Questa pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize

Carasco

Da Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
ZE
Questa pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize


Carasco
Panorama de Carasco
Immaggine:Carasco-Stemma.png
Stato: bandiera Italia
Region: Liguria-Bandiera.png Liguria
Provinsa: stemma Provinsa de Zena
Coordinæ:
Latitudine: 44° 21′ 0′′ N
Lonxitudine: 9° 21′ 0′′ E
Superfiçie: 8,46 km²
Abitanti:
3.640 31-12-2011 (fonte Istat)
Denscitæ: 430 ab./km²
Fraçioin: Bavaggi, Comòrga, Gravègia/Grægia, Paggi, Rivareua/Riareuja, San Pe' de Sturla, Santa Maria de Sturla, Tæraróssa 
Comun confinanti: Ciävai, Cogorno, Leivi, Mezànego, , San Comban
CAP: 16042
Pref. tel: 0185
Codiçe ISTAT: 010010
Codiçe cadastro: B726 
Nomme abitanti: Caraschin 
Santo patron: San Marsiàn 
Giorno festïo: 9 Dexémbre 
[ Scito instituçionâ]
Comune
Posizione del comune nell'Italia

Carasco o l'è un comune de 3.640 abitanti da provinsa de Zena.

Geògrafîa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Stòia[modìfica | modìfica wikitèsto]

O topònimo do comune o vègne da-a cräxi de pòule lìguri antighe "Car" e "Asco", oscïa "cappo" e "córso d'ægoa", un ciæo riferîse a-a posission geografica dö territöio dónde o villaggio o se sviluppòu.

E primme notissie a propòxito do territöio e provegnan da-o Medio-evo, ai tempi de quando o pàise o l'ëa 'n importante scalo commerciale de merci destinæ a-a Lombardïa e a-a cianüa Padann-a.

Scin da-i tempi di Longobardi o comune o l'è stòu poscessión de l'Abbassïa de San Combàn de Bòbbio, che pròprio chì a gh'à fondòu o Monastero de Comòrga, conosciüa comme gëxa de Sant'Êufemian,int'a frassión da Val Gravegia. Pe-o IX sécolo o vègne amministròu cómme priorïa colombann-a do monastéro de San Giovanni de Pavia.

A partî de l'XI sécolo Caràsco a devègne féodo da famiggia "Ravaschieri", ràmmo di Conti Fieschi de Lavagna. Into XIII sécolo a pàsse inte mæn da Repubrica de Zêna a quæ,co-a costrussion do Castello de Riareuja into 1132, sottoponn-e o borgo a-o capitaniòu de Ciävai. I momenti stòrici ciù scignificativi do borgo dö Medio-evo i vegniàn scancellèi da alluvion succescive di due riâ Stùrla e Lavagna, assemme co-a primma gëxa de San Marsiàn do XVII sécolo.

Co-a dominassion franséise de Napolión Bonaparte a l'andiâ a fâ parte do Dipartimento de l'Entella da-o 2 de Dixémbre 1797, con Cappoleugo Ciävai, drénto a-a Repubrica Ligure. A comensâ do 28 d'Arvî 1797 a muniçipalitæ de Caràsco a l'intre into III Cantón cómme cappoleugo da Giuristission de l'Entella e da-o 1803 çentro prinçipe do primmo Cantón de l'Entella inta mæxima Giuristission. Annessa a-o primmo Impero de Fransa, a muniçipalitæ a vegniâ inserïa into Dipartimento di Appennìn da-o 13 de Zugno 1805 scinn-a o 1814.

Into 1815 o l'è stòu inglobòu, assemme a-o resto da Liguria, a-o Regno de Sardegna,ch'o devegniâ Regno d'Italia a comensâ do 1861, coscì cómme stabilïo da-o Congresso de Vienna do 1814, compréiso into II mandamento do circondäio de Ciävai, parte de l'alantöa Provinsa de Zêna.

