Sta pagina chi a l'è scrita in inpeiéśe

San Bertumê (cumüna)

Da Wikipedia
Sâta a-a navegaçión Sâta a-a çèrchia
IN
Sta pagina chi a l'è scrita in inpeiéśe
San Bertumê
cumüna
San Bertumê – Veduta
Vista du paìśe de San Bertumê
Localizaçión
StâtoItàlia Itàlia
RegiónCoat of arms of Liguria.svg Liguria
ProvìnsaCoat of Arms of the Province of Imperia.svg Imperia
Aministraçión
ScindicoValerio Urso (lista sivica de méśśu-drìta "Il tuo paese") da-o 26-5-2014 (2º mandòu da-o 27-5-2019)
Dæta de instituçión1947
Teritöio
Coordinæ:43°55′40.16″N 8°06′08.06″E / 43.927822°N 8.102239°E43.927822; 8.102239 (San Bertumê)
Altitùdine26 m s.l.m.
Superfìcce10,85 km²
Abitanti3 094[1] (30-6-2019)
Denscitæ285,16 ab./km²
FraçioìnCiàppa
Comûni confinantiAndöa (SV), Sêrvu, U Castéllu (Diàn), A Maìna (Diàn), San Pê (Diàn), Villa
Âtre informaçioìn
CAP18016
Prefìsso0183
Fûzo oràrioUTC+1
Còdice ISTAT008052
Cod. cadastrâH763
TargaIM
Cl. scìsmicazöna 2 (sismicitæ media)[2]
Cl. climàticazöna C, 1 240 GG[3]
Nomme abitantiSpelâu
Sànto patrónSan Bertumê
Giórno festîvo24 aùstu
Cartògrafîa
Màppa de localizaçión:
San Bertumê
San Bertumê
San Bertumê – Mappa
Puśisiùn da cumüna de San Bertumê in ta Pruvinsa de Inpeia (Ineia/U Portu)
Scîto instituçionâle

San Bertumê (ascì San Bertumê au Mâ o San Bertumê du Sêrvu, scrìtu intu scistémma zeneśe San Bertomê do Çervo, in italiàn San Bartolomeo al Mare) a l'è ina cumüna in ta Pruvinsa de Inpeia, ch'a cunta 3904 rexidenti (au 2019).

Geugrafìa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Sitàe balneàre da Rivêa de Punente, San Bertumê a se tröva a 9 chilometri da Inpéria, in tu cunprensôiu du Gurfu de Diàn, assemme a âutre 6 cumüne (Sêrvu, A Maina de Dian, Dian Arentìn, Dian San Pê, U Castellu de Dian e A Villa).

U mudernu abitâu u se colluca in ta fascia da costa, ucupàndu in'ârea de 11 km2, a l'estremitê de punente da Valâ du Steria. A l'internu ghe sun ascì e frasiui de Paiöa e Ciappa, ciü e burgâe da Ruve, Puiô, Viali, Stêri, San Scimun, Richiéri, Fréschi, Servini e da Rocca.[4]

Stòia[modìfica | modìfica wikitèsto]

Etàe prerumana[modìfica | modìfica wikitèsto]

Poche e sun e testimunianse de l'etàe prerumana, difatti nu sun restâe trasse evidenti düante a duminasiun da tribù di Lìgüri Ingauni, che cuntrulavan u teritôiu cunpreṡu fra Ineja e Finâ. Se sa che generalmènte a bassa valâ du Steria a l'ea du tüttu spupulâ, sarvu quarche nücleu iṡulâu, vistu che se prefeîva luntanâse daa còsta pe méju cuntrulà e ṡone vixine.

Cun a vitôia di Rumai in si Cartagineṡi e e pupulasiui du punente (aleâe a velli), utegnüa grassie a l'asiun militâre du cònsole Lucio Emilio Paolo in tu 181 a.C., u növu municipium arbenganeṡe u sciòrbe ascì i teritôi vixini, in ti quali caṡṡe ascì San Bertumê.

