Sâta a-o contegnûo

Meize

Modìfica conligaménti
Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize
Da Wikipedia
ZE
 Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize

O méize o l'é 'na sudivixón de l'ànno. A paròlla méize (da-o latìn mēnsis) a gh'à a mæxima réixe de l'ingléize moon e do tàicio Mond, tùtti e doî co-o scignificâto de lunn-a[1].

Inta ciù pàrte di lunâi, o méize o dûa 'na trenténn-a de giórni e l'ànno o gh'à de sòlito 12 méixi. Into lunâio gregoriàn, cómme inta ciù pàrte di lunâi solâi, l'ànno o l'é formòu da sti 12 méixi:

  1. zenâ, de 31 giórni
  2. frevâ, de 28 giórni (29 se l'ànno o l'é bizestîle)
  3. màrso, de 31 giórni
  4. arvî, de 30 giórni
  5. màzzo, de 31 giórni
  6. zùgno, de 30 giórni
  7. lùggio, de 31 giórni
  8. agósto, de 31 giórni
  9. seténbre, de 30 giórni
  10. òtôbre, de 31 giórni
  11. novénbre, de 30 giórni
  12. dexénbre, de 31 giórni
I méixi inte variànte da léngoa lìgure[2]
Variànte 1° méize 2° méize 3° méize 4° méize 5° méize 6° méize 7° méize 8° méize 9° méize 10° méize 11° méize 12° méize Nòtte
Zenéize
(Grafîa Ofiçiâ)
 zenâ frevâ màrso arvî màzzo zùgno lùggio agósto seténbre òtôbre novénbre dexénbre [3]
Mentunascu
 genaru febraru mars abrì magiu giügn lügl aust setembre utubre nuvembre dijembre
Munegascu
 zenà frevà marsu avrì màgiu giügnu/zügnu[4] lüyu[5] austu setembre utubre nuvembre deçembre [6]
Pȓeiñaudencu

zenâ frevâ maȓçu avrì magiu giügnu lügliu avustu/agustu setèmbre utubre nuvembre deixembre [7]
Ventemigliusu
 zenà frevà màrsu avrì màzu zügnu lügliu avùstu setémbre utùbre nüvémbre deixémbre
Burdigotu
 zenā frevā marsu arvė/arvì mazu zügnu lüju agustu setèmbre utubre nuvèmbre deixèmbre [8][9][10]
Soudanélu
 çenà[11] frévà màrsu avrì màgiu giügnu lüju avùštu setènbre utùbre nuvènbre dèixènbre [12]
Serianascu
 zenà frevà marsu avrì mazu zugnu lugliu avustu setèmbre outubre nuèmbre déijèmbre [13]
Sanremascu
 zenà frevà marsu avrì mazu zügnu lüju avustu setèmbre utubre nuvèmbre deixémbre [14]
San Bertumê
 śenà frevà mârsu arvì maśśu śügnnu lüju/lügliu[15] aùstu/agustu[16] setènbre utubbre nuvènbre dexènbre/dixènbre [17]
Ressascu
 zénâ frevâ màrsu aurî màzzu zügnu lügliu aústu setèmbre utùbre nuvèmbre dexèmbre [18]
Andoréẑe
 ẑenà frevò̠ marsu arvì maẑẑu ẑûggnu lûîu agustu setèmbre utubbre nuvèmbre dijèmbre [19]
Arascìn
 zenò frevò mòrsu arvì mazzu zügnu lüu agustu settembre uttubre nuvembre dixembre [20]
Craṿaünese
 zenâ freṿà marzu aurì mazzu zügnu lüiu aùstu setèmbre utubre nuèmbre descèmbre
Arbenganese
 zènà frèvà marsu arvì mazzu zügnu lüïu agustu settèmbre uttubre nuvèmbre dijèmbre [21]
Finarìn
 s̠enô frevô môrsu avri mas̠u s̠ügnu lüu agustu setenbre otubre nuvembre dixénbre [22]
Priéze
 zenâ frevâ marsu arvî/avrî mazzu zügnu lüggiu agùstu seténbre utùbre nuvenbre dixénbre [23]
Giustescine
 zènô frèvô marsu avrî màzzu zügnu lüju austu sèttémbre utûbre nuvémbre discembre [24]
Savuneize
 zenä frevä märsu arvì mazzu züĝn̂u lüggiu agustu setenbre otubre nuvenbre dixenbre [25]
L'Atè
 znaê fervaê mârz avrî mâzr zugn luj agost s-tèimbr ottobr novèimbr dxèimbr [26]
Giüxvalîn

