de Sàn Pê in Sardégna. Li fóndan a çitæ de Carlofòrte. Inte l’ànno 1740, i Lomelìn tràtan co-a Conpagnîa Françéize pe cêde o dirìtto da pésca do coâlo. Ma són prevegnûi da-o Bêy de Tùnixi che inte l’ànno 1741 o l’òcupa l’îzoa faxéndo scciâvi i 900 abitànti ch’êan ancón li. Saiàn liberæ, pagàndo 'n rescàtto, dêx’ànni dòppo da-o Carlo Emanuele de Savöia ch’o i portiâ in Sardégna a Carlofòrte dónde gh’êa za quélli scapæ dôz’ànni prìmma.

E coscì i Tabarchìn, pegeixi d’orìgine e nòrdaficæn de proveniensa, an pigiòu e strasæ e a léngoa e î an portæ inte n'âtra izoa, dove no gh’ea ninte ma a l'ea tæra di cristien, e an comensòu torna a travagiâ.

Come o diva anche l'Anònimo, i zeneixi lì donde van, pe primma cösa n'âtra Zena ghe fan. Defæti i Tabarchìn pe primma cösa an fondòu 'na nêuva çitæ, Carlofòrte, e ciù tardi ascì a çitæ de Cädasedda. E coscì ancon a-a giornâ d'ancheu a Cädasedda se parla a lengoa lìgure.

Pòsti de interèsse

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Architetûe religiôze

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Manifestaçioìn

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Comunicaçioìn

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Aministraçión

[modìfica | modìfica wikitèsto]
  1. [1] - Popolaçión rescidénte a-i 31 de màzzo do 2023.
  2. Clascificaçion sismica (XLS), in sce protezionecivile.gov.it.
  3. "La grande storia di Genova, Ediz. ArtLibri, pubblicata da Secolo XIX"

Âtri progètti

[modìfica | modìfica wikitèsto]
Contròllo de outoritæVIAF (EN243874201 · GND (DE4687378-8 · BNF (FRcb15089721k (data) · WorldCat Identities (EN243874201