Sâta a-o contegnûo

Maria Terrile Vietz

Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize
Da Wikipedia
ZE
 Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ
A Maria Terrile Vietz inti ànni '40

A Maria Terrile Vietz (Zêna, 27 de zenâ do 1926 - Zêna, 29 de frevâ do 2016) a l'é stæta 'n'atôa de tiâtro e scritôa lìgure. Sorvenominâ "a regìnn-a", a l'é stæta a figurànte ciù avoxâ do tiâtro in zenéize da segónda meitæ do Nêuveçénto[1][2][3][4].

A Maria Terrile Vietz a l'é nasciûa into 1926 a Sàn Pê d'Ænn-a[5], pròpio inte l'ànno da sopresción de quéllo comùn aprêuvo a-a creaçión da coscì dîta Grànde Zêna. A l'à comensòu a sò ativitæ tiatrâle into dòppo goæra sott'a-a goìdda de l'Emilio del Maestro ma, in particolâ, l'é stæto a colaboraçión co-o Vito Elio Petrucci e o sodalìçio artìstico con lê a dâghe ciù nominâta e popolaritæ[2][4].

A Vietz a l'é stæta a protagonìsta de ciù de vìnti òpie tiatrâli[6], sorviatùtto de comédie, e into méntre a fâva da divulgaçión colturâle in sciâ Rai e pe Telegenova, fàndo a condutôa pe quàrche ànno de 'n progràmma da demôa e informaçión ascì[6]. Pi-â sò ativitæ d'atôa a l'à goâgnòu bén bén de prémmi tiatrâli e colturâli, cómme o Prémmio Regionâle Lìgure, o Prémmio Naçionâle Tiatrâle R. Mazzi, o Prémmio De Martini e o Melvin Jones Fellow a-a cariêra pò-u sò inpégno inta difuxón da léngoa lìgure. Pe quatorz'ànni a l'à avûo a càrega de viceprescidénte de l'asociaçión A Compagna, dond'a l'é stæta a prìmma dònna a crovî de càreghe de govèrno[2].

Inte l'ànno 2003 a l'à fondòu 'n'asociaçión dedicâ a-o Petrucci, ch'a l'àiva a sò sède inta Bibliotêca Lercâ de Vìlla Inperiâle, con l'òbietîvo de mostrâ e d'avardâ o zenéize[2][6]. Into 2007 a l'êa candidâ a-o conséggio comunâle de Zêna, inte lìste do MIL[5]. Tra o 2008 e o 2011 a l'à travagiòu co-o cîne ascì, pe-i doî capìtoli de comédie de Capitàn Baxaicò sott'a-a direçión do Massimo Morini.

Into 2012, con l'Erga Edizioni, a l'à publicòu o lìbbro Fregogge de pan pöso, quàddro d'época e coltûa ligùstica, e l'ànno dòppo o Matrimonio di Guerra, dónd'a pàrla sorviatùtto da vìtta tra a segónda goæra mondiâle e o dòppo goæra. A sò ùrtima òpia a l'é stæta a registraçión, co-o Piero Campodonico, de l'Enéide in zenéize, fæta in sciâ bâze da traduçión do 1895 do Nicolìn Baçigalô e publicâ in dvd[7][8].

A Maria Terrile Vietz a l'é mancâ a Zêna into frevâ do 2016, o méize dòppo ch'a l'àiva conpîo nêuvant'ànni[1]. Pe sta raxón chi, into méize d'òtôbre de quéllo ànno a l'é stæta aregordâ co-in spetàcolo e 'na móstra de fotografîe a-o Tiâtro Caignàn, co-a partecipaçión do Luca Bizzarri[9].

  1. 1 2 (IT) Addio a Maria Vietz, la signora della lingua genovese, in sce La Repubblica, 29 frevâ 2016.
  2. 1 2 3 4 (IT) Scompare Maria Vietz, Genova piange la regina del dialetto, in sce GenovaQuotidiana, 29 frevâ 2016.
  3. ↑ (IT) Dario Vassallo, Dall'archivio storico di Primocanale, 2013: Maria Vietz a Liguria Ancheu, in sce Primocanale, 4 màzzo 2022.
  4. 1 2 (IT) È morta Maria Vietz, la "regina" del dialetto genovese, in sce Il Secolo XIX, 29 frevâ 2016.
  5. 1 2 (IT) Municipio II - Genova Centro Ovest, Candidati alla carica di consigliere municipale, in sce francobampi.it. URL consultòu o 14 zùgno 2023.
  6. 1 2 3 (IT) Maria Terrile Vietz (PDF), in sce Erga Edizioni. URL consultòu o 14 zùgno 2023.
  7. ↑ (IT) Eneide in zeneize, in sce A Compagna. URL consultòu o 14 zùgno 2023.
  8. ↑ (IT) Ma siete sicuri di conoscere l'Eneide di Nicolò Bacigalupo?, in sce Genova Today, 20 frevâ 2017.
  9. ↑ (IT) Sabato alla Sala Carignano l'omaggio a Maria Vietz, regina del teatro dialettale genovese, in sce GenovaQuotidiana, 21 òtôbre 2016. URL consultòu o 14 zùgno 2023.

Âtri progètti

[modìfica | modìfica wikitèsto]

Conligaménti estèrni

[modìfica | modìfica wikitèsto]
Contròllo de outoritæVIAF (EN) 36167759644313570822 · SBN (IT) LIGV032431
Estræto da "https://lij.wikipedia.org/w/index.php?title=Maria_Terrile_Vietz&oldid=251578"