Lengoa istriòta

Da Wikipedia
Sata a-a navegassion Sata a-a serchia
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno


Istriòto
Parlòu inCroaçia Croaçia
Slovenia Slovenia
RegioînÌstria
Parlànti
Totâle~1.300 (2007)
Parlànti L1400 (2007)
Parlànti L2900 (2007)
Clasificaçión
FilogéneziLéngoe indoeuropee
 Grùppo Italico
  Romànse
   Òcidentâli
    Italo-dalmate
     Dalmate
      Istriòto
DialéttiValléize
Rovignéize
Bunbaro
Scisanéize
Fazanéize
Gallezanéize
Còdici de clasificaçión
ISO 639-3ist (EN)
Glottologistr1244 (EN)
Estræto in léngoa
Diciaraçión universâle di dirìtti umâni, art. 1
Dòuti i omi naso lèibari e cunpagni in dignità e diriti. Luri i uò la razon e la cusiensa e i uò da cunpurtase òun invierso l'altro cun spèirito da fradelansa. (Rovignéize)
Istrioti.jpg
Difuxón de l'Istrioto.

L' Istriòto (istrioto), ciamâ léngoa istroromànsa ascì[1], o l'é 'na léngoa romànsa do grùppo italo-dàlmata, parlâ inte l'Ìstria.

A l'è parlâ da ciù ò mêno 1.300 persónn-e (de quæ 400 cómme prìmma léngoa), ségondo l'UNESCO a l'é a 16ª léngoa tra quélle "estremamente a rischio" in Eoröpa[2].

Stöia[modìfica | modìfica wikitèsto]

Variànte[modìfica | modìfica wikitèsto]

A-a giornâ d'ancheu inta léngoa istriòta gh'é ste sêi variànte chi[3]:

  • Valléize, parlâ a Valle
  • Rovignéize, parlâ a Rovigno
  • Bunbaro, parlâ a Dignano
  • Scisanéize, parlâ a Sissano
  • Fazanéize, parlâ a Fasano
  • Gallezanéize, parlâ a Gallesano

Gramàtica[modìfica | modìfica wikitèsto]

Vèrbi[modìfica | modìfica wikitèsto]

Êse (Ièsi)[4]

Indicatîvo
Prezénte Inperfètto Futûro sénplice
Provincia di Genova-Stemma.svg Zenéize HRV Istria COA.svg Istriòto Provincia di Genova-Stemma.svg Zenéize HRV Istria COA.svg Istriòto Provincia di Genova-Stemma.svg Zenéize HRV Istria COA.svg Istriòto
mi son meî i son mi êa meî i giro mi saiô meî i variè
ti t'æ teî ti son ti t'êi teî ti giri ti ti saiæ teî ti variè
lê o/a l'é loû el xi lê o /a l'êa loû el gira lê o /a saiâ loû el varuò
niâtri semmo noi i semo niâtri éimo no i giarjémi niâtri saiêmo nùi i varèmo
viâtri séi vui i sì viâtri êi vu i giarivi viâtri saiéi vùi i varì(de)
lô son/en luri i xi lô êan luri i gira lô saián lùri i varuò
Congiontîvo
Prezénte Inperfètto
Provincia di Genova-Stemma.svg Zenéize HRV Istria COA.svg Istriòto Provincia di Genova-Stemma.svg Zenéize HRV Istria COA.svg Istriòto
che mi segge ca meî i seîo che mi foîse ca meî i fùsi
che ti ti seggi ca teî ti seîî che ti ti foîsci ca teî ti fùsi
che lê o segge ca loû el seîo che lê o foîse ca loû el fùso
che niâtri segemmo ca nùi i sièmo che niâtri foîscimo ca nùi i fùsimo
che viâtri segéi ca vùi i seîî che viâtri foîsci ca vùi i fùsi
che lô séggian ca lùri i seîo che lô foîsan ca lùri i fùso
Condiçionâle
Prezénte
Provincia di Genova-Stemma.svg Zenéize HRV Istria COA.svg Istriòto
mi saiéiva meî i saravi
ti ti saiêsci teî ti saravi
lê o saiéiva loû el saravo
niâtri saiêscimo nùi i sarièmo
viâtri saiêsci vùi i sarìssi
lô saiéivan lùri i saravo

Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]

  1. (IST) Istriotski, in sce istrapedia.hr, 18 frevâ 2009. URL consultòu l'8 arvî 2021.
  2. (IT) Lingue a rischio d'estinzione in Europa, in sce omio.it. URL consultòu l'8 arvî 2021.
  3. (HRDEITENSL) Istrioto, in sce istrianet.org. URL consultòu l'8 arvî 2021.
  4. (IT) Annotazioni linguistiche, in sce digilander.libero.it. URL consultòu l'8 arvî 2021.

Âtri progètti[modìfica | modìfica wikitèsto]

Colegaménti estèrni[modìfica | modìfica wikitèsto]