Colla de San Giacumu
FI |
Sta pagina chi a l'è scrita in finarìn, in-ta variante de Orcu Feìn |
| Colla de San Giacumu | |
|---|---|
 A Colla de San Giacumu e a simma du Munte Ôtu | |
| Lucalis̠asiùn | |
| Stôtu |  Italia
|
| Regiùn |  Ligüria
|
| Pruvinsa |  Savuna
|
| Cumüni |  Màllare Orcu Feìn
|
| Caraterìstiche fìxiche | |
| Curdinè | 44°15′34.61″N 8°18′37.21″E |
| Artéssa | 796 m s.l.m.[1] |
| Cadéna | Prearpi Ligüri |
| Geologîa | |
| Urugénexi | Urugénexi arpina |
| Arpinis̠mu | |
| Senté | Ôta Via di Munti Ligüri (15a-16a tappa) |
| Cartugrafia | |
  Colla de San Giacumu | |
| Dèti SOIUSA | |
| Grénda parte | Arpi de Punénte |
| Gréndu setû | Arpi de Süd-Punénte |
| Sesiùn | Arpi Ligüri |
| Sutusesiùn | Prearpi Ligüri |
| Süpergrüppu | Cadéna Settepàn-Côrmu-Armétta |
| Grüppu | Grüppu du Settepàn |
| Sutugrüppu | Costa Briccu Cuoggia-Munte Ôtu |
A Colla de San Giacumu (Colla di San Giacomo in italiàn) a l'è ün s̠ü de Arpi Ligüri che u se truva in-ta pruvinsa de Savuna, ôtu 796 m.
Geugrafia
[modìfica | modìfica wikitèsto]
A colla de San Giacumu a se truva in simma a-a custéra di munti ch'a spartisce u bacìn du Mô Lìgüre da cuéllu du Pò e, in-tu detaggiu, cun cuéllu da Burmia. A colla a se truva in-sciu cunfìn di dui cumüni d'Orcu Feìn e de Màllare, in-tu puntu ciü bassu tra-i dui bricchi du Munte Ôtu (956 m), a-u sö nord-est, e u Bric Praboè (891 m), a sud-ovest, ün di bricchi in-ta regiùn du Ciàn di Corsi, und'a gh'è üna végia bôs̠e militô da NATO, a-a giurnô d'ancö abandunô.
Da-e tère vexine a-a colla i ghe pôrtan vari rién e, in-tu detaggiu, a setentriùn u scure u Riàn Bitèrnu, ch'u se va poi a caciô in-tu ramu da Burmia cunusciüu cumme a Burmia de Màllare, afluénte da Burmia de Spignu. Da-u lôtu a meridiùn i pôrtan pe cuntra di rién ch'i van a furmô a sciüméra Aquila, afluénte prinsipô da Susà, pe fenî in-tu mô a-a cuntrô da Marina, in-tu teritoriu du cumüne de Finô.
Vexìn a-a colla, ciü o menu düxéntu metri a punénte lungu a custéra di munti, u l'è stetu realis̠ó ün parcu de pôre eoliche furmó da trèi inpianti, in prugèttu de largaméntu[2].
Stòia
[modìfica | modìfica wikitèsto]
A regiùn a l'éra de següru s̠a frecuentô in-te l'eté di Lìgüri antighi, dèta l'inpurtànsa du Finô cumme cunfìn tra-i teritori di ligüri Sabazi e di Ingauni e pe-i vari cumerci lighè a ste pupulasiui chi, cumme testimunió da-i retruvaménti in-tu scitu cunusciüu cumme u "Vilàggiu de Agnime", in simma a-a Rocca de Perti. A ogni moddu a colla de San Giacumu a l'è vegnüa ancura ciü inpurtànte in-te l'Eté de Més̠u dètu che, a diferensa da giurnô d'ancö (ura a gh'è survatüttu a SP490 du S̠ü du Merögnu), a stradda prinsipô, se nu propriu l'ünica, pe rivô in-te sta parte da Rivéra de Punénte a pasôva propriu pe de chi. Defèti, rivandu da-u Piemunte o da-a Lunbardia[3], chi andôva in-tu Marchexùn de Finô o in Arbenga u pasôva propriu da-a canô de Màllare. U l'éra dunca vegnüu u travaiu de génte du postu cuéllu de tegnī senpre avértu u pasaggiu, survatüttu da-a néve in-ti méis̠i ciü frèidi.
Pe-a sö inpurtànsa strategica, in-te guére napuleuniche a colla a l'è vegnüa u teôtru de viulénti scuntri tra-i francéis̠i e i austru-piemuntéis̠i, cun varie trincêe ch'i se pöan ancura védde a-a giurnô d'ancö. In-ta segunda guéra mundiô a regiùn a l'è stèta interesô da scuntri tra-e trüppe italu-tedésche e de furmasiui de partigién, ch'i l'axévan üna bôs̠e a Ciàn di Corsi. A regurdô i morti de ste guére, véxin a-a simma da colla i sùn stèti realis̠è dui munuménti.
Comunicasiui
[modìfica | modìfica wikitèsto]A-a giurnô d'ancö a colla de San Giacumu a l'à persu scuéxi du tüttu a sö inpurtànsa pe-i s̠untaménti tra-a Burmia e u mô, tantu ch'a l'è traversô sulu che da due stradde de tèra batüa e da vari senté. De ste stradde chi üna a s̠unta Nori, a levante, cun-a SP23 a punénte, stradda ch'a munta da-a frasiùn de Carbüa de Côrxi fìn a-u S̠ü du Merögnu, e l'ôtra che, muntandu da Feìn, a china in-ta canô de Cadotto, lücalité du cumüne de Màllare.
Pe-a colla de San Giacumu a ghe passa asci u senté de l'Ôta Via di Munti Lìgüri, ch'u finisce propriu chi a sö cuindicéxima tappa (S̠ü du Merögnu - Colla de San Giacumu, 15 km) e a l'incuménsa a sedicéxima (Colla de San Giacumu - S̠ü de Cadebuna, 13 km)[4][5]. Pe sta raxùn chi vexìn a-a colla a se truva asci ün técciu picìn ch'u funsiuna da refüggiu pe-i viéggiatùi.
Nute
[modìfica | modìfica wikitèsto]- ↑ (EN) Key Col for Monte Alto, in sce peakbagger.com. URL consultòu o 26 màrso 2025.
- ↑ (IT) Potenziato il parco eolico [...], in sce ivg.it, 28 nuvénbre 2016. URL consultòu o 26 màrso 2025.
- ↑ Tantu che, a-a giurnô d'ancö, in finarìn a l'è ancura düverô a parula "Lunbôrdu" pe indicô i fulén
- ↑ (IT, EN, DE) AVML - Melogno (10-15), in sce cailiguria.it. URL consultòu o 26 màrso 2025.
- ↑ (IT, EN, DE) AVML - Beigua (16-20), in sce cailiguria.it. URL consultòu o 26 màrso 2025.
Ôtri prugètti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Colla de San Giacumu
