Sta pagina chi a l'è scrita in arbenganéize

Tuiran

Da Wikipedia
Sâta a-a navegaçión Sâta a-a çèrchia
AR
Sta pagina chi a l'è scrita in arbenganese
Tuiràn
cumün
Tuiràn – Stemma
Tuiràn – Veduta
Tuiràn e a bàssa valâ du Varatella dae Grotte
Localizaçión
StâtoItàlia Itàlia
RegiónCoat of arms of Liguria.svg Liguria
ProvìnsaSann-a
Aministraçión
ScindicoGiuseppe De Fezza (lista sivica "Toirano continua...") da-o 27-5-2019
Dæta de instituçión1861
Teritöio
Coordinæ:44°07′37.35″N 8°12′25.59″E / 44.127042°N 8.207108°E44.127042; 8.207108 (Tuiràn)
Altitùdine38 m s.l.m.
Superfìcce18,97 km²
Abitanti2 681[2] (30-6-2019)
Denscitæ141,33 ab./km²
FraçioìnCàrpe
Comûni confinantiBarestìn, Bardenèi, Buinzan, U Burghettu, Castreveiu, U Sejâ
Âtre informaçioìn
CAP17055
Prefìsso0182
Fûzo oràrioUTC+1
Còdice ISTAT009061
Cod. cadastrâL190
TargaSV
Cl. scìsmicazöna 3 (sismicitæ bàssa)[3]
Cl. climàticazöna C, 1 333 GG[4]
Nomme abitantituiranési
tuiranìn[1]
Sànto patrónSan Martìn de Tours
Giórno festîvo11 nuvembre
Cartògrafîa
Màppa de localizaçión:
Tuiràn
Tuiràn
Tuiràn – Mappa
Posisiun du cumün de Tuiran inta pruvinza de Savuna
Scîto instituçionâle

Tuiràn (Tui(r)àn o Tuìan inta variante arbenganese, Tuïàn in imperiese, Toiàn in zenese, Toirano in italian) l'è 'n cumün de 2 681 (dàti agiurnài au 2019) abitanti inta Pruvinza de Savuna.

Geugrafia[modìfica | modìfica wikitèsto]

E gròtte de Tuiràn

U teritoriu de Tuiràn l'è inta valâ du s-ciümme Varatella, vixin a-a cunfluénsa cùn u turènte Baresciùn. L'è duminau dau munte San Pê di Munti a 891 m in sciu livéllu du mâ, dunde (grassie au turènte Vero) se trövan ascì de grotte bén bén cunusciüe, cumme quella da Bàsura e du Curumbu.

Stoia[modìfica | modìfica wikitèsto]

Pòsti de interesse[modìfica | modìfica wikitèsto]

A gexa de San Martin
  • Gexa de San Martin de Tours: se treuva in tu burgu e l'è stà cunssacrà in te u 1609 da u vescuvu d'Arbenga Luca Fieschi, g'ha 'n impurtànte tùre du tréxentu, l'è cùlegà cun 'n portegu a l'Uatoiu di disciplinài. L'internu l'è dé stile barocco, e a cunsèrva l'artà da Pentecoste du 1613. Gh'è anéssa ascì a capélla de San Giuseppe in stile rococò, u purpitu du 1755 e a Statua de San Martin da butéga artigianale zeneise di Olivari.
  • Gexa da Madonna du Rùsaiu in te a burgà Braida.
  • Uatòiu du Trànsitu de San Giuseppe in tu Burgu de Tuiràn.
  • Végiu munasté da-a certusa e gexa de San Pé in Vincoli, burgà da Certosa.
  • Uatòiu di Sànti Péu e Ròccu in te a burgà de Baresciùn.
  • Abasìa de San Péu in Varatella o de San Péu au Munte.
  • Santùaiu rüpèstre de Santa Lucia.
  • Gexa de San Bernardu in te a frasiùn de Carpe.

Ecunumia[modìfica | modìfica wikitèsto]

Cultüa[modìfica | modìfica wikitèsto]

Feste e fée[modìfica | modìfica wikitèsto]

Vie de cumünicasùn[modìfica | modìfica wikitèsto]

Nòtte[modìfica | modìfica wikitèsto]

  1. In Carpe
  2. Dato Istat - Popolazione residente al 30 giugno 2019.
  3. Clascificaçion sismica (XLS), in sce protezionecivile.gov.it.
  4. Legge 26 agosto 1993, n. 412, alegòu A, Tabélla di gràddi/giórno di Comùn pe Región e Provìnsa (PDF), in sce efficienzaenergetica.acs.enea.it, 1 màrso 2011, p. 151. URL consultòu o 25 arvî 2012.

Atri prugètti[modìfica | modìfica wikitèsto]

Contròllo de outoritæVIAF (EN127332823 · GND (DE4119642-9 · WorldCat Identities (EN127332823