Scignorîa de Gibelétto

Da Wikipedia
Sâta a-a navegaçión Sâta a-a çèrchia
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno

Scignorîa de Gibelétto
Scignorîa de Gibelétto – BandêaScignorîa de Gibelétto - Stémma
Dæti aministratîvi
CapitâleGibelétto
Dipendénte daFlag of Genoa.svg Repùbrica de Zêna
Banner of arms of the County of Tripoli.png Contêa de Trìpoli
Polìtica
Fórma de govèrnoStâto feodâle
ScignôroVéddi a lìsta
Nàscita1109 con Ghigèrmo Inbriægo
CaxónConcesción do féodo a-i Inbriæghi
Fìn1302 con Màia Inbriægo
CaxónAbandón da çitæ
Teritöio e popolaçión
Baçî giögràficoLìbano setentrionâle
Evoluçión stòrica
Precedûo daRectangular green flag.svg Califâto fatìmide
Sucedûo daMameluke Flag.svg Sultanâto mamelùcco d'Egìtto
Òua pàrte deLibano Libano

A Scignorîa de Gibelétto (dîto Gibéllo, Gibelet ò Jebail ascì) a l'êa 'n féodo inta Contêa de Trìpoli, un di stâti croxæ in Tærasanta, che, a-o mànco formalménte, a dipendéiva da-a Repùbrica de Zêna. O teritöio do féodo picìn o l'êa pi-â ciù pàrte scitoòu lóngo a còsta da pàrte meridionâle da Contêa de Trìpoli e o confinâva, a sùd, co-a scignorîa de Beirut, pe cóntra pàrte do Régno de Geruzalèmme.

Stöia[modìfica | modìfica wikitèsto]

Vìsta do castéllo de Gibelétto, costroîo da-i croxæ e rescidénsa di scignôri de Gibelétto.

A-i zenéixi o l'é stæto concèsso 'n féodo, pægio ciù ò mêno a 'n quàrto da contêa, cómme ringraçiaménto pe-o sò agiùtto fondamentâle inta spediçión da Prìmma Croxâ. Inta çitæ de Gibelétto a l'é stæta dónca creâ 'n'inportànte colònia comerciâle pe-i tràfeghi co-o Levànte.

A capitâle, Gibelétto, a l'êa 'na çitæ bén bén antîga, abitâ za a-i ténpi di fenîci co-o nómme de Byblos, méntre a-a giornâ d'ancheu a l'é conosciûa cómme J'baïl. Conquistâ da-e armæ crestiànn-e into 1104, a l'é stæta consegnâ a l'amiràlio zenéize Ghigèrmo Inbriægo da-o Bertràndo II, diventàndo a sêde e a capitâle da scignorîa di Inbriæghi. A zöna a l'arestiâ sótt'a-o contròllo da famìggia zenéize scìnn-a-o 1302, fêua quàrche ànno dòppo o 1187 aprêuvo a-a catûa da çitæ da pàrte do Saladìn.

I scignôri de Gibelétto són stæti di feodatâi do cónte de Trìpoli scìnn-a-a fìn do XIII sécolo ànche se, dòppo a chéita de Trìpoli do 1289, ancón pe quàrche ànno són restæ in càrega cómme vasàlli di mamelùcchi. Defæti i Inbriæghi se són aréixi pacificaménte a-i àrabi, fæto ch'o l'à risparmiòu a çitæ da-i sachézzi e permìsso a-a famìggia de conservâ o pròpio féodo scìnn-a-o 1302, quànde Gibelétto a saiâ a-a fìn abandonâ.

Lìsta di scignôri de Gibelétto[modìfica | modìfica wikitèsto]

Magnifying glass icon mgx2.svgO mæximo argoménto in detàggio: Inbriæghi.
spozâ Sancia
spozâ into 1179 Stefània de Milly, fìggia do Rìcco Bibalus de Milly
spozâ into 1204 l'Alîce, fìggia de Boemóndo III d'Antiòchia e de Scibìlla
spozâ ciù ò mêno into 1250 l'Izabèlla, fìggia de Baliàn de Ibelin, scignôro di Beirut e de Eschiva de Montbéliard
spozâ Margàita, fìggia de Giuliàn de Grenier, Scignôro de Scidón
spozâ into 1295 Féipo de Ibelin, méistro de câza de Cîpro (1253 † 1318)

Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]

  1. Sôlo formalménte

Bibliografîa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Colegaménti estèrni[modìfica | modìfica wikitèsto]