Etàe Clascica[modìfica | modìfica wikitèsto]

Vegne cuncèssa a sitadinansa rumana ai abitanti du cumprensôiu da Giuliu Ceṡare, in te l'annu 45 a.C., che sun cuscì iscrîti aa tribù Probilia.

Sentru inpurtante du periudu ruman u l'ea a Ruve, dund'e dun stâe purtâe aa lüxe diferenti ruvine de st'epuca là, in pagus ligâu au presedente Locus Bormani, dedicâu a 'n'antiga divinitàe lìgüre, ciü arcüne tunbe e âutri resti de edifissi, cun tütta 'na séie de reperti de valù, aùa tütelâi e cunservâi.

Mediuevu[modìfica | modìfica wikitèsto]

Quand'u càṡṡe l'Inpeu Ruman u paìṡe u 'travèrsa in periudu de decadensa, invàṡu dai Vansali, fin a l'arìvu di Biṡantin, che dan in növu inpulsu a l'ecunumia e crean de furtificasiui in ta fascia custiera e in ti valichi muntani, inütili peò de frunte ai Lungubardi e ai Franchi, ch'i portan ascì chi u scistemma feudale.

In te l'annu 888 San Bertumê a vegne inseïa drentu au Cumitâu Arbenganéṡe, faxente parte da Marca Arduinica, 'ndandu inta divixun de Dian. Segue pe questu e vicènde da sitàe vixina, quande du 1091 a mànca Adelaide de Suṡa e u feudu u vegne pïâu da Bonifacio del Vasto, capustipite di marcheṡi de Claveṡana.[5]

Etàe cuntempuranea[modìfica | modìfica wikitèsto]

Au dì de ancöi, u nomme u l'è cangiâu in San Bertumê au Mâ. U l'a abitâu fin da primma di Rummai dae genti Ligüri Ingàune, stansiâe in tu Punente fra Finâ e Ineia.

Pòsti de interesse[modìfica | modìfica wikitèsto]

Ecunumia[modìfica | modìfica wikitèsto]

L'ecunumia de San Bertumê a l'è fundâ in su türismu e 'n se l'agricultüa.

Cultüa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Feste e fée[modìfica | modìfica wikitèsto]

A féa ciü inpurtante a l'è a Féa da Cadelora ch'a se tegne a frevà.

Vie de Cumünicasiùn[modìfica | modìfica wikitèsto]

Alenia Aermacchi Sukhoi Superjet 100 (RA-97004), in simma a San Bertumê du Sêrvu, 20 sétenbre du 2010

Feruvìe[modìfica | modìfica wikitèsto]

San Bertumê u l'axéva ina stasiun in scia Feruvìa Zena-Vintimïa au servissiu ascì da cumüna de Sêrvu, pe sta mutivasiùn chi ciamâ de Sêrvu-San Bertumê. A fermâ a l'è stâita serâ intu 2016 pe l'ativasiun du növu traciâu a dui binari fra Andöa e San Luensu au Mâ.[6]

Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]

  1. Dâitu Istat - Pupulasiùn rexidente au 30 śügnu 2019.
  2. Clascificaçion sismica (XLS), in sce protezionecivile.gov.it.
  3. Legge 26 agosto 1993, n. 412, alegòu A, Tabélla di gràddi/giórno di Comùn pe Región e Provìnsa (PDF), in sce efficienzaenergetica.acs.enea.it, 1 màrso 2011, p. 151. URL consultòu o 25 arvî 2012.
  4. (IT) Cumüna de San Bertumê, dinturni, in sce comune.sanbartolomeoalmare.im.it. URL consultòu o 16 arvî 2022.
  5. (IT) Andrea Gandolfo u 'cunta a stoia de San Bertumê, in sce sanremonews.it. URL consultòu o 16 arvî 2022.
  6. (IT) Ürtimu gòttu da staffa aa stasiun de Sêrvu-San Bertumê, in sce riviera24.it. URL consultòu o 15 zenâ 2021.

Autri prugètti[modìfica | modìfica wikitèsto]

Contròllo de outoritæVIAF (EN246329660 · WorldCat Identities (EN246329660