Dialetto tabarchin

Da Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Dialetto tabarchin
dialettu tabarkin
Tabarchino.gif
Parlâ in Italia
Region Sardegna
Parlâ da 10.000
Famìggia lengoistega Lengue indoeuropee

 Gruppo Italico
  Romanzo
   Oççidentâ
    Galloromanzo
     Galloitalico
      Oççidentâ
       Ligure
        ligure coloniâle
         'tabarchin

Léngoa ofiçiâ de

O Tabarchin (in tabarchin: tabarkin) o l'e 'na variante da lengoa ligure parlâ inta zöna de Carlofòrte, inta Sardegna do ponente, lontan da çitæ de Zena. O l'é parlòu da 10.000 personn-e.

Stöia[modìfica | modìfica wikitèsto]

O nomme de Tabarchin o vegne da l'izoa de Tabarca, zu in Àfrica, sùbito de d’âto a-a Tunizîa, dove stava di pegeixi, ciù che âtro apreuvo a pescâ o coâllo. Gh’en stæti da-o 1540 a-o 1742.

Tutt’assemme a-o Bey di Turchi o no gh’è anæto ciù ben d'aveighe di Zeneixi cristien coscì inte seu tære, e o gh’à ordenòu d’anâsene ciù fito poscìbile. Segûo a Zena no se ghe poeiva anâ; lì o spaçio o l'è senpre stæto pöco, e i Tabarchin doveivan çercâlo inte quarche pòsto neuo.

E coscì o Re da Sardegna Carlo Feliçe o ghe dà a mente a-i pövei Tabarchin desperæ, e into 1745 o ghe proponn-e d’anâ inte l’izoa de San Pê. E coscì i Tabarchin, pegeixi d’orìgine e nòrdaficæn de proveniensa, an pigiòu e strasæ e a lengoa e î an portæ inte n'âtra izoa, dove no gh’ea ninte ma a l'ea tæra di cristien, e an comensòu torna a travagiâ.

Comme o diva anche o Luchetto, i zeneixi lì donde van, pe primma cösa n'âtra Zena ghe fan. Defæti i Tabarchin pe primma cösa an fondòu 'na neua çitæ, con dâghe o nomme do Re ch’o î aveiva liberæ.

E coscì ancon a-a giornâ d'ancheu a Carlofòrte se parla a lengoa ch'a l'è nasciûa a Zena, a l'è pasâ pe Tabarca e a l'è finîa a Carlofòrte, parlâ da-i Zeneixi de Sardegna.


O verbo êse (scrîto in tabarchìn)[modìfica | modìfica wikitèsto]

Infinîto

Ésse

Indicatîvo

Prezénte:

  • Mi sun
  • Ti t'è
  • Le u l'è
  • Niotri sémmu
  • Viotri sài
  • Liotri sun/en

Inperfètto:

  • Mi èa
  • Ti t'èi
  • Lé u l'èa
  • Niotri ému
  • Viotri éi
  • Liotri éan

Futûro sénplice:

  • Mi saiò
  • Ti ti saié
  • Lé u saiò
  • Niotri saiému
  • Viotri saiài
  • Liotri saian

Pasâto Pròscimo:

  • Mi sun stetu
  • Ti t'è stetu
  • Lè u l'è stetu
  • Niotri sémmu steti
  • Viotri sài steti
  • Liotri sun / En steti

Trapasâto pròscimo:

  • Mi éa stetu
  • Ti t'éi stetu
  • Lé u l'éa stetu
  • Niotri ému steti
  • Viotri éi steti
  • Liotri éan steti


Colegamenti estèrni[modìfica | modìfica wikitèsto]