Verdûa

Da Wikipedia
Sata a-a navegassion Sata a-a serchia
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno

Co-a paròlla verdûa se ragrupàn comunemente pàrti comestìbili de vàrie ciànte, in particolâ de òrtàggi. Se træta in ògni mòddo de 'na definiçión ch'a no l'è goæi precîza, inclùdendo ciànte de quæ o se mangia o frûto, e féuggie òpû e réixe.

Ûzi[modìfica | modìfica wikitèsto]

A verdûa a l'è cuxinâ inte 'na infinitæ de mòddi divèrsci, eséndo 'na de bâze de l'alimentaçión umâna inte tùtto o móndo. O l'è ascì 'n di aliménti ch'o fàn ciù bén a-a salûte, redûendo o réizego de contrâe vàrie moutîe, e contegnindo tànte sostànse nutritîve cómme vitamìnn-e e vàrri minerâli.

Nómmi da verdûa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Chi de sotta se pœ védde 'na tabélla co-e ciù conosciûe variêtæ de verdûa, scrîte cómme se dîxan inte çèrtidùn vàriante da léngoa lìgure.

Tîpo de

verdûa

Flag of Genoa.svg Zeneize Zenéize

AcLiBr.jpg Grafîa Ofiçiâ

Flag of Savona.svg Savuneize Flag of the Marquisate of Finale (12th century-1602).svg Finarìn Flag of Albenga.svg Arbenganese[1] Ventimiglia-Stemma.svg Ventemigliusu Flag of Monaco.svg Munegascu Flag-novi.PNG Nuvàize
Verdûa da

frûto

Chigheummao Chighéumou Chigömmu Chigömeru

Ghigömeru

Chigömeu[2]

Cugummé(r)u Cugömaru Cughœmaru Cetriólu
Faxolin Faxolìn Faxulìn ? Faxulìn Faixörin ? Faxoléin
Meizann-a Meizànn-a Meizann-a Meisôna Me(r)izàna Merezàna Merenzana Meizan-a
Pëveon Pevión Peverùn Peverùn

Peveùn[2]

Peviùn[2]

Péve[3]

Pévu[4]

Peve(r)ùn Pévérùn Püverun Puvrón
Succa Sùcca Sücca Sücca Sücca Süca Süca Sücca
Succhin Suchìn Süchìn Süchìn Sücchìn Süca[5] Sücun

Sücunotu

Süchéin
Tomata Tomâta Tumäta Tumôta Tumàta Pumata Tumata Tumòta
Tronbetta Tronbétta Trunbetta Trunbétta Trunbétta Belurìn Trompette
Verdûa da

sciô

Articiocca Articiòcca

Ardiciòcca

Articiocca Ardiciocca

Articiocca

Articiòcca Articiòca Arcicotu Articiócca
Bròccolo Bròcolo Bròcolu Broculu Broculu Bròculu Broculu Bróculu
Cöosciô Cousciô Cousciù Corusciùn

Corusciu[6]

Cousciu[2]

Cò-Sciü Còurusciù Chousciura Coufiù
Legummi Bazzann-a Bazànn-a Bazann-a Basôna Fàva Fava Fava Fava
Çeixao Çéixou Çeixe Séixu

Céxu[7]

Céxe Céixu Scijaru Sàisu
Faxeu Faxeu Faxö Faxö Faxö Faixö Faijœ Fasö
Poiscio Poîscio Puisciu Arböia

Lémmu

Piséllu

Piséllu
Pòxu
Pesélu Pesè Puìsi
Verdûa da

feugge

Borraxe Borâxa Buräxe Burôxa

Buôxa[2]

Bu(r)àxe Buràixe Burraiju Buròse
Catalogna Catalògna Catalogna Catalogna Catalogna Catalogna Catalogna
Cöo Cöo Côu Coru

Cou[2]

Cò(r)u Còuru Chou Cou
Cöo de

Bruxelles

Cöo de

Bruxelles

Côu de

Bruxelles

Coru de

Bruxelles

Cò(r)u de

Bruxelles

Coureti Chou de

Bruxelles

Cou de

Bruxelles

Cöo rava Ravacöo Rävacôu Rôvacoru Cò(r)u ràva Còuru rava Chou rava Cou ròva
Giæa Giæa ? Géa Ge Géa
Leituga Leitûga Leitüga ? Leitüga Laitüga Laitüga Leitüga
Radicion Radición Radiciùn Radiccia Radiccia Radiciùn ?
Spinascio Spinàsso Spinaççu Spinassu Spinàssu Spinàssu Spinassu Spinòsu
Valeriann-a

Sarzetto

Valeriâna

Sarzétto

Sarxettu ? Sarxéttu Sarzetu Canarassa
Verdûa da

fusto

Fenoggio Fenóggio Fenuggiu Fenuggiu Fenuggiu

Fenuiu/Fenuiju[8]

Fenùgliu Fenuyu Fenuggiu
Gardo Gàrdo Cardu Gôrdu Càrdu Càrdu Cardu Cardu
Séllou Séllou Scellou Scélleru

Séllu[2]

Scélla(r)u Sélaru Çelaru Séleru
Verdûa da

reixe

Caròttoa Caròtoa

Caròtta

? Carotta Ca(r)otta Caròta Carota Caróta
Giæarava Giærâva Gêräva Gérôva

Géôva[2]

Rôvage[3]

Géa Ràva Gearàva Betařava Ròva
Rafan (Rava?) Rafàn ? ? ? Rava fòrte Ravanetu forte
Rava Râva Räva Rôva Ràva Rava Rava
Ravanetto Ravanétto

Armoasétta

Ravanettu Ravanéttu Ravanéttu Ravanétu Ravanetu Ravanéin
Verdûa da

tubero

Patatta Patàtta Patatta Patatta Patatta Patàta Patata[9] Patòta
Patatta dôçe Patàtta dôçe Patatta duçe Patatta duse Patatta dùse Patàta duçe Patata duçe Patòta duse
Verdûa da

burbo

Aggio Àggio Aggiu Aiu

Aggiu[2]

Aggiu

Aiu (o Aiju)[8]

Agliu Ayu Àiu
Çiòula Çiòula

Çevólla[10]

Çioula Seulla

Siulla[11]

Sioula[2]

Seùlla Çevula Çevula Sigùla
Pöro Pöro ? ? Pòru Porru Porru Poru
Scialotta Scialòtta ? ? ? Scialiòta Scialota
Zermóggi

comestìbili

Spægo Spægo Spaigu Sparagu Pà(r)egu Spargu Spargu Spòrgu (pl. Spòrzi)

Variêtæ de verdûa lìguri[modìfica | modìfica wikitèsto]

Piâti de verdûa

Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]

  1. Grafîa in "u"
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Sôlo a Varigòtti
  3. 3,0 3,1 Sôlo a Riâto
  4. Sôlo a Òrco Feìn
  5. Süca barbaresca, süca viurina ò sücun patecu a segónda de variêtæ.
  6. A Finâ mænn-a, Pîa e Càrxi
  7. A Riâto, Càrxi e Òrco Feìn
  8. 8,0 8,1 Dialetti de valæ do Neva e do Pennavaire.
  9. Puma de terra ascì, in mòddo ciæo da-o françéize pomme de terre.
  10. Nómme ciù antîgo
  11. A Riâto e Òrco Feìn

Galerîa d'inmàgine[modìfica | modìfica wikitèsto]

Véddi ascì[modìfica | modìfica wikitèsto]

Âtri progètti[modìfica | modìfica wikitèsto]

Contròllo de outoritæLCCN (ENsh85142489 · GND (DE4020069-3