żné feŕvè morz avŕì maż żügn lüj avušt setêmbŕ utùbŕ nuvêmbŕ dixêmbŕ [27]
Sasclìn
 zné feivé/fervé marzu avrì mazu/mazo zügnu lüiu/lüio agustu/avusto setémbre otubre nuvémbre/novémbre dixémbre [28][29]
Nuvàize
 zenò frevò mòrsu avrì màzu zügnu lüju agustu setàimbre otubre nuvàimbre diciàimbre [30]
Arbêa
 zenò frevò mòrso arvì mâzo zùgno léuio agosto setènbre òtôbre novènbre dezènbre
Seravòle
 znò frevò/fervò mòrsu avrì màzu zugnu luju agùstu setàimbre utùbre nuvàimbre dzàimbre [31]
Uaröxiu

z-nè feivè märsu avrì mäzu zügnu lüiu augusctu setaimbre utubre nuvaimbre ziambre [32]
Nigrusu śnà fèèvà marsu âvrì maśu (?) śügnu lüiu vustu stâimbre utubre nuvâimbre diciâimbre [33]
Spezìn
 zenao frevao marso arvì mazo zügno lügio agosto setenbre otobre novenbre dezenbre [34]
Pignùneiże
 żenâ frevà mársu avrí/abrí mázu żügnu/żǘñu lügiu agustu setembre utùve nuvembre dixembre [35]
Vernasseze
 zenâ frevâ marsu avrì màzzu zügnu lüggiu agùstu setémbre uttùbre nuvémbre dixémbre [36]
Tabarkìn zenò frevò mòrsu arvì mazzu zügnu lüggiu austu settembre ottubre nuvembre dexembre
Bunifazzin
 ginaru frivà marzu avri mazu zügnu lüggiu agustu settéimbri ottubri novéimbri dégéinbri
Aghjaccinu
 ghjinaghju farraghju marzzu aprili maghju ghjugnu lugliu agostu sittéimbri uttrovi nuvéimbri dicembri
Brigašc
 gënée fërvée mars avrii magë giügn[37] lügl’ agušt sëtèmbrë[38] utubrë[39] nuvembrë[40] dëžèmbrë[41]
Garescén
 znò fervò mòrsu avrì mazu zügnu lüiu aguštu stembre utubre nuvembre djembre [42]
Ulmioscu[43]
 z'nōa f'lvōa mōlzu avria mōzu zūgnu lūju avustu s’tembō utuvō nuvembō d'sciembō [44]
  1. ↑ Vocabolâio Treccani
  2. ↑ E varianti dêuvian e regole de scritûa da sò grafîa.
  3. ↑ (LIJ, IT) TIG - Traduttore Italiano Genovese, in sce zeneize.net. URL consultòu l'11 agòsto 2025.
  4. ↑ Dîto Mese de San Giuane ascì.
  5. ↑ Dîto Mese d'A Madalena ascì.
  6. ↑ (LIJ, FR) Louis Barral, Dictionnaire Français - Monegasque, Mónego, Mairie de Monaco, 1983.
  7. ↑ (LIJ, IT) Federico Guglielmi, Dizionario Pȓeiñaudencu, in sce perinaldese.federicoguglielmi.it. URL consultòu o 19 agòsto 2025.
  8. ↑ (LIJ, IT) Anacleto Miele, Burdigotu - italiano : Piccolo dizionario, in sce U risveiu burdigotu. URL consultòu o 13 agòsto 2025 (archiviòu da l'url òriginâle o 4 dexénbre 2021).
  9. ↑ (FR, LIJ) Christian Garnier, Ier. Patois bordighotte; Vocabulaire méthodique franco-bordighotte, in Grammatica e vocabolario metodico dell'idioma di Realdo, Terra Brigasca, Arma de Tàggia, A Vastera, 1995, pp. 34-35.
  10. ↑ Vìste e diferénse de grafîa fra e dôe fónte o s'è adêuviòu quella do diçiónâio de A. Mele, ascì p'i tèrmini no prezénti inta seu arecugéita e marcæ sólo che inta segónda fonte.
  11. ↑ O scìnbolo "ç" va lezuo comme a "z" zeneize
  12. ↑ (LIJ, IT) Dizionario illustrato Soudanèlu-Italiano, in sce soudan.it. URL consultòu o 10 agòsto 2025.
  13. ↑ (LIJ, IT) Loredana Veneziano, Vocabolario del dialetto di Ceriana, Vintimìggia, Philobiblon Edizioni, 2022, ISBN 88-94-71482-9.
  14. ↑ (LIJ, IT) Appröu - Dizionario sanremasco, in sce app.approu.it. URL consultòu l'11 agòsto 2025.
  15. ↑ Inta burgâ de Chiappa de San Bertomê
  16. ↑ italianìxmo
  17. ↑ (LIJ, IT) Ambrogio Arimondo, Mario Corso, Giorgio Fedozzi e Giovanni Arbarelli, U vucabulâiu: dizionario ragionato della parlata di San Bartolomeo al Mare e dintorni, Circolo Culturale Cà de Puiö, 1990.
