Galata

Da Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
AcLiBr.jpg

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno

Gàlata into XVI sécolo

GALATA: Stöia de ’n quartê de Istanbul (za Costantinòpoli e Bizànçio)

A stöia do Quartê de Gàlata a coménsa da Pêra inte l’anno 1261. Inte quell’anno Zêna a l’agiùtta l’inperatô bizantìn Michê VIII Palaiologos (Paleòlogo) cóntra i Veneçién. L’apòggio do Paleòlogo o l’é asæ inportànte pe-a Repùblica e pe-e sò colònie e i sò comèrci inte quélle tære. De fæti a-i 13 de màrso Zêna a fìrma, inta çitæ de Ninfêo (Nàffo) in tratâto (ciamòu apòsta “do Ninfêo”) ch’o ghe fa òtegnî vàrie concescioìn inte tùtto o Médio Òriénte. Unn-a de quéste a l’é Pêra (Sykais Peran, ò sæ o canpo di fîghi), in terén in sce l’âtra rîva do Còrno d’Öo in fàccia a Bizànçio (a famìggia zenéize che ciù di âtri a n’à avûo di vantàggi a l’é quélla di Enbrìachi “Inbriæghi”). Inte l’anno 1349 i Zenéixi, a Pêra, rinfòrsan a çitæ e incòrporan a colìnn-a de Gàlata dónde costroìscian ’na tôre: a Tôre Gàlata. Da quéllo moménto a colònia zenéize a pìggia o nómme de “Gàlata”.

L'inscriçión in sciâ tôre

A-o ténpo de l’Inpêro Bizantìn, Gàlata a gh’avéiva ’n inportànsa statégica perché da-a grànde Tôre, in câxo de goæra, se poéiva blocâ, co-in sbaraménto de fêugo, l’intrâta a-o Còrno d’Öo. Inta quàrta Croxâ, a Tôre a l’é stæta destrûta ma i Zenéixi l’àn tórna tiâ sciù e gh’àn dæto nómme “Tôre de Crìsto”: sta tôre chi a l’exìste ancón ancheu. Inte l’anno 1453 Bizànçio a l’é minaciâ da-o Mòuma II. O Paleòlogo o domànda agiùtto a Zêna e o Dûxe Pêo Fregôzo o mànda dôe galêe a-o comàndo do Gioâne Lóngo Giustinién. O Mòuma o coménsa l’asédio a-i 6 d’arvî, e dòppo vintinêuve giórni a çitæ a càzze. Finìsce chi l’Inpêro de Bizànçio e Zêna ascì a se dêve sotométte a-o Sultàn ma, tratàndo con lê a riêsce a evitâ o sachézzo de Pêra e a mantegnî o lìbero comèrcio inte tùtto l’Inpêro tùrco. Çinquant’ànni dòppo i Zenéixi consegnâvan e ciâve da fortéssa a-i tùrchi e finîva coscì a stöia de Pêra/Gàlata. Ancheu, Gàlata o l’é ’n quartê de Istanbul, ciamòu Beyoğlu, in sce ’na colìnn-a pìnn-a de “caróggi” e in sciâ quæ s’àlsa ancón a Tôre Gàlata (a segónda, quélla dîta “do Crìsto”). In sce l’intrâta da Tôre gh’é ’n’inségna ch’a l’aregòrda a Repùblica de Zêna e i “Ceneviz”, comme son ciamæ i Zenéixi inta léngoa tùrca.

A tôre di zenéixi

A Tôre a l’à rexistîo a-e goære e a-i teramòtti e ancheu a l’é vixitâ da migiæa de turìsti perché da-a sò çìmma se peu gustâ o mâvegiôzo paroràmma de Istanbul.

Carta da çitæ de Costantinòpoli fæta da Buondelmonti into 1422. Se védde bén, in èrto, a çitæ de Pêra co-a Tôre Gàlata.

Referénse[modìfica | modìfica wikitèsto]

Manfred Pittioni: "Genua - Die versteckte Weltmacht", 1 Arvî 2011, Mandelbaum Verlag