Caràsco a l'à fæto parte da Comunitæ Montann-a Fontann-a bonn-a (Comunità Montana Fontanabuona) da-o 1973 scinn-a fìn do 2008.

Pòsti de interesse[modìfica | modìfica wikitèsto]

Architetüe religiôse[modìfica | modìfica wikitèsto]

Gëxa da paròcchia di Santi Quirico e Giulietta int'a frassión de Rivareua

Caràsco a vante de'n numero conscistente de struttüe religióse, cómme:

  • Priorïa de San Marsiàn, edificâ into XVIII sécolo e ampliâ into XX sécolo in sostitussion da omònima gëxa antiga.
  • Gëxa antiga de San Marsiàn, ch'a se treuve presso a confluensa de due scciummæe Stùrla e Lavagna, distrùta e abbandonâ dòppo e alluvion do Seiçento. Inta primma decade do duimilla e seu fondamenta l'en stæ ògetto de stùddi e scavi da-a "Soprintendenza" pê descrovîne l'impianto do Medio-evo.
  • Abbassia da Nòstra Scignôa da-a Miseicördia.
  • Priorïa de Sant'Êufemian, inta Frassión de Gravègia, fondâ da-i moneghi colombanién de Bòbbio, pöi devegnïa propietæ di Beneittìn de Borzón e da famiggia di Ravaschê. A gëxa con l'estetica d'ancheu a vegniâ costruïa into 1866.
  • Gëxa da paròcchia de San Nicolò da frassión de Paggi. Lontàn un miggio e mëzo da-a gëxa se treuva a piccinn-a cappélla di Santi Alberto da Zêna, Gottardo e Bernardo, ciascun celebròu rispettivamènte a segonda Domenega de Luggio, a prìmma Domenega de Màzzo e o vinti d'Agosto. Lezzenda dixe che a cappélla a ségge ciù antiga da mæxima gëxa, anche se mancan documenti pê provâlo. Restaurâ do 1998 e do 2011, a contegne e figüe di tre Santi ciù quélla da Madonna, unn-a crôxe piccinn-a in sciô téito e unn-a Grande crôxe de færo battüo innalsâ pe-a primma vòtta do 1901 pê dedission di paisen de Paggi, anche se pê tempo a l'ëa fæta de legno.
  • Gëxa da paròcchia di Santi Quirico e Giulietta int'a frassión de Rivareua.
  • Gëxa da paròcchia de San Pê Inta frassión omónima de San Pê de Stùrla.
  • Gëxa da paròcchia da Santa Maria inta Frassión da Santa Maria de Stùrla, edificâ inti anni 1690 e 1700 con modifiche verso o XIX secolo.

Architetüe Civili[modìfica | modìfica wikitèsto]

O ponte vëgio sôvia o torénte Sturla
  • O ponte vëgio, de prïa e moin, o l'arresta a testimoniansa da centralitæ de Caràsco into passòu, cómme collegamento intra Ciävai e o seu entrotaera. Dàtou scin da-a fin do XVII, vittima de alluvion do 1608 e do 1782 e sucesivaménte riedificòu.

Architetüe belliche[modìfica | modìfica wikitèsto]

  • Castello de Rivareua. Tiòu sciu do 1132 da-a Repubbrica de Zêna drénto a-o territöio fliscan cómme avampòsto strategico.
  • Castello de Paggi. Eretto into X sécolo da-a famiggia di Fieschi pe-a posission strategica ofèrta da-o pàise. O vegniâ demolìo into 1111, tiòu sciù torna do 1133 pê pöi ëse cacciòu zù pê'n ùrtima vòtta e mai ciù riedificòu.

Economîa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Coltüa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Manifestaçioîn[modìfica | modìfica wikitèsto]

Feste e fëe[modìfica | modìfica wikitèsto]

Comunicaçioîn[modìfica | modìfica wikitèsto]