Cuggiæn

Da Wikipedia
(Rendirissou da Cuggiœn)
Jump to navigation Jump to search
Cuggiæn
Panorama de Cuggiæn
Immaggine:Quiliano-Stemma.png
Stato: bandiera Italia
Region: Liguria-Bandiera.png Liguria
Provinsa: stemma Provinsa de Sann-a
Coordinæ:
Latitudine: 44° 18′ 0′′ N
Lonxitudine: 8° 25′ 0′′ E
Superfiçie: 49,46 km²
Abitanti:
7.285 31-12-2006 (fonte Istat)
Denscitæ: 147 ab./km²
Fraçioin: Cadebon-a, Montagna, Roviasca, Valleggia 
Comun confinanti: Artâ, Malle, Orco e Fegin, Sann-a, Voæ, Vessi
CAP: 17047
Pref. tel: 019
Codiçe ISTAT: 009052
Codiçe cadastro: H126 
Nomme abitanti: Cüggianeixi 
Santo patron: San Loenso 
Giorno festïo: 10 agosto 
Scito instituçionâ
Comune
Posizione del comune nell'Italia

Cüggiæn o l'è in cumün de 7.285 abitanti d'a pruvincia de Sann-a.

U campanìn de Cüggiæn de nötte

Geugrafia[modìfica | modìfica wikitèsto]

U cumüne u se tröva in t'u drentutêra intra Sann-a e Vuè, in scia-a riva sinistra d'u sciümme omónimu. U sö territóiu u l'è pärte d'a Cumünitae Muntann-a du Zovu. U se tröva a 7 km ciü o ménu da u cappulögu.

In t'u 2006 u cumüne u l'è stætu insignìu da-a Bandéa Vèrde d'a Legambiente.

Insce u territóiu d'u Cumüne de Cüggiaen se trövan scîa e Älpi Ligüri che i Appennìn, inscistìndughe u Cólle de Cadebunn-a.

U sciümme Cüggiaen u nàsce da-a cunfluença du Dané e du Trexenda. Sö aflüente ciü impurtante u l'è u rian d'i Tecci, tri sun u rian di Ciattùi, u Rian de Ciasö.

Stóia[modìfica | modìfica wikitèsto]

Ciamä antîgamente Aquilianum a vegne cumpreisa in t'u X seculu in t'a Märca Aleramica e in t'u 1091 a diventa duminiu de Bunifaçiu d'u Vasto.

Ereditä pói da i Marcheixi D'u Carrettu a l'è cedüa, in t'u 1192, au Cumüne de Sann-a, ch'u crea in feudu scibèn piccìn in t'i sö própri cunfìn terituriäli. Sulu in t'u 1407 a riêsce a elêze in sö puistae lucäle e avèi da u cumüne savuneize statüti e benefiçi lucäli.

In t'u 1523 a Repübbrica de Zena a óccüpa u feudu, provucandu péró a reaçiùn de Sann-a e rivandu a inn-a divixiùn d'u territóiu chiggianèize in due pärte separae. In t'u 1528, annu d'a cöita de Sann-a, u feudu u l'è separö in dui blócchi, un primmu de amministraçiùn savuneize, u segundu a-a repübbrica zeneise. In tütti e dui i territói u existèiva in puistae.

Sulu in t'u XVIII seculu i dui territói i sun riunii in te in'ünica muniçipalitae autónuma ch'a intra primma in t'u Rêgnu de Sardégna e pói in t'u Rêgnu d'Itallia.

A Cüggiaen, pe' via de Sandro Pertini, u se ascunde brevemente Filippo Turati int'a sö füga da-a dittatüa fascista.

Löghi de interesse[modìfica | modìfica wikitèsto]

Curtüa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Tiätru növu de Valleggia

Müsei[modìfica | modìfica wikitèsto]

Müseu All About Apple, u ciü impurtante müseu italliàn de prudótti "Apple", inaugurö a mazzu 2005.

Manifestaçiuin[modìfica | modìfica wikitèsto]

Feste, fée e sägre[modìfica | modìfica wikitèsto]

Rassegna d'u Buzzettu e d'a Granaccia

A se fa ai primmi de settembre, a l'inprinçipiu d'u periudu de vendemmia, pe' fä reclamme a-a pruduçiùn d'i omónimi vin lucäli: u giancu Buzzettu, da inn-a vîxa de origine antighiscima, e a russa Granaccia, da inn-a vîxa foscia impurtä da-i Spagnolli.

Festa d'i armugnìn In'ätra festa tipica a l'è quella d'a particuläre qualitæ de Armugnìn Valleggia, prûtetta da u disciplinäre DOP. A festa a se fa a Valleggia quande se chöggian i armugnin.

Persunalitæ lighæ a Cüggiæn[modìfica | modìfica wikitèsto]

Anna Arena, attrice cinematugrafica

Marco Bertolotto, mêgu e puliticu, òua prescidente d'a Pruvincia de Sann-a

Agostino Bruno, stóricu e accademigu de França

Ecunumia[modìfica | modìfica wikitèsto]

Grassie a-a vexinansa cun Sann-a, u imprunta unn-a de sö principäli attivitae ecunomiche in se l'indüstria, ben che da sempre l'attivitæ predilètta a seggie quélla agrìcula. In t'u cumüne i existan attivitæ indüstriali, vive specie in t'u setture petruliferu, meccanigu, alimentäre e d'u trâvaggio du legnu. In t'e l'ingìu d'u pàise l'agricurtüa a resta l'attivitae ciü impurtante, cun frûta e verdûa. Discreta a pruduçiùn de öiu e vin ascì.


Traspórti e vie de cumunicaçiùn[modìfica | modìfica wikitèsto]

Stradde e autustradde[modìfica | modìfica wikitèsto]

U cumüne u nu l'è razunzibile direttamente tramite autostradda, pertantu u casellu autustradale de Sann-a-Voæ sciü l'Autustradda A10 a l'è a sciurtia consegiâ per razunze a destinassiun.


Lignie fêruviarie[modìfica | modìfica wikitèsto]

A stassiùn fêruviaria ciü vexinn-a a l'è quella de Cüggiaen-Vuè, ch'a serve Vuè ascì, in scia-a lignia fêruviaria Vintimiggia–Zena in t'u trêtu lucäle cumpreisu intra Sann-a e Zena.

Aministrasiùn[modìfica | modìfica wikitèsto]

Scindico: Alberto Ferrando (Lista çivica) dal 07/06/2009
Çentralìn del comune: 019 2000501
Email del comune: info@comune.quiliano.sv.it

Binelaggi[modìfica | modìfica wikitèsto]

Cüggiæn a l'è abinellä cun:

Vuxe currelæ[modìfica | modìfica wikitèsto]