Maónn-a

Da Wikipedia
Sâta a-a navegaçión Sâta a-a çèrchia
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno

Vinçénso Giustiniàn, l'ùrtimo propiêtâio da maónn-a de Scîo (ritræto de Nicolas Régnier, 1630 ca.)

'Na maónn-a (da l'àrabo معونة‎, ma‘ūnah; ö sæ "agiùtto"; ò fòscia da l'àrabo معاونة‎, mu‘āwanah; ö sæ "agiùtto recìproco"[1]), dîta societas comperarum ascì, a l'êa 'n'asociaçión formâ da 'n grùppo de mercànti e d'investitoî, generalménte italién e sorviatùtto zenéixi, creâ pe gestî e quöte (a l'época dîte loca ò partes) di goâgni derivànti da 'na concesción che spetâvan a-o Comùn ò a-o Stâto de conpeténsa. Quéste asociaçioìn prendéivan, pe-o travàggio fæto, 'na pàrte de quéste quöte, co-in scistêma d'ancheu ciamòu tax-farming. E quöte êan defæti vendûe scingolarménte a di rìcchi mercànti, che se unîvan tra de lô pe rénde ciù sénplice a gestión di goâgni.

Caraterìstiche[modìfica | modìfica wikitèsto]

Quéste òrganizaçioìn êan de sòlito tenporànie e particolarménte ezigénti inte l'arecugéita de sómme a lô dovûe, arivàndo in vàrie òcaxoìn a-a conquìsta totâle de 'n çèrto teritöio, segóndo de pràtiche comerciâli de trade finance za praticæ da-i ténpi de l'antîga Mezopotàmia. E maónn-e sòn stæte probabilménte o prìmmo ezénpio de socjêtæ pe açioìn into móndo òcidentâle, particolarménte comùn a Zêna e inti teritöi sótt'a-o contròllo da sò Repùblica, e saiàn l'instruménto fondamentâle de l'espansción zenéize vèrso o Levànte do XIV sécolo.

Maónn-a de Scîo e de Focea[modìfica | modìfica wikitèsto]

Magnifying glass icon mgx2.svgO mæximo argoménto in detàggio: Maónn-a de Scîo e de Focea.

Tra e ciù inportànti maónn-e zenéixi a gh'è stæta quélla ch'à controlâva, into Mâ Egêo, l'îzoa de Scîo e-e dôe Fêugge (nêuve e vêge), creâ into 1346. Vendûa a-a famìggia nòbile di Giustinién, a restîa sótt'a-o sò contròllo scìnn-a l'invaxón da pàrte de l'Inpêro òtomàn into 1566[1].

Quésto modéllo de aministraçión de 'na colònia o rizultiâ coscì eficénte da êse fîto estéizo a l'îzoa de Cîpro dónde, into 1373 a saiâ creâ a Maónn-a Vêgia de Cîpro, pöi ségoita da-a Maónn-a Nêuva.

Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]

  1. 1,0 1,1 Vito Antonio Vitale, 1934

Bibliografîa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Colegaménti estèrni[modìfica | modìfica wikitèsto]