Oslo

Da Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno

O pòrto de Òslo co-o seu muniçìpio

Òslo a l'é a capitâle da Norvéggia e a seu çitæ ciù gròssa. A l'é ascì 'na provinsa. Fondâ do 1040 comme Ánslo, a l'é diventâ sêde vescovîle do 1070 e capitâle pe-a primma vòtta do 1300 sotta o rè Haakon V. Apreuvo a-o fæto che a Norvéggia a l'é stæta unîa a-a Danimàrca finn-a a-o 1814 e a-a Sveçia finn-a a-o 1905, a seu inportansa a l'é frazâ, scibén che a-i ténpi de l'unión con a Sveçia a l'avesse a fonçión de co-capitâle.

Òslo a l'é stæta destrûta da 'n gran feugo do 1624, e depoî recostroîa sotta o rè Christian IV, e l'é pe quello che pe tanti anni a s'é ciamâ Christiania ò de vòtte Kristiania. Con l'indipendensa da-a Sveçia apreuvo a-o referendum do 1905, a çitæ a l'à torna pigiòu a seu denominaçion stòrica de Òslo.

A-a giornâ d'ancheu Òslo a l'é o centro comerciale, politico e bancàrio ciù inportante da Norvéggia, màscime pe o comèrcio marìtimo.

Òslo a l'a 'na popolaçión de ciù de 650 milla abitànti, che arîván a un milion e mêzo contando tùtta a zöna metropolitann-a. A l'é conscidérâ unn-a de mêgio çitæ do mondo pe a qualitæ da vitta. Comme tùtta a Norvéggia a l'é rìchiscima, a l'é unn-a de pöche çitæ a-o mondo a aveighe 'na tàscia giornaliêra pe e màchine e a çitæ con a ciù èrta perçentoâle de màchine életriche. L'universitæ a l'é conosciûa e aprexâ pe a seu qualitæ e "L'Aula" con i quàddri de E. Munch a l'é 'n atraçión mondiâle.

Tùtti i anni o prémio Nobel pe a pâxe o végne asegnòu inte o centro da pâxe " Nobels Fredssenter". Famôza ascì l'é a vêgia fortéssa "Akershus", costruîa do tredicêximo sécolo, che a dòmina a mænn-a.