  18. ↑ (LIJ, IT) AA.VV., Disiunàriu rû dialettu de Ressu, Ciüsanegu, Pro Loco Rezzo APS, 2023, pp. 5, 48 e 67.
  19. ↑ (LIJ, IT) Adriano Ghiglione, Manuale della parlata di Rollo e della Marina (PNG), in sce andoraneltempo.it.
  20. ↑ (LIJ, IT) Nuovo Dizionario alassino, Aràsce, Associazione Vecchia Alassio, 2001.
  21. ↑ (LIJ, IT) Angelo Gastaldi, De tüttu in po' Ricordi d'in arbenganese innamu"au du so paise, Arbénga, Edizioni del Delfino Moro, 1996, p. 348.
  22. ↑ (LIJ, IT) Luigi Alonzo Bixio, Dizionario delle parlate finalesi, Finâ, Centro Storico del Finale, 2000.
  23. ↑ (LIJ, IT) Giacomo Accame, Disiunâiu Italian-Priéze, Sànn-a, Comùn da Prîa, 1999.
  24. ↑ AA.VV., Armanàccu 2008, Giüstescine, Centro storico culturale "Jus Tenens", 2008.
  25. ↑ (LIJ, IT) Raccolta termini italiano-dialetto (XLSX), in sce campanassa.it, A Campanassa. URL consultòu o 14 agòsto 2025 (archiviòu da l'url òriginâle o 14 frevâ 2023).
  26. ↑ (LIJ, PMS, IT) Silvio Sguerso, Il Dialetto Altarese (PDF), in Atti e memorie - Nuova serie, IV, Sann-a, 1970-1971, pp. 1-67.
  27. ↑ (PMS, LIJ, IT) Pietro Baccino, Eŕ mé dialèt: breve dizionario di una parlata dell'area Giusvalla-Ferriera di Montenotte, In pròpio, Agósto 2022, p. 30.
  28. ↑ AIS - pónto 177 (O Sascéllo), tôe 316-327, in sce navigais-web.pd.istc.cnr.it. URL consultòu l'11 agòsto 2025.
  29. ↑ (LIJ, IT) Giorgio Marrapodi, Il vocabolario sassellese, U Sascé, Ass. Amici del Sassello, 2007-2009, ISBN 88-90-07804-9.
  30. ↑ (LIJ, IT) Natale Magenta, Nuovo vocabolario del dialetto di Novi Ligure: con indice nomenclatore italiano-novese, Milàn, Istituto culturale rotariano, 1999.
  31. ↑ (LIJ, IT) Roberto Allegri, Vocabolario e grammatica della lingua serravallese (PDF), Nêuve, Joker, 2007, ISBN 88-75-36130-4.
  32. ↑ (LIJ, IT) Emilio Adriano Torrielli, Vucabuläriu dei parole uaröxie sc-cete e cumüni (PDF), Uä, Accademia Urbense, 1980.
  33. ↑ (LIJ, IT) Antonio Domenichetti, Nigrüsu: pâole, siti, bestce e piânte : vocabolario negruzzese (PDF), Santa Margarita, Dove comincia l'Appennino, 2022, p. 4.
  34. ↑ (LIJ, IT) Franco Lena, Nuovo dizionario del dialetto spezzino, Spézza, Accademia Lunigianese di Scienze Giovanni Capellini, 1992.
  35. ↑ (LIJ, IT) Gino Bellani, Dizionario del dialetto di Pignone, A Spézza, Accademia Lunigianese di Scienze Giovanni Capellini, ?.
  36. ↑ (LIJ, IT) Maria Grazia Rollando, Ê Paòlle dî vècci - Vocabolario Vernazzese - Italiano, in sce dialettu.it, Zena, 2008. URL consultòu o 19 agòsto 2025.
  37. ↑ Ascì méeṡ d’ San Giuan’
  38. ↑ Ascì sëtèmbr'
  39. ↑ Ascì utubr’
  40. ↑ Ascì nuvembr'
  41. ↑ Ascì dëžèmbr'
  42. ↑ (LIJ, IT) Piero Camelia, Romano Nicolino e Rodolfo Pelagatti, Vocabolario Italiano-Garessino, Cùnio, Araba Fenice Edizioni, 2020.
  43. ↑ Grafîa do diçionâio Italian-Ulmioscu Ulmioscu-Italian
  44. ↑ (LIJ, IT) Giuseppe Colombo, Vocabolario Italiano-Ormeasco Ulmioscu-Italian, Cengiu, Litografia Fracchia, 1986.

Âtri progètti

[modìfica | modìfica wikitèsto]
Contròllo de outoritæLCCN (EN) sh85087066 · GND (DE) 4299251-5 · BNF (FR) cb13318617m (data)
Estræto da "https://lij.wikipedia.org/w/index.php?title=Meize&oldid